Danıştay 13. Daire E.2011/2204 K.2017/4098

Danıştay Tetkik Hâkimi … 'in Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a muhalefet ederek faturasız açıktan tütün satışı yaptığından bahisle, davacıya ait 7 kilo 300 gram tütün, bir adet … marka elektronik terazi ve bir adet … plakalı … marka motosikletin kamuya geçirilmesi ve davacının …-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 'nın 21.05.2010 tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesi'nce; davacının açık tütün satışı yaptığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

dava konusu işlemin mülkiyetin kamuya geçirilmesine yönelik kısmının değerlendirilmesinden, 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan "bu fiillerin konusunu oluşturan her türlü eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi" ibaresinin, satışa konu eşyayı kapsadığı, bu eşyanın satımında kullanılan araç ve gereçler ile taşıtları kapsamadığı, yani Kanun'da satışa konu eşyanın dışındaki diğer araç ve gereçler ile taşıtların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine yönelik açık bir yetkinin idarelere verilmediği;

yalnızca davacıya ait satışa konu tütünün mülkiyetinin kamuya geçirilebileceği, terazi ile motosikletin mülkiyetinin kamuya geçirilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin, davacıya ait terazi ve motosikletin kamuya geçirilmesi kısmının iptaline, dava konusu işlemin satışa konu tütünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesi ve idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiş, bu kararın davanın reddine ilişkin kısmı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu işlemin, satışa konu tütünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının bu kısmında hukuki isabetsizlik görülmemiştir. Temyize konu Mahkeme kararının, idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden dosya incelendiğinde:

4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (ı) bendinde, "Kurumdan uygunluk belgesi almadan enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron üretenler ile satan veya satışa arz edenlere, ticari amaçla sarmalık kıyılmış tütün üretenler ile satan veya satışa arz edenlere beşbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir." kuralı yer almakta iken.

25.02.2011 günlü ve 27857 sayılı Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 175. maddesiyle, 8. maddenin beşinci fıkrasının (ı) bendindeki "ticari amaçla sarmalık kıyılmış tütün üretenler ile satan veya satışa arz edenlere" ibaresi metinden çıkarılmış; aynı maddenin beşinci fıkrasına (n) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (o) bendi eklenmiş;

aynı maddenin dokuzuncu fıkrasının birinci cümlesine "ve (j)" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile (o)" ibaresi eklenmiş;

"o) Ticari amaçla sarmalık kıyılmış tütün üretenler ile satan veya satışa arz edenlere ürettikleri, sattıkları veya satışa arz ettikleri tütünün;

50 kilograma kadar (50 kilogram dâhil) olması hâlinde 250-TL.

50 kilogramdan 100 kilograma kadar (100 kilogram dâhil) olması hâlinde 500-TL.

100 kilogramdan 250 kilograma kadar (250 kilogram dâhil) olması hâlinde 1.500-TL.

250 kilogramdan 500 kilograma kadar (500 kilogram dâhil) olması hâlinde 3.000-TL.

500 kilogramdan fazla olması hâlinde 5.000-TL. idari para cezası verilir." kuralı getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının açık tütün satışı yaptığının tespit edilmesi üzerine, 4733 Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (ı) bendine aykırı davrandığından bahisle …-TL idarî para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır.

Davacının "ticari amaçla sarmalık kıyılmış tütün satışa arz ettiği" konusunda ihtilaf bulunmamakta ise de; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan Kanun maddesi 6111 sayılı Kanun'un 175. maddesi ile değiştirildiğinden ve davacının eylemine uyan idarî para cezası 250-TL'ye indirildiğinden, davacının fiilinin, ceza verilmesinin dayanağı kuralın değiştirilmesi yoluyla ortaya çıkan yeni hukukî duruma göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu işleme esas alınan kural yürürlükten kaldırılmak ve lehe düzenleme yapılmak suretiyle ortaya çıkan yeni hukukî durum karşısında, davacı hakkında tesis edilen idarî para cezasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının bozulması gerekmektedir.