Danıştay 12. Daire E.2025/1445 K.2025/3366

2-... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatındaki iş yerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 150 daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanında yer alan başvuracak adaylarda aranacak şartlardan olan "30 yaşını bitirmemiş olması" kısmı ile yaş şartından dolayı İşkur İnternet ekranı üzerinden başvuru yaptırılmamasına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Halen Tokat Adliyesinde TEDAŞ özelleştirmesi sonrası Destek personeli olarak görev yaptığı, EÜAŞ Genel Müdürlüğünün, İŞKUR kanalıyla 150 işçi alımına ilişkin ilan çıkardığı, ilan süresinin 10/12/2020 - 20/12/2020 tarihleri arasında olduğu ve bu ilanın internette yayımlandığı, davanın, EÜAŞ işçi alımında yaş koşulu uygulanması nedeniyle ilgili kadroya başvurulamamasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan işlemin iptaline ilişkin olduğu, 150 işçi alımına ilişkin başvurusunun reddedilmesinde idarenin görünmeyen sebep unsurunun yaş şartının sağlamaması olduğu,

bu ilan üzerine İŞKUR internet ekranı üzerinden şifreyle ve kullanıcı adıyla giriş yaptığında, sistemin TC Kimlik numarasından otomatik olarak yaşı gördüğü için yaş şartından dolayı başvuruyu tamamlatmadığı, 09/08/2009 tarih ve 27314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde hiçbir yaş şartının getirilmemiş olduğu,

bu hususun “Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak” şeklinde belirtildiği yine 7. maddede, “İşçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebilir” şeklinde ifade edilmiş olduğu, 09/08/2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca her hangi bir yaş sınırı tahdidi getirilmediği,

hatta genel Yönetmeliğin 7. maddesinin evvelinde sadece müfettiş ve kontrolörler için yaş şartı getirilmiş ise de (ç) bendi kaldırılarak yaş şartının tamamen idarelerin özel kanunlarına bırakıldığı, davalı EÜAŞ’ın özel yaş şartına ilişkin herhangi bir düzenlemesi bulunmadığı ve davalı EÜAŞ’ın ilandaki 30 yaş şartının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI

Davalı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü’nün Savunması:

Usul yönünden; davanın süresinde açılmadığı ve husumetin kendilerine yöneltilemeyeceği; esas yönünden Kamu kurum ve kuruluşlarına, iş kanunları hükümlerine göre çalıştırılmak üzere, sürekli veya geçici işçi alınmasında, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulandığı, bahsi geçen Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi 09/11/2018 tarihinde kaldırıldığından, işçi taleplerine yaş şartı konulmasına engel bir durum kalmadığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda, memuriyete girişte aranacak yaş koşulu olarak sadece genel olarak alt sınır belirlenmiş ise de;

idarelerin kendi hizmet özellikleri dikkate alınarak yaş konusunda üst sınır belirlemelerinin olanaklı bulunduğu, kurumun kamu kurumları tarafından iletilen ilan şartları üzerinde değişiklik yapma hak ve yetkisinin bulunmadığı, ilan ile 30 yaş sınırının EÜAŞ tarafından belirlendiği ve davacının yaş şartını sağlamaması nedeniyle başvuru yapılamadığı ileri sürülmektedir.

Davalı Türkiye Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü’nün Savunması:

Usul yönünden; davanın görev açısından Danıştayın görev alanına girmediği; esas yönünden idarenin, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi personel ihtiyacını Türkiye İş Kurumu aracılığı ile 09/08/2009 tarihli ve 27314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre karşıladığı,

konuya ilişkin düzenlemenin, madde sayılan görevler hariç olmak üzere, başvurularda yaş sınırı getirilmemesi hususuna dikkat edilmesi şeklinde olduğu ancak daha sonra “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in yürürlüğe konulmasına ilişkin 322 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 09/11/2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı ve kanun koyucunun işçi alımlarında yaş sınırlaması getirilmemesi hususuna dikkat edilmesi şeklindeki düzenlemeyi yürürlükten kaldırmak suretiyle,

bu hususu işçi alımı talebinde bulunacak idarelerin takdirine bıraktığı ve idarelerin kendi ihtiyaçları doğrultusunda, gerektiği takdirde yaş sınırlaması getirebileceği yönünde irade ortaya koyduğu, işçi alımlarında yaş sınırlaması uygulanmamasına dikkat edilmesi yönündeki hükmün kaldırılmasına ilişkin değişikliğin 09/11/2018 tarihinde yapılmış olduğu, işçi alım ilanının ise 10/12/2020 tarihinde gerçekleştirildiği dikkate alındığında, işlemin yapıldığı tarihteki mevzuata tamamen uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın süre yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 16/05/2023 tarih ve E:2021/3413, K:2023/2553 sayılı kararının, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek dava konusu işlemlerin iptali yolundaki Daire kararında hukukî isabet bulunmadığından, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca 27.11.2024 tarih ve E:2024/709, K:2024/2992 sayılı kararıyla bozulmasına ilişkin kararına uyularak, davanın süreaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Dairemizin 16/05/2023 tarih ve E:2021/3413, K:2023/2553 sayılı iptale ilişkin kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/11/2024 tarih ve E:2024/709, K:2024/2992 sayılı kararı ile bozulması üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

MADDİ OLAY

Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri uyarınca işçi personel çalıştırma işlemlerinin sonuçlandırılması için Türkiye İş Kurumundan il bazında ve azami 30 yaşında olmak üzere sayıları,

özellikleri ve işyerleri belirtilen toplam 150 kişilik daimi iş gücü talebinde bulunulması ve Türkiye İş Kurumunca isimleri bildirilecek adaylar arasından noter huzurunda yapılacak kura sonucu isimleri belirlenen adayların sözlü - mülakat sınavına tabi tutulması konularında gerekli işlemlerin yürütülmesi için Yönetim Kurulunun Genel Müdürlük Makamına vermiş olduğu yetki çerçevesinde, Genel Müdürlük Makamının 24/11/2020 tarih ve 206695 sayılı Olur'u ile Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüklerince/Hizmet Merkezlerince istenilen işgücü istem formları Şirketin işçi personel adaylarında aradığı kriterler (meslek, eğitim,

yaş) doldurularak Ankara Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü, Çankaya Hizmet Merkezine 10/12/2020 tarihinde ilan edilmek üzere gönderilmiştir.

Bunun üzerine Türkiye İş Kurumu tarafından, söz konusu ilan 10/12/2020 (Perşembe) tarihinde yayınlanmış ve beşinci gün olan 14/12/2020 (Pazartesi) son başvuru tarihi olmak üzere yayında kalmıştır.

Halen Tokat Adliyesinde TEDAŞ özelleştirmesi sonrası destek personeli olarak görev yapan davacı tarafından, anılan ilandaki yaş şartında dolayı İşkur internet ekranı üzerinden başvuru yaptırılmadığından bahisle EÜAŞ Genel Müdürlüğünün taşra işyerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 150 daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanında yer alan başvuracak adaylarda aranacak şartlardan olan "30 yaşını bitirmemiş olması" kısmı ile yaş şartından dolayı İşkur internet ekranı üzerinden başvuru yaptırılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Dairemizin 16/05/2023 tarih ve E:2021/3413, K:2023/2553 sayılı kararıyla; kararda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden.

Bakanlar Kurulu kararıyla iktisadi devlet teşekkülü olarak kurulan davalı idarelerden Elektrik Üretim Anonim Şirketine sürekli işçi alımında üst yaş sınırı ile ilgili olarak kuruluşun Ana Statüsünde bir düzenleme bulunmadığı gibi, uyuşmazlığa tatbiki gereken alt düzenleyici işlem olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te de bir hüküm mevcut olmadığı anlaşıldığından, dava konusu olan ve iptali istenen İlan'da belirlenen "30 yaşını bitirmemiş olması" şartında üst hukuk normuna uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı,

bu durumda anılan ilandaki üst yaş sınırının hukuka aykırı bulunması sebebiyle, davacının İşkur İnternet ekranı üzerinden başvuru yapamamasına ilişkin bireysel işlem de hukuki dayanaktan yoksun kaldığından, bu işlem yönünden de hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle,

dava konusu Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) Genel Müdürlüğü'nün taşra teşkilatındaki işyerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 150 daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanında yer alan başvuracak adaylarda aranacak şartlardan olan "30 yaşını bitirmemiş olması" kısmı ile davacının yaş şartından dolayı İşkur İnternet Ekranı üzerinden başvuru yaptırılmamasına ilişkin bireysel işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan kararın davalı idareler tarafından temyizi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/11/2024 tarih ve E:2024/709, K:2024/2992 sayılı kararıyla; davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esası incelenerek dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu Daire kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, ...Tarihi izleyen günden başlar.

... 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde;" 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un yukarıda anılan 7. maddesi hükümlerinden; sürelerin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, uygulama işlemine dayanak teşkil eden düzenleyici işlem için öngörülen dava açma süresi geçmiş olsa dahi, düzenleyici işlem veya uygulama işlemi yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği belirtilmiştir.

Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; EÜAŞ Genel Müdürlüğünün taşra işyerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 150 daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanın, 10/12/2020 - 14/12/2020 tarihleri arasında yayımlandığı; son başvuru tarihinin 14/12/2020 tarihi olarak belirlendiği ve belirtilen son başvuru tarihinin uzatılmadığı görülmüştür.

Bu itibarla, davacı tarafından 14/12/2020 tarihini izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde ve en geç 12/02/2021 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 17/02/2021 tarihinde açılan davanın süresinde açılmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafça, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/09/2024 tarih ve E:2024/709 sayılı ara kararına ilişkin sunulan beyan dilekçesinde, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında CİMER'e başvuru yapıldığı ve dava açma süresinin bu nedenle durduğu ileri sürülmüş ise de, davacının CİMER'e başvuru dilekçesi incelendiğinde, dava konusu edilen EÜAŞ işçi alımına ilişkin ilandaki yaş sınırının gerekçesi ve yasal dayanakları konusunda bilgi istenildiği görüldüğünden, bu başvurunun, 11. madde bağlamında bir başvuru olarak nitelendirilmeyeceği sonucuna varılmış olup, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.