Danıştay 13. Daire E.2015/553 K.2021/2098

Dava konusu istem: Yönetimi ve denetimi Fon'a devredilen ... A.Ş.'nin hâkim ortağı olan ve anılan bankadan doğrudan ve dolaylı olarak kullandığı kaynaklar nedeniyle Fon'a borçlu olan ...'ten dolaylı olarak devralınan ve daha sonra da üçüncü kişilere devredildiği iddia edilen İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Firüzköy … mevkii … ada … parsel ve … ada … parsel sayılı taşınmazların gerçekte ...'e ait olduğu değerlendirilerek anılan taşınmazların satış bedeli olarak tahsil edilen 7.999.549,99-TL ana para ve 5.199.707,49-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 13.199.257,48-TL'nin davacı şirketten tahsiline yönelik düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 22/04/2014 tarih ve E:2012/3870, K:2014/1556 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerince … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla davanın reddine karar verildiği, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ödemeye çağrı mektubuna karşı açılan davanın henüz kesinleşmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Yönetim ve denetimi 25/10/1998 tarihinde Fon'a intikal eden ... A.Ş.'nin hakim ortağı olan ...'in ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iflasına karar verildiği, takibe konu borçlarını ödemediği, alacaklılarını zarara uğratmak kastıyla mevcudunu gizlemek ve eksiltmek maksadıyla suç işlemek için örgüt oluşturduğu, diğer şüphelilerin oluşturulan bu örgüte üye oldukları, bu çerçevede ...'in tapu işlemlerinde şüpheli ... adını göstermek suretiyle İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Bahçeşehir, Ispartakule ve Tahtakale mevkilerinde ... ailesinden bazı gayrimenkulleri aldığı, imara açılması işlemlerinin ... adına gösterilmek suretiyle gerçekte ... tarafından yapıldığı değerlendirilerek,

üçüncü şahıslara devredilen gayrimenkullerin satış bedellerinin Fon alacağı sayılmasına, davacının mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların Fon adına devir ve tescil edilmesine, bu taşınmazlar üzerine Fon alacaklarının tahsilini teminen konulan takyidatlar dışındaki tüm takyidat ve sınırlı aynî hakların Fon'a karşı hükümsüz sayılmasına, satışa konu bazı taşınmazlar üzerine 6183 sayılı Kanun uyarınca ihtiyatî haciz uygulanmasına ve tüm bu işlemler sonucunda yapılacak tahsilatların ...

Grubunun Fon'a olan borçlarına mahsup edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Fon Kurulu kararı alınmıştır.

Anılan Fon Kurulu kararı gereğince İstanbul ili, Avcılar ilçesi, … mevkii … ada … parsel, … ada … parsel sayılı taşınmazların gerçekte ...'e ait olduğu gerekçesiyle anılan taşınmazların satış bedeli olarak tahsil edilen 7.999.549,99-TL ana para ve 5.199.707,49-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 13.199.257,48-TL'nin davacı şirketten tahsiline yönelik … tarih ve … sayılı ödeme emri düzenlenmiştir. Anılan ödeme emrinin iptali istemiyle de bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun Geçici 11. maddesiyle yürürlüğü devam eden mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 15/3. maddesinde, "Fon kaynakları ile her türlü alacaklarının ve hisseleri kısmen veya tamamen Fona intikal eden bankaların;

yönetim ve denetimini doğrudan ya da dolaylı olarak tek başına veya birlikte elinde bulunduran ortaklarından, bu ortakların yönetim ve denetimini doğrudan ya da dolaylı olarak tek başına veya başkalarıyla birlikte elinde bulundurdukları şirketlerden ve iştiraklerinden, yönetim ve denetim kurulu üyeleri, genel müdür ve yardımcıları,

kredi komitesi başkan ve üyeleri ile imzaları bankayı ilzam eden memurları ve bunların eş ve çocuklarından olan alacakları ile hisseleri Fona intikal eden diğer bankaların bunlardan olan alacaklarından Fon tarafından devralınanlar ile (7) numaralı fıkranın (b) bendinde belirtilen kişilere ait olup Fon tarafından devralınan alacakların takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır." kuralına.

15/7-b maddesinde, "Hisseleri kısmen veya tamamen Fona intikal eden bir bankanın yönetim ve denetimini doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte elinde bulunduran ortaklarının veya yöneticilerinin, yönetim kurulu, kredi komiteleri, şubeler, diğer yetkili ve görevliler aracılığıyla veya sair suretlerle banka kaynaklarını ve varlıklarını doğrudan veya üçüncü kişilere rehnetmek, teminat göstermek, ekonomik gücü olmayan kişilere kredi vermek, karşılığında kredi temin etmek amacıyla kredi kullandırmak,

yurt içi veya yurt dışı banka ve mali kuruluşlar nezdinde depo veya sair adlarla hesap açtırmak veya bu hesapları teminat göstermek ve sair şekillerde kullanmak suretiyle veya başkaca dolanlı işlemlerle edindikleri veya bu suretle üçüncü kişilere edindirdikleri para, mal, her türlü hak ve alacakların temininde kullanılan banka kaynakları ve varlıkları nedeniyle doğan alacak Fon alacağı sayılır.

Bu alacaklar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Fon, bu para, mal, her türlü hak ve alacaklara ihtiyati haciz koymaya, muhafaza altına almaya ve bunlardan değeri Fon tarafından belirlenemeyenleri 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 72. maddesine göre kurulan takdir komisyonlarının Fon tarafından belirlenecek kurum ve kuruluşlarca hazırlanacak raporları da dikkate alarak tespit edeceği değeri üzerinden, alacağına ve/veya bu bankaların Fon tarafından devralınan zararlarına mahsuben devralmaya yetkilidir.

Bu alacaklara zararın ve/veya alacağın doğmasına sebebiyet veren haksız işlemin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubuna karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, Dairemizin 08/06/2021 tarih ve E:2015/578, K:2021/2099 sayılı kararla bozulduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu işlemin yargısal denetiminin anılan bozma kararı dikkate alınarak yeniden yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Mahkeme kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.