Danıştay 13. Daire E.2014/3289 K.2018/3547

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait … logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 01/04/2012 tarihinde yayınlanan "…" adlı programda 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen yayın ilkesinin ihlâl edildiği gerekçesiyle uyarı yaptırımı uygulanmasına, 8. maddenin ikinci fıkrasının ise tekraren ihlâl edildiği gerekçisiyle 273.710,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 06/06/2012 günlü, … sayılı toplantıda alınan … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda. Davacı şirkete ait ... logosuyla yayın yapan televizyon kanalında yayınlanan "…" adlı dizinin 01/04/2012 tarihli bölümünde, karakterlerin evde, barda, meyhanede, apartman merdiveninde alkol kullanmalarının gösterildiği, böylelikle alkolün bir çözüm yolu olarak gösterildiği, küfürlü konuşmaların biplenmesine rağmen anlaşılır olduğu veya biplenmekte gecikildiği,

yayının korumalı saat dilimi olan 05:00-00:00 saatleri arasında yayınlandığı tespit edilerek …'nun … günlü, … sayılı toplantısında alınan … sayılı kararıyla davacı şirkete 6112 sayılı Kanun'un 8/1,h maddesinde yer alan yayın ilkesinin ihlâl edildiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 32/1. maddesi uyarınca uyarı yaptırımı uygulanmasına karar verildiği, kararda programda ayrıca 6112 sayılı Kanun'un 8/2. maddesinde yer alan yayın ilkesinin de ihlâl edildiği kanaatine varıldığı, aynı yayın ilkesinin ihlâl edilmesi nedeniyle davacı şirketin daha önce uyarıldığı,

bu nedenle söz konusu yayın ilkesinin tekraren ihlâl edilmesi nedeniyle Mart- 2012 dönemine ait ticari iletişim gelirinin yüzde biri olan 273.710,00 TL idari para cezası ile cezalandırıldığı, uyuşmazlığın çözümünün teknik ve bilimsel bilgiyi gerektirmesi nedeniyle Mahkemece 13.03.2013 tarihli ara kararıyla uyuşmazlık konusu program içeriği ile ilgili olarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, psikatri, psikolojik danışmanlık ve rehberlik ile eğitim sosyolojisi (eğitim programları) alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyetince hazırlanarak sunulan 31.12.2013 ve 20.02.2014 tarihli bilirkişi raporlarında özetle;

… adlı dramatik dizinin "olumsuz örnek davranış", "13 yaş ve üzeri" ve "şiddet ve korku" koruyucu semboller ile saat 21:55-22:20 arasındaki bölümünde yayınlanan uyuşmazlık konusu programda yer alan görüntü ve içeriklerin çocuklar ve gençler için rol modeli olabilecek nitelikte bulunduğu, programın çocuk ve gençlerin önem verdikleri ve beğendikleri karakter tarafından sergilenen davranışları taklit etme olasılığının ve gençlerin karakterle özdeşim kurduklarında karakter gibi davranma olasılığının arttığı, yayın saatinin çocuk ve gençlerin ekran başında oldukları zamana denk geldiği,

programda alkol kullanımı, madde kullanımı ve bunların nasıl kullanıldığı toplumsal kanıt ilkesi doğrultusunda etkili olabilecek nitelikte olduğu, bu ilkeye göre neyin doğru neyin yanlış olduğunun başkalarının düşüncelerinin öğrenilmesi ile belirlendiği, yani bu durumun belirli bir davranış başkalarında ne kadar yaygınsa bizlerin de onu doğru olarak görmemize neden olduğu, özdeşleşme ve taklit mekanizmalarına göre dizide gözlenen bazı davranışların (örneğin;

bağımlılık yapıcı madde kullanımı) rol model olabileceği, çocukların dikkatsizce hazırlanan programlardan olumsuz yönde etkileneceği, bu nedenle anılan yayının 6112 sayılı Kanun'un 8/2. maddesini ihlâl eder nitelikte bulunduğu yönünde görüş belirtildiği, rapora davacı tarafından yapılan itiraz yerinde görülmeyerek rapor hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu,

programda 6112 sayılı Yasanın 8/1,h ve 8/2. maddesinin ihlâl edildiğinin bilirkişi raporuyla yeterli gerekçe ile ortaya konulduğu göz önüne alındığında, davacı şirkete 6112 sayılı Yasanın 8/1,h maddesinde belirtilen yayın ilkesinin ihlâl edildiği gerekçesiyle uyarı yaptırımı uygulanmasına ve 8/2 maddesinin ise tekraren ihlâl edildiği gerekçesiyle, 2012 yılı Mart ayına ait ticari iletişim gelir beyanı gözetilerek 273.710,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Üst Kurul ve uzman raporunda yer alan tesbitlerin gerçeği yansıtmadığı, argo ve küfür geçen yerlerin anlaşılmayacak şekilde verildiği, alkol ve uyuşturucu kullanımının özendirilmediği, ceza miktarının yanlış hesaplandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu programın Üst Kurul uzmanlarınca incelenmesi sonucu, tütün ürünleri, alkol ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapan madde kullanımının özendirildiğinin tespit edildiği, aynı programda 6112 sayılı Kanun'un 8/2. maddesinde belirtilen yayın ilkesinin de ihlâl edildiğinin tespit edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.