Danıştay 13. Daire E.2016/2073 K.2021/2983

Dava konusu istem: LPG otogaz bayilik lisansı sahibi davacıya ait otogaz istasyonunda 20/01/2009 tarihinde yapılan denetimde, tüp dolumu yapıldığı ve LPG tüpü dolumuna yarayan aparat bulundurulduğu hususlarının tespit edildiği ve bu durumun 5307 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendine aykırılık oluşturduğundan bahisle, aynı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca 280.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; otogaz ticaretiyle uğraşan davacının, iş yerinde 5307 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca yapılan denetimde, tüp dolumuna yarayan aparat bulunduğu ve tüp dolumu yapıldığı hususunun olay anında görevli Jandarma personeli ve davacı şirketin işyeri çalışanı tarafından imzalanan tutanak ile usulüne uygun olarak tevsik edildiğinden davacı şirket hakkında idarî para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ön araştırma ve soruşturma yapılmadığı, savunmalarının alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait LPG otogaz istasyonunda 20/01/2009 tarihinde yapılan denetimde, tüp dolumu yapıldığı ve LPG tüpü dolumuna yarayan aparat bulundurulduğu hususlarının tespit edildiğinden bahisle, … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla davacı şirkete 280.000,00-TL idarî para cezası verilmiş; bunun üzerine, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde, aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olmasının dava şartı olduğu; 115. maddesinin birinci fıkrasında, mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebileceği; ikinci fıkrasında, mahkemenin, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar vereceği; 303. maddesinin birinci fıkrasında, bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerektiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda; "kesin hüküm" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine yürürlüğe konulan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın, tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava bulunması durumunda, bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Yargılama sonucunda ulaşılan kesin hüküm, yargı yerince kanunda gösterilen usullerle verildikten ve olağan kanun yollarından geçerek veya kanun yollarına başvurma süreleri geçirilmek suretiyle, uyuşmazlığı nihaî olarak sonuçlandırıp şeklî anlamda kesinleştikten sonra, anılan kararın, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan başka bir davada verilecek bir kararla değiştirilemeyeceğini ifade etmekte ve maddi anlamda kanunî bir gerçeklik olarak kabul edilmektedir.

Kesin hüküm kurumunun kabul edilmesinin temel amacı, kesin olarak karara bağlanmış bir uyuşmazlığın tekrar incelenmesini ve aynı uyuşmazlık için farklı yönde kararlar verilmesini önlemek ve nihayetinde hukuki güvenliği ve istikrarı sağlamaktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirkete ait LPG otogaz istasyonunda 20/01/2009 tarihinde yapılan denetimde, tüp dolumu yapıldığı ve LPG tüpü dolumuna yarayan aparat bulundurulduğu hususlarının tespit edildiğinden bahisle, 280.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle daha önce Dairemizin E:2011/4076 esasına kayıtlı açtığı davanın, Dairemizin 08/10/2014 tarih E:2011/4076, K:2014/3087 sayılı kararı ile reddedildiği, anılan kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği ve dosyanın 10/10/2015 tarihinde arşive gönderildiği,

davacı şirket tarafından daha önce davaya konu edilen ve hakkında kesin hüküm bulunan dava konusu Kurul kararına karşı 23/06/2015 tarihinde bu davanın açıldığı anlaşıldığından, konusu ve tarafları aynı olan bu davanın kesin hüküm nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, bir iptal davasının esas yönünden incelenip karara bağlanıp kesinleşmesinin ardından, aynı işleme karşı konusu, sebepleri ve tarafları aynı olacak şekilde yeni bir dava açılması söz konusu olamayacağından, Dairemizin 08/10/2014 tarih E:2011/4076, K: 2014/3087 sayılı dosyasında görülen dava ile konusu, sebebi ve tarafları aynı olan temyize konu bu davada, İdare Mahkemesi'nce davanın reddine karar verilmesinde sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.