Danıştay 13. Daire E.2012/951 K.2018/4268

Dava konusu istem: Davacı hakkında 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (ı) bendi ve 8. maddesinin 7. fıkrası uyarınca ...-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 18/01/2011 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda. 13/01/2011 tarihinde davacının kaçak sigara sattığı yönünde kolluk kuvvetlerine ihbar yapıldığı, akabinde aynı gün saat 18:50 sıralarında davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla seyir halindeyken kolluk kuvvetleri ile karşılaşmasını müteakip ... Köyü ...

Mahallesi ... krom maden ocağında aracında yapılan aramada bulunan kıyılmış tütün, kaçak sigara, sigara sarma kağıdının (makaron) muhafaza altına alındığı, daha sonra davacının yetki belgesi olmadığı ve ikinci defa 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (ı) bendini ihlâl ettiği gerekçesiyle dava konusu 18/01/2011 tarihli işlemle davacıya aynı maddenin 7. fıkrası uyarınca ...-TL idari para cezası uygulandığı,

davacının idari para cezasına konu edilen olayla ilgili alınan ifadesinde, aramada ele geçirilen 5 paket boş sigara kağıdını ve kaçak sigaralar ile kıyılmış tütünün bir kısmını kendi ihtiyacı için eşinin memleketi olan ...'nda kurulan pazardan aldığı,

sigara sarma makinesi ile geri kalan sigara sarma kağıtlarını, kaçak sigaraları, kıyılmış tütünleri ise yine aynı yerden ..., ...ve ... isimli arkadaşlarının siparişi için aldığını, aramada ele geçirilen terazinin mutfak terazisi olduğunu ve bunu da ...'ndan aldığını, bu işle ilgili bir ticari faaliyetinin olmadığını beyan etmesine ve adı geçen kişilerin verdikleri ifadelerde bu hususları doğrulamalarına karşın, davalı idarece davacının 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (ı) bendindeki fiili ikinci kez işlediği gerekçesiyle dava konusu idari para cezası verilmiş ise de,

4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (ı) bendi uyarınca idari para cezasının verilebilmesi için enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron satma veya satışa arz etme fiilinin gerçekleştiğinin somut olarak tespit edilmesi gerektiği kuşkusuz olup, olayda davacının enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya aracında bulunan sigara sarma kağıtlarını (makaron) sattığı veya satışa arz ettiği yönünde somut bir tespitin yapılmadığı gibi davacının ifadesinde belirtilen hususların aksine bir durumun da ortaya konulamaması karşısında enfiye, çiğneme,

nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron satmak veya satışa arz etmek suçundan dolayı davacı hakkında idari para cezası uygulanması yönündeki dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı hakkında ilk olarak ...-TL idari para cezası uygulandığı, iki ay sonra yapılan denetimde aynı fiili ikinci kez işlediğinin tespiti üzerine idari para cezasının iki kat olarak uygulandığı, ekonomik sıkıntı çekmesi sebebiyle Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan uygunluk belgesi almadan kaçak sigara sattığını davacının kendi beyanıyla da kabul ettiği, olay günü yapılan tespitler ve bu tespitler sonucu elde edilen somut deliller ile alınan ifadelere dayanılarak idari para cezası verildiği, dava konusu işlemin mevzuat kuralları uyarınca tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kendisine isnat edilen eylemi gerçekleştirmediği, ... İli'nin ... İlçesi'nde ... Krom İşletmesi'nde maden işçisi olarak çalıştığı, aynı zamanda hem alışveriş yapmak hem de ek gelir olması için yazın köyde topladığı ürünleri satmak amacıyla ara sıra eşinin memleketi olan ... İli'nin ... İlçesi'nde kurulan pazara gittiği, bu durumu bilen arkadaşlarının pazardan açık tütün ve kağıt almasını kendisinden istedikleri, ticari amaçla satış yapmadığı hususunun arkadaşlarının ifadeleriyle de doğrulandığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 13/01/2011 tarihinde kaçak sigara sattığı yönünde kolluk kuvvetlerine ihbar yapıldığı, akabinde aynı gün saat 18:50 sıralarında davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla seyir halindeyken kolluk kuvvetleri ile karşılaşmasını müteakip ... Köyü ...

Mahallesi ... krom maden ocağında aracında yapılan aramada bulunan 8,5 kg kıyılmış tütün, 37 paket kaçak sigara, 11 kutu (2200 adet) boş filtreli sigara kağıdı, 5 adet sigara sarma makinesi, 21 adet boş sigara kutusu, 138 sigara sarma kağıdı, 1 adet hassas terazi (kefesinde tütün kalıntısı olan) 2 kg market poşetinin muhafaza altına alındığı,

davacının Kurum'dan alınmış bir uygunluk belgesinin olmadığı ve ikinci defa 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (ı) bendini ihlâl ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemle davacıya 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (ı) bendi ile aynı maddenin 7. fıkrası uyarınca ...-TL idari para cezası uygulanması üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 58. maddesinin ikinci fıkrasında; Devlet'in, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alacağı kuralına yer verilmiştir..

4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrası (ı) bendinde; Kurumdan uygunluk belgesi almadan enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron üretenler ile satan veya satışa arz edenlere beşbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası verileceği, aynı maddenin 7. fıkrasında ise; idari para cezalarının, fiillerin tekrarı halinde bir önceki cezanın iki katı olarak uygulanacağı, aynı maddenin 9. ve 10. fıkrasında da; (ı) bendinde yazılı fiiller hakkında idari yaptırım uygulamaya mülki amirlerin yetkili olduğu, idari yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kuralları uyarınca kanun yollarına başvurabileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının olay tarihinden yaklaşık iki ay önce 10/11/2010 tarihinde de benzer şekilde yakalandığı ve bu fiili nedeniyle de hakkında idari para cezası verildiği, yaklaşık iki ay gibi kısa bir sürede yukarıda anılan miktarlarda ve ihtiyacının çok üzerinde kaçak sigara, kıyılmış tütün ve 5 adet sigara sarma makinesi ile yakalanan davacı hakkında enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron satma veya satışa arz etme fiillerinin gerçekleştiği anlaşıldığından, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron satmak veya satışa arz etmek fiilinden dolayı idari para cezası uygulanması yönündeki dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.