Danıştay 13. Daire E.2014/2611 K.2020/3650

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Rekabet Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararında belirtilen hususlara riayet edilmediği, bağlama ve pazar paylaşma uygulamaları ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ihlâl edildiği iddialarıyla ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında yapılan şikâyet başvurusunun reddi ile anılan şirket hakkında soruşturma açılmamasına ilişkin Rekabet Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; önceki Kurul kararlarına paralel şekilde, ...’in ... markalı tıbbi görüntüleme ve teşhis cihazlarına yönelik yedek parça pazarında hâkim durumda olduğu varsayılarak, şikâyet konusu eylemlerin kötüye kullanma olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelendiğinde, ...'in şifre taleplerine kasıtlı olarak cevap vermediği ya da cevapları geciktirdiğine dair herhangi bir belge bulunmadığı, 2012 yılında ...’e toplam 128 şifre talebi geldiği, üç durum hariç hastanelere gönderilen 4. seviye şifre sonrası herhangi bir sorun yaşanmadığı, ...’in şifre taleplerini karşılamak için gerekli özeni gösterdiği,

şifrelerin çalışmaması durumunda kimi zaman ücretsiz olarak mühendis göndermek yoluyla sorunları çözmeye çalıştığı, ...’in şikayetine konu olayda da cihazda arızanın devam etmesi üzerine ...’in üst seviye şifre göndermekten imtina etmediği, ...’in başvurusu üzerine ilgili teşebbüsün servis şifresi taleplerini karşılamadan önce hastaneler tarafından imzalanmasını talep ettiği “Servis Yazılım Kullanım Anlaşması”na … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile menfi tespit belgesi verildiği,

bu belgenin geri alınmasının ise ayrı bir davanın konusu olabileceği, “Tüp Güvence Sistemi”nin, tıbbi görüntüleme ve teşhis pazarının bir bölümünü oluşturan CT (bilgisayarlı tomografi)’lerde kullanılan tüplerin normal satış fiyatı yerine bundan çok daha düşük bir bedelin her yıl ödenmesi karşılığında, gerektiğinde firma tarafından değiştirilmesi opsiyonunun satın alınması olduğu, bu ürünü talep eden müşterilerle “parça ve tüp dahil bakım anlaşması” imzalandığı, örneğin tüp dahil olmadığında 40.000,00-Avro civarında olan anlaşma bedelinin, tüp dahil olduğunda yıllık 65.000,00-Avro olarak belirlendiği,

tek olarak satış fiyatı yaklaşık 130.000,00-Avro olan tüplerin, bu anlaşma dahilinde yıllık 25.000,00-Avro'dan dört yıllık anlaşma karşılığında ... tarafından güvence altına alındığı, sistemin belirli müşteriler tarafından özellikle belirli tüplerde talep edilen ve bu talepten kaynaklanan bir hizmet sunumu olarak ortaya çıktığı, bu uygulamanın rakip bağımsız servis sağlayıcılarını dışlama amacına yönelik olmadığı, ...’in tüp güvence sistemi uygulamasının mevcut haliyle rakipleri dışlayıcı bir etkisi olmadığı,

...’te gerçekleştirilen yerinde incelemede ... ile … ve … firmaları arasında iddia edildiği türden pazar paylaşımına yönelik bir anlaşma olduğunu işaret eden herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanılmadığı, ...’in 06/10/2011 tarihli fiyat teklifinden görüleceği üzere R7-2 Motorunu 26.250,00-Avroya satışa sunduğunu ancak ...’in aynı ürünü başka bir firma üzerinden ...’in Almanya’daki merkezinden 10.155,00-Avroya aldığı belirtilerek ...’in bahse konu üründe aşırı fiyat uyguladığını iddia edilmiş ise de konuyla ilgili olarak ...’ten son iki yıl içerisinde bu ürün için alış ve satış faturalarının talep edildiği,

...'in verdiği cevapta, son iki yılda bu ürünü hiç satmadığını, ...’in 06/10/2011 tarihinde ürüne ilişkin yalnızca fiyat teklifi istediğini belirttiği, ...’in aşırı fiyat uygulandığını iddia ettiği ürünü ...’ten satın almadığı, ...’in aşırı fiyat uygulandığını iddia ettiği 2011 tarihinde ...'in bu ürünü ... veya başka bir şirkete satmadığı,

ayrıca ...’in de ortaya koyduğu üzere şirketin bu parçayı farklı yollardan temin etme imkânı bulunduğu göz önüne alındığında, davacı şirketin yaptığı başvuru üzerine yapılan ön araştırma sonucu soruşturma açılmamasına karar verilmesine ilişkin Rekabet Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, servis şifresinin yetersiz olması hakkındaki başvuruya ilişkin olarak, verilen 4. seviye şifreler ile sistemlerde güvenlik testlerinin yapılamadığı hususuna kararda değinilmediği, menfi tespit belgesinin haksız verildiği ve bu nedenle geri alınması gerektiği, Mahkemenin menfi tespit kararının iptali talebini ayrı bir işlem olarak değerlendirmek suretiyle hataya düştüğü, fahiş fiyat uygulaması kapsamındaki başvuruya ilişkin olarak, ürün maliyetinin 5-6 katı fiyat verildiğinin kabul edildiği, bu uygulama nedeniyle ulaşılamayan malzemelerin dışarıdan temini yoluna başvurulmak zorunda kalındığı,

bu nedenle zaman ve müşteri kaybına uğranıldığı, şikâyete konu uygulamanın böylece amacına ulaşmış olduğu, ayrıca bu uygulamanın yaptırım uygulanmadığından daha sistematik ve yoğun hâle geldiği, ...'in ayrımcı uygulamalarına ilişkin başvuruda, şirketin kendilerine karşı fiyat ayrımcılığı yanında garanti koşullarında da farklılıkları dayattığı, Mahkemece bu konuda yeterli delil bulunmadığı belirtilerek davanın reddedildiği, tüp güvence sisteminin kendilerine satılmadığı konusundaki başvurunun ise pazara etkisinin az olduğu ve herhangi bir satış koşuluna bağlanmadığı gerekçesiyle reddedildiği,

bu sistemle 130.000,00-Avro olan ürünün müşterilere senelik 25.000,00-Avro fiyatla verildiği, ...'in bu sistemi grup hastane müşterilerine verdiği, ilgili sözleşmelerde diğer tüm ... sistemler için de anlaşmalar yapıldığı, bu tip müşterilerin ... cihaz parkının %70-80'ine sahip olduğu, bu başvurunun da yeterli delil olmadığından reddedildiği, ...'in pazar paylaşımı yaptığı iddiasına ilişkin olarak,.

Medikal ile pazar paylaşımı yapıldığı konusunda başvuruda uygulamaların delilleri ile ortaya konulduğu, dava konusu kararda proforma faturaların Mesafeli Sözleşmelere Daire Yönetmelik kapsamında gönderilmediğine ilişkin şikayetin, yönetmelikte görevli merciin Kurul olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı tutulduğu, Rekabet Kanunu'na göre firmaların farklı alanlardaki hakimiyetinin farklı pazarlarda tekel oluşturmak amacıyla kullanılmasının da ihlâl niteliğinde olduğu, ...'in yedek parça satışına dair her türlü zorlaştırıcı uygulamayı sistematik olarak sürdürdüğü,

Mahkemece bu uygulamaların sınırlı sayıda gerçekleştiğinden bahisle davanın reddedildiği, hukuka aykırı uygulamanın varlığı kabul edilmesine rağmen davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ...'in servis şifre taleplerini karşılamak için hastanelerden "Servis Yazılımı Kullanım Anlaşması"nı imzalamalarını talep ettiği, anlaşmanın imzalanması üzerine şifre taleplerini karşıladığı, tüm şifre taleplerine 4. seviye şifre ile cevap verildiği, 3. ve 4. seviye şifreler ile bakım/onarım işlemleri için zaruri fonksiyonların çalıştırılabildiği, 5. ve üzeri şifre seviyelerinin ise kolaylaştırıcı bazı fonksiyonlar içerdiği ancak bakım/onarım işlemleri için elzem olmadığı, 2012 yılında gelen 128 şifre talebinin 3'ü dışında gönderilen 4. seviye şifre sonrası herhangi bir sorun yaşanmadığı,

...'in şifre taleplerini karşılamak için gerekli özeni gösterdiği, şifrelerin çalışmaması durumunda zaman zaman ücretsiz olarak mühendis göndererek sorunları çözdüğü, sorunun çözümü için daha üst seviye şifre vermekten de kaçınmadığı, Servis Yazılımı Kullanım Anlaşmasına Kurul tarafından verilen menfi tespit belgesinin geri alınması talebi hakkında, anılan kararda menfi tespit belgesi verme gerekçesinin belirtildiği, sözleşme koşullarında sonradan bir değişiklik olmadığından geri almayı gerektiren bir husus görülmediği, aşırı fiyat seviyesinden henüz satış gerçekleşmediği,

ilgili ürünün piyasadan ve başka kaynaklardan daha ucuza temini mümkün olan ve teşebbüsün satışını yaptığı yüzlerce üründen biri olduğu, ...'in aşırı fiyat uygulandığını iddia ettiği ürünü ...'ten almadığı, ...'in bu ürünü 2011 yılında herhangi bir firmaya satmadığı, aşırı fiyat seviyesinden gerçekleşmiş bir satış olmadığı, piyasada etkilerinin gözlenmediği, "Tüp Güvence Sistemi"nin bilgisayarlı tomografilerde kullanılan tüplerin normal satış fiyatı yerine daha düşük bedelin her yıl ödenmesi karşılığında gerektiğinde firma tarafından değiştirilmesi opsiyonun satın alınması olduğu,

bu ürünü talep eden müşterilerle "parça ve tüp dahil bakım anlaşması" imzalanmak suretiyle ...'in güvencesi altına girdiği, genellikle hastanelerin talebi üzerine sağlandığı ve hastanelerin ürünü tek bir cihaz için talep etmeleri halinde de anlaşma yapıldığı, diğer tüm ... cihazlarının bakımının da anılan firmadan alınması zorunluluğu bulunmadığı, garanti verilen ürünlerde üreticilerin sisteme kendilerinden başkasının müdahale etmemesini şart koşmasının ve garanti sunma yoluyla aldığı riski minimize etmesinin işin doğası gereği olduğu,

değişik sektörlerdeki birçok firmanın da dışardan müdahale halinde garantinin devam etmeyeceğini belirttiği, Mahkeme kararının hiçbir yerinde hukuk dışı uygulamanın varlığının kabul edilmediği, kararda "sınırlı sayı" ibaresinin bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.