Danıştay 12. Daire E.2025/2531 K.2025/3950

Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında ... kadrosunda görev yapmakta iken, 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile görevine iade edilerek 07/09/2018 tarihinde göreve başlayan davacının, açıkta kaldığı döneme ilişkin sosyal denge tazminatının ödenmesi için yaptığı 26/05/2023 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine, sosyal denge tazminatına karşılık olarak 30.000,00-TL'nin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi Hakimince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davalı idarede mühendis olarak görev yapmakta iken 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan ve OHAL Komisyonu kararı gereği görevine iade edilen davacının, kamu görevine son verilmemiş olsaydı fiili çalışmalarının karşılığı olarak davalı idare ile Belediye ve Türkiye Yerel Yönetim Hizmetleri Kolu Kamu Görevlileri Sendikası arasında imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi kapsamında sosyal denge tazminatına hak kazanacağı;

davacının kamu görevinden çıkarıldığı dönemdeki Sosyal Denge Sözleşmesi kapsamındaki sosyal denge tazminatının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği. Mahkemelerinin 03/05/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareden; davacının kamu görevinden çıkarıldığı 22/11/2016 tarihi ile göreve iade edilerek maaş ödenmesine hak kazandığı 07/09/2018 tarihleri arasında mahrum kaldığı parasal haklarından olan sosyal denge tazminatının faizsiz olarak hesaplanmasının istenildiği;

ara karara cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, söz konusu süreçte davacıya ödenmeyen sosyal denge tazminat miktarının brüt 15.653,00-TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle 15.653,00-TL maddi tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan 26/05/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine; talep edilen 30.000- TL maddi tazminattan bakiye kalan kısım için ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; belli bir parayı içeren davaya konu uyuşmazlık konusu miktar, nihai kararın verildiği tarih itibarıyla 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin birinci fıkrasında yer verilen parasal sınırın altında kaldığından, verilen karar kesin olup, İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddine, 2577 sayılı Kanun'un 45/2 ve 48/7. maddeleri uyarınca temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

4688 sayılı Kanun'da, sözleşmelere istinaden belediyelerde ve il özel idarelerinde “sosyal denge tazminatı” sözleşmelerinin yapılma usul ve esaslarının “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32. maddesinde düzenlendiği, "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 141. maddesinde sayılan haller nedeni ile görevinden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan personele, bu süre içerisinde sosyal denge tazminatı ödenmez" hükmü uyarınca davacıya sosyal denge tazminatının ödenemeyeceği; sosyal denge tazminatının dayanağının 657 sayılı Kanun olmadığı; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığı; idareye izafe edilebilecek bir kusur bulunmadığından, tazminat sorumluluğundan da söz edilemeyeceği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dörtyol Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünde mühendis kadrosunda görev yapmakta iken, 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kamu görevinden çıkarılan davacı, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile görevine iade edilerek 07/09/2018 tarihinde görevine başlamış, açıkta kaldığı döneme ilişkin sosyal denge tazminatının ödenmesi için yaptığı 26/05/2023 tarihli başvurusunun zımnen reddedilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İstinaf” başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz." hükmü; ikinci fıkrasında, "İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. ...Bölge idare mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği kararlara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” hükmü.

“Temyiz dilekçesi” başlıklı 48. maddesinin altıncı fıkrasında "...Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir.

İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmü; yedinci fıkrasında, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir.” hükmü yer almıştır.

Aynı Kanun'un "Parasal sınırların artırılması" başlıklı Ek 1. maddesinin ikinci fıkrasında ise; (Değişik:4/6/2025-7550/7 md.) "17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile ilgili olmasıdır. Bu nedenle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda parasal sınırın belirleneceği tarihe ilişkin yapılan değişikliğin, bakılan uyuşmazlıkta da derhal uygulanması gerektiği açıktır.

Bu durumda; davanın, 30.000,00.- TL sosyal denge tazminatının ödenmesine karar verilmesi istemiyle 2023 yılında açıldığı dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, dava konusu tutarın 2023 yılı itibarıyla istinaf parasal sınırı olan 20.000,00 TL'nin üzerinde olduğu anlaşıldığından, istinaf incelemesinin uyuşmazlığın esası yönünden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince verilen kararın kesin olduğu ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle istinaf isteminin incelenmeksizin reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.