Danıştay 13. Daire E.2016/1775 K.2022/4054

Dava konusu istem: Gaziemir Rüzgar Enerjisi Santrali projesi için verilen … tarih ve … sayılı üretim lisansının iptali, bu lisansa ilişkin olarak alınan kesin teminat mektubunun irat kaydedilmesi ile şirket ve ilgililerine 3 yıl süreyle lisans verilmemesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; … tarih ve … sayılı Kurul kararı uyarınca, Teknik Etkileşim Analiz Raporunun tanzimine ilişkin kamu kurumları arasında yaşanan ve iş süreçlerinin oluşturulması ve koordine edilmesinden kaynaklanan 10 aylık gecikme nedeniyle yükümlü şirketlerin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b),

(c) ... bentlerinde belirlenen yükümlülüklerinin yerine getirilmesine olan etkisinin Yönetmeliğin 35. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında mücbir sebep olarak değerlendirildiği ve Yönetmelikle davacıya yüklenen yükümlülüklerden bazılarının süresi içerisinde yerine getirilememesinin davacıdan kaynaklanmayıp, davacının gerekli başvuruları yaptığı hâlde bu konuda işlem tesis etmesi gereken ilgili idarelerden kaynaklanması,

davacının süreçte hiçbir yetkisi ve görevi bulunmayıp, sürecin tamamlanmasını beklemekten başka yapabileceği bir işlem de bulunmaması sebebiyle, bu durumun önlenemeyecek, kaçınılamayacak durum kapsamında mücbir sebep hâli olarak kabul edilmesi ve davacının süre uzatım talebinin kabul edilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediğinden bahisle Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K…. sayılı kararıyla … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptaline karar verildiği,

bu itibarla, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik ve dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K… sayılı kararının birlikte değerlendirilmesinden, Yönetmelikle davacıya yüklenen yükümlülüklerden bazılarının süresi içerisinde yerine getirilememesinin davacıdan kaynaklanmayıp, davacının gerekli başvuruları yaptığı hâlde bu konuda işlem tesis etmesi gereken ilgili idarelerden kaynaklanması,

davacının süreçte hiçbir yetkisi ve görevi bulunmayıp, sürecin tamamlanmasını beklemekten başka yapabileceği bir işlem de bulunmaması sebebiyle bu durumun önlenemeyecek, kaçınılamayacak durum kapsamında mücbir sebep hâli olarak kabul edilmesi gerekmesi karşısında, davacı şirketin süre uzatıma ilişkin başvurusunun mücbir sebep olarak değerlendirilmeyerek üretim lisansının iptal edilmesine ve bu lisansa ilişkin olarak davacıdan alınan kesin teminat mektubunun irat kaydı ile mevzuatla öngörülen diğer müeyyidelerin uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacıya TEİAŞ tarafından düzenlenen yarışma sonucunda bağlantı hakkı elde edilmesi nedeniyle üretim lisansı verildiği, davacının 08/05/2014 tarihinde sunduğu bilgi ve belgeler ile birlikte dosyasının incelenmesi neticesinde Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinin (a), (b) ve (d) bendi kapsamındaki yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmediğinden bahisle şirketin süre uzatım talebi reddedilerek üretim lisansının iptal edildiği, … sayılı Kurul kararına karşı açılan davada Mahkemece 13/01/2015 tarihinde yürütmeyi durdurma kararı verildiği,

yine … sayılı Kurul kararına karşı açılan davada da aynı tarihte yürütmeyi durdurma kararı verildiği, bu kararlar üzerine … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile davacının başvurularındaki gerekçelerin mücbir sebep olarak değerlendirilmesine karar verildiği ve ayrıca … ve … sayılı Kurul kararlarının kaldırılmasına karar verildiği, davacının inşaat öncesi dönem süresinin 08/04/2016, tesis tamamlama tarihinin 16/04/2018 olmasına karar verildiği,

yürütmeyi durdurma kararlarına yapılan itirazlar üzerine Bölge İdare Mahkemesi tarafından yürütmeyi durdurma kararının kaldırılmasına rağmen … sayılı Kurul kararıyla davacının itirazları esas alınarak daha önce ihdas edilen … sayılı Kurul kararının uygulanmasının devamına karar verildiği, davacının beyan ettiği Temmuz 2015 dönemine ait ilerleme raporunda fiili gerçekleşme oranının %6,21 olduğunun görüldüğü, davacının 05/05/2015 tarihli yazısında santral sahası değişikliği talebinde bulunduğu, TEİAŞ, ...

EDAŞ ve YEGM'den olumlu görüş gelmesi üzerine saha değişikliği talebine ilişkin olarak … sayılı Kurul kararının alındığı, davacının 09/11/2015 tarihinde ÇED Yönetmeliği kapsamında başvuru yaptığını bildirdiği, davacının 11/01/2016 tarihinde DSİ ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü'nün olumsuz görüşleri nedeniyle 4 adet türbinin koordinatlarının Kurul kararında uygun bulunan santral sahası alanının küçültülmek suretiyle koordinatların tadil edilmesinin talep edildiği, 19/01/2016 tarihli yazıyla yükümlülükleri süresi içinde yerine getirmediğinden bahisle santral değişikliği talebinin reddedildiği,

lisansına derç edilen mevcut saha kapsamında işlemlerini yürütmesi gerektiğinin bildirildiği, davacının 26/01/2016 tarihli yazıyla ÇED Yönetmeliği kapsamındaki kararın 90 gün içinde alınamamış olmasının, proje santral sahasının değiştirilmesine yönelik Kurul kararından yaklaşık 2 ay sonra söz konusu sahanın 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak ilan edilmiş olmasından kaynaklandığını, bu durumun mücbir sebep teşkil ettiğini ve bu nedenle santral sahasına ilişkin taleplerin yeniden değerlendirilmesini ve yeniden 90 günlük süre verilmesini istediği,

talebin değerlendirilerek neticelendirilebilmesi için 29/01/2016 tarihli yazıyla YEGM'den görüş istendiği, henüz cevap alınmadığı, dava konusu edilen Kurul kararının kaldırıldığı ve daha sonra projeye ait iş ve işlemlerin devamına karar verildiğinden iptal kararında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Yönetmeliğin Geçici 15. maddesi kapsamında tamamlanması gereken yükümlülüklerden sadece imar izni ve mülkiyete ilişkin yükümlülüğün tamamlanamadığı, bunun sebebinin imar izni taleplerinin bir kısmına idare tarafından olumsuz görüş verilmesi olduğu, mülkiyete ilişkin olarak da gerekli işlemlere başlanabilmesi için öncelikle türbin koordinatlarının belirlenmiş ve idare tarafından da kabul edilmiş olması gerektiği, türbin alanlarıyla ilgili bizzat idareden kaynaklanan (mezarlık alanı ile çakışma, mania alan içerisinde kalma, orman muhafaza sınırları içerisinde kalması,

TEİAŞ iletim hattının sahadan geçmesi gibi) nedenler olmasaydı tüm izinlerin süresinde tamamlanmış olacağı, iradelerinin tesisi davalı idarece belirlenen sürelerden önce tamamlamak olduğu, bir başka projeleri olan Aliağa RES projesinin süresinden 26 ay önce tamamlandığı, davalı idarenin dava konusu Kurul kararını dava açıldıktan sonra aldığı yeni bir Kurul kararı ile ortadan kaldırdığı, bu kararı zamanında vermediğinden dava açılmasının gerektiği, davalının da gecikmelerin mücbir sebepten kaynaklandığını kabul etmiş durumda olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.