Danıştay 12. Daire E.2024/986 K.2024/3088

Dava konusu istem: Ankara ili, ... Belediye Başkanlığında sözleşmeli mühendis olarak görev yapmakta iken, kendisine mobing uygulandığından bahisle, 31/12/2021 tarihi itibarıyla sözleşmesini feshederek görevinden ayrılan davacı tarafından; sözleşme feshine bağlı olarak sosyal denge tazminatı, iş sonu tazminatı, sağlık raporu ücreti, yıllık izin, ulusal bayramlar ve genel tatil ücreti,

mesai ve hafta sonu tatili ücretlerinin ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlem ile sosyal denge tazminatlarının 2020/Nisan döneminden itibaren ödenmemesine yönelik Mamak Belediye Başkanlığının 15/04/2020 tarih ve "bütçe uygulaması tebdirleri" konulu Genelgesi'nin iptaline ve sağlık raporu ücreti, iş sonu tazminatı, prim, yıllık izin ücreti, mesai (fazla çalışma) ücreti, ulusal bayramlar ve genel tatil ücreti, hafta sonu ücreti ile 2020/Nisan-Eylül dönemine ait sosyal denge tazminatı alacaklarının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "iş sonu tazminatı" yönünden, çalışanın süreklilik arz edecek şekilde ve sistematik olarak hedef alınarak psikolojik tacize maruz bırakılması olarak tanımlanabilecek olan mobbing eyleminin varlığının, bu iddiaya dayalı olarak hak talebinde bulunan çalışan tarafından ispat edilmesi gerektiği; davacı tarafından dava dilekçesinde mobbinge maruz bırakıldığı iddiasına yer verilmekle birlikte, savunmasının alındığı idari bir inceleme dışında, mobbing eyleminin varlığına ilişkin başkaca somut ve hukuki kanıtların ortaya konulamadığı görülmekte olup;

davacı hakkında davalı idarece yürütülen idari bir incelemede savunmasının alınmış olmasının, tek başına mobbing eyleminin varlığını ortaya koymayacağı, davacı tarafından da bu hususta başkaca bir kanıt sunulamadığı anlaşıldığından, hizmet sözleşmesinin feshinin haklı bir nedene dayandığını kanıtlayamayan davacının, sözleşmesini haklı nedenle feshettiğinden bahisle iş sonu tazminatı ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

"prim, yıllık izin ücreti, mesai (fazla çalışma) ücreti, ulusal bayramlar ve genel tatil ücreti, hafta sonu ücreti" yönünden, davacı tarafından, davalı idareden prim, yıllık izin ücreti, mesai (fazla çalışma) ücreti, ulusal bayramlar ve genel tatil ücreti, hafta sonu ücreti alacaklarının bulunduğu ve bu ücretlerin ödenmediği iddia edilmiş ise de, davalı idarece davacının herhangi bir alacağının bulunmadığının bildirildiği görülmekte olup, davacının davalı kurumda aylıklı olarak çalıştığı, aylıklı çalışan personel tarafından izin kullanıldığında ücret kesintisi uygulanmayıp, çalışanlara aylıkları kesintisiz olarak ödendiğinden,

çalışana ayrıca yıllık izin ücreti ödemesi yapılamayacağı; ayrıca, davalı idarede ulusal bayram ve genel tatil günleri, hafta sonu günleri, prime bağlı olarak ve fazla mesai çalışması yapıldığına dair herhangi bir kayda ulaşılamadığı; davalı idarece de bahsi geçen şekillerde (prim usulü, fazla çalışma ve tatil günlerinde) çalışma yapılmadığının belirtildiği anlaşıldığından; dava konusu işlemin, bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı; "sağlık raporu ücreti" yönünden, davacının aylıklı olarak çalışması ve sağlık raporu nedeniyle izinli sayıldığı günler için aylığından kesinti yapılmadığının anlaşıldığı,

davacıya aylığı dahilinde ödenen sağlık raporlu olduğu günlere ait ücretin, Sosyal Güvenlik Kurumunca davacıya ayrıca (ikinci kez) ödenerek davalı idareden tahsil edilmesi nedeniyle, davacıya mükerrer ödeme yapılmasının önüne geçilmesi amacıyla geri alındığından, dava konusu işlemin bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı.

"Genelge" ve "sosyal denge tazminatı" yönünden, davacının, sosyal denge tazminatlarının ödemesinin durdurulmasına ilişkin Mamak Belediye Başkanlığının 15/04/2020 tarihli Genelgesi'nin iptali ile ödenmeyen 2020/Nisan-Eylül aylarına ait sosyal denge tazminatlarının faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkin olarak; anılan Genelge, 01/03/2022 tarihinde açılan işbu davadan önce, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiğinden, dava açma tarihinde yürürlükte bulunmayan Genelge'nin iptali isteminin reddine karar verilmesi gerektiği; ancak anılan Genelge yargı kararı ile iptal edildiğinden, dava konusu işlemin 2020/Nisan-Eylül dönemine ait sosyal denge tazminatlarının ödenmemesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle;

dava konusu 21/02/2022 tarihli işlemin "iş sonu tazminatı, sağlık raporu ücreti, yıllık izin, mesai, ulusal bayramlar ve genel tatil ücreti ile hafta sonu tatili ücretlerinin ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmının iptali istemi" yönünden davanın reddine, "sosyal denge tazminatı ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmının" iptaline ve 2020/Nisan-Eylül aylarına ait sosyal denge tazminatlarının idareye başvuru tarihinden (31/12/2021) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, dava konusu 15/04/2020 tarihli Genelgenin iptal edilmesi istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının iptal-kabule ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın iptal-kabule ilişkin kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 32. maddesinde, sosyal denge tazminatı sözleşmesi imzalanamayacak hallerin düzenlendiği, söz konusu durumlarda sözleşme imzalanması halinde hükümsüz kalacağının açıkça belirtildiği; öte yandan, Covid-19 salgınının yayılmasının yavaşlatılması ile salgının kişi ve kuruluşlar üzerindeki etkilerini azaltmak için bazı tedbirlerin alınması gerektiği, bu tedbirlerin, bütçe giderlerinde önemli artışlara neden olduğu; bu kapsamda, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi uyarınca ödenen sosyal denge tazminatı ödemesinin sonlandırıldığı;

salgın döneminde olağanüstü koşullar ve mücbir sebep gibi hususlar ile birlikte değerlendirildiğinde, sosyal denge tazminatı ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Sosyal denge tazminatının kesilmesinin ölçülü olmadığı ve Sözleşmeyle getirilen hakkın idarece yapılan düzenlemelerle sınırlandırılmasının hakkın özüne dokunma anlamı taşıdığı; 2020/Nisan-Eylül aylarında sosyal denge tazminatı ödenmemesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz edilen kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın iptal-kabule ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, 2020/Nisan ayından itibaren sosyal denge tazminatı ödemesinin yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar durdurulmasına ilişkin Mamak Belediye Başkanlığının 15/04/2020 tarihli Genelgesinin 5. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla söz konusu maddenin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve bu kararın da Danıştay Onikinci Dairesinin 17/05/2023 tarih ve E:2023/334, K:2023/2654 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.