Danıştay 13. Daire E.2015/4753 K.2021/5536

Dava konusu istem: Şanlıurfa İli, Ceylanpınar İlçesi, … Köyü'nde çiftçilik yapan davacının, davalı idare kontrol görevlilerince 11/09/2012 tarihinde yapılan denetim sonucunda, tarımsal sulama aboneliği kapsamında kaçak elektrik kullandığı tespit edildiğinden bahisle, adına 48.277,80-TL kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı çalışanlarınca yapılan kontroller sırasında, davacının tarımsal sulama amaçlı olarak kaçak elektrik kullandığı saptanarak kaçak elektrik tutanağı düzenlendiği, kaçak tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olacağı kuralı karşısında, davacının kaçak elektrik kullandığı yönündeki tutanağın aksine herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi bu durumun aksinin davacı tarafından da ispat edilemediği anlaşıldığından, tutanak içeriği ile davacının kaçak elektrik kullandığı hususunun sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işlem tarihi itibarıyla sulama sezonunun bittiği, elektrik sarfiyatı bedelinin davalı kuruma ödendiği, kaçak elektrik kullanılması hususunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilebilmesi amacıyla; bilirkişi görevlendirilmesi, Çiftçi Kayıt Sistemi kayıtlarının incelenmesi, gerekirse keşif yapılması gerekirken sadece davalı kurumca tutulan tutanağa itibar edildiği, bu yönden kaçak elektrik kullanıldığı hususu doğru bulgu ve belgelere dayandırılmadığı için yapılması gereken işlemin "sayacın enerjiyi kaydetmemesi veya eksik kaydetmesi"ne yönelik olması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile Dairemizin 10/11/2021 tarih ve E:2015/4753 sayılı ara kararına davalı tarafından verilen cevap incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Tarımsal sulama aboneliği bulunan davacıya ait arazide, davalı idare görevlilerince 11/09/2012 tarihinde kontroller yapılmış, akım trafosunun sekonder akımı ile sayaç dijital ekranındaki akımlar birbirini tutmadığından sayacı değiştirilmiş ve kurum sayacı takılmıştır.

Değiştirilen sayaç üzerinde yapılan mekanizma muayenesinde "mühürlerinin açılıp tekrar kapatıldığı ve eksik kayıt yapmaya yönelik müdahale edildiği" tespitlerinin yapılmasının ardından … tarih ve ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı düzenlenmiştir.

Anılan tutanağa istinaden davacı adına 48.277,80-TL kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem tesis edilmiştir.

Bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları ve idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları idari dava türleri olarak sayılmış,14. maddesinin 3. bendinde, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,

süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği belirtilmiş. 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari yargının görev alanı, idare hukuku kuralları içinde, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla, kamu gücü kullanılarak tesis edilen idari işlemler, idari eylemler ve idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar nedeniyle açılan davaların görüm ve çözümüyle sınırlı bulunmaktadır.

İdari yargı mercilerinde yargısal denetimi yapılarak çözümlenecek uyuşmazlıklarda, öncelikle davaya konu işlemin idari bir işlem olup olmadığı hususunun, başka bir anlatımla idare hukuku kurallarına göre tesis edilen, kamu gücüne dayanarak diğer tarafın rızasını aramaya gerek olmaksızın hukukî durumda tek yanlı irade açıklamasıyla değişiklik meydana getiren bir işlem olup olmadığının ortaya konulması gerekmektedir. İdarî makamlar tarafından tesis edilmiş olsa bile, özel hukuk hükümlerine tâbi olan işlem ve sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde adli yargı mercileri görevlidir.

Elektrik, su ve doğal gaz gibi bedeli karşılığında dağıtılan kamu hizmetlerinden abonman sözleşmesi ile faydalanılmakta ve bu sözleşmeler belirli bir konuyu, şartları, karşılıklı hakları ve borçları belirlemektedir. Bu açıdan, özel hukuk sözleşmesi niteliğinde bulunan abonman sözleşmeleri ve bu sözleşmeler uyarınca düzenlenen faturalardan doğan uyuşmazlıkların adlî yargıda görülmesi gerekmektedir.

Dosyanın; Dairemizin 10/11/2021 tarih ve E:2015/4753 sayılı ara kararına davalı tarafından verilen cevap ile birlikte incelenmesinden, davalı elektrik dağıtım şirketi tarafından, … abone numarasıyla tarımsal sulama aboneliği bulunan davacıya ait arazideki sayaç üzerinde yapılan mekanizma muayenesinde "mühürlerinin açılıp tekrar kapatıldığı ve eksik kayıt yapmaya yönelik müdahale edildiği" tespitlerinin yapılmasının ardından 19/12/2012 tarihli Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiği, bunun üzerine davacı adına 11/09/2012 tarihli enerji tüketimine istinaden … fatura numaraları ile 48.227,80-TL borç tahakkuk ettirildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda tespit tarihi itibarıyla, dava konusu uyuşmazlığın, … abone numarasıyla tarımsal sulama aboneliği bulunan davacının bu aboneliğe ilişkin sözleşme çerçevesinde kaçak olarak kullanıldığı tespit edilen elektrik bedelinin istenmesinden kaynaklandığı ve sözleşme hükümleri ile özel hukuk kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümü adli yargının görev alanında bulunmaktadır.

Bu itibarla, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.