Danıştay 13. Daire E.2014/2779 K.2019/4171

Dava konusu istem: Davacı şirkete akaryakıt istasyonunda tağşiş veya hile amacıyla akaryakıta katılabilecek ürünler ve vaziyet planına aykırı tank bulundurulduğundan bahisle ...-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) 20/03/2013 tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 15/03/2011 - 28/05/2011 - 13/12/2011 tarihlerinde yapılan denetimlerde tanzim edilen tutanaklarda; "akaryakıt istasyonunda bayilik lisansı ekinde davalı idareye sunduğu vaziyet plânında yer almayan tankın bulunduğu, tankta menşei belli olmayan madde bulunduğu," ifadelerine yer verildiği, bu hususların İşletme yetkilisi ...'ın imzasının da yer aldığı tutanaklar ile tespit edildiği, denetim esnasında alınan numunelerin incelenmek üzere gönderildiği TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi labarotuvarında yapılan analizler neticesinde düzenlenen raporlarda;

numunelerin tahşişe elverişli, akaryakıt marker seviyesine aykırı maddeler niteliğinde olduğunun ifade edildiği, yapılan denetim neticesinde davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda tağşiş ve hile amacıyla akaryakıta katılabilecek maddeler ile vaziyet planına aykırı tank bulunduğu hususunun sübuta erdiği gerekçesiyle davacı şirket hakkında idarî para cezası uygulanmasına ilişkin olarak verilen Kurul kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, akaryakıt istasyonunda 15/03/2011 tarihinde yapılan denetim sonucunda alınan numunenin kalorifer yakıtı olarak satın alındığı, yakıtın içinde bulunduğu tankın ise istasyonun kenarında pompalarla bağlantısı olmayan tank olduğu, 28/04/2011 tarihinde yapılan denetim sonucunda tespit edilen tankın kendisine ait olmadığı, istasyonu aldığı tarihten önce de bu tankın mevcut olduğu, bu tanktan alınan numunenin tankın içerisindeki su payı olduğu, adli yargıda devam eden ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerektiği, ön araştırma ve soruşturma yapılmaksızın idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Çeşitli Hükümler" başlıklı İkinci Kısmının "Cezalar, İdarî Yaptırımlar, Dava Hakkı, Yönetmelik ve Yürürlükten Kaldırılan ve Uygulanmayacak Hükümler" başlıklı Birinci Bölümünde yer alan "İdarî Para Cezaları" başlıklı 19. maddesinde idarî para cezaları ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş; "Ön Araştırma, Soruşturma ve Dava Hakkı" başlıklı 21. maddesinde ise, Kurulun re'sen veya kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetler üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar vereceği belirtilmiştir.

Aktarılan bu Kanun hükümlerine göre, Kurulun idarî para cezası verilmesini gerektiren hâllerle ilgili olarak re'sen veya kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetler üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar vermesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, 21. maddenin başlığında ve içeriğinde 19. maddede öngörülen idarî para cezasını gerektiren hâllerin ön araştırma veya soruşturma zorunluluğundan muaf tutulduğuna dair hiçbir ifadeye yer verilmediğinden, 21. maddede tüm idarî cezaları için zorunlu tutulan idarî usulün, 19. maddede öngörülen idarî cezalar için de uygulanmasının yasal bir yükümlülük olduğu ortadadır.

Keza, modern idare hukuku uygulamalarında kişilere idarî ceza verilmeden önce idarî soruşturma yapılması ve cezanın bir soruşturma sonucu verilmesi "idarî usul" kurallarının önemli bir kısmını oluşturmakta olup, regülasyon otoritelerinin verdiği idarî cezalarda bu uygulama çok daha belirgindir.

Nitekim, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle yapılan değişiklik ile, idarî para cezalarının, ön araştırma veya soruşturma aşamasının tamamlanmasından sonra Kurul tarafından en geç üç ay içinde karara bağlanacağı kuralı getirilmiştir.

Bu itibarla, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde düzenlenen idarî para cezasını gerektiren hâllerin gerçekleştiğinin Kurul tarafından re'sen belirlenmesi veya bu konuda Kurula ihbar veya şikâyetlerin intikal etmesi üzerine Kurul tarafından doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar verilmesi zorunlu olmasına rağmen, davacı şirket hakkında ön araştırma veya soruşturma yapılmadan idarî para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığından, Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.