Danıştay 13. Daire E.2016/2585 K.2021/1930

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ..Piyade Eğitim Alay Komutanlığı'nın ihtiyacı olan hazır yemek hizmeti alımı ihalesi sonucunda imzalanan … tarih ve … sayılı sözleşmenin uygulanması sırasında sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek fiilini işlediğinden bahisle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan iki yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihale üzerinde kalan ve idareyle sözleşme imzalayan yüklenicinin sorumluluklarının, ihale sözleşmesi ve faaliyet alanı kapsamındaki mevzuatla belirlendiği, ...

Piyade Eğitim Alay Komutanlığı'nın 1250 personel, 365 gün süreli hazır yemek hizmeti işi ihalesi üzerinde kalan davacı şirket tarafından, işin icrası safhasında duyulan et ihtiyacının Tokat ili, Turhal ilçesinde bulunan ...Et Kombinasından sağlandığı, hayvanların kombinada kesimi yapıldıktan sonra, veteriner kesim raporu ve araç dezenfeksiyon raporları ile birlikte hizmetin verildiği ...Piyade Eğitim Alay Komutanlığına getirildiği, burada muayene ve kontrolleri yapıldıktan sonra etin yemekte kullanıldığı, bu hâliyle davacı şirketin ihale sözleşmesi ve ilgili mevzuatla belirlenen yükümlülüklerini yerine getirdiği,

Öte yandan, davacının, … Et Kombinası çalışanlarını ve faaliyetlerini denetleme yetkisi ve imkanı bulunmadığından, Turhal Tarım İl Müdürlüğü'nde çalışan veteriner hekimin adı, soyadı, unvanı ve sicil numarasının yer aldığı sahte kaşe kullanımı ve imza taklidi ile sahte kesim raporları düzenlendiğini anlayarak sahteciliği tespit etmesinin mümkün olmadığı, bu durumda, sahte kesim raporları düzenlenmesi fiili ile ilgisi bulunmayan davacının kombinanın düzenlediği sahte kesim raporundan sorumlu tutularak ihalelere katılmaktan iki yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, İdari Şartname'nin 18. maddesinde alt yüklenici yasağının belirtildiği, sahte belgelerin davacı tarafından tanzim edilmemiş olsa dahi davacı tarafından ibraz edildiği, taahhüdün ihale dökümanına uygun olarak yerine getirilmesi gerektiği, İdari Şartnamenin 48.2 maddesi uyarınca davacı şirketin mevzuatta belirtilen belgeleri bulundurmak ve yetkili makamlar talep ettiğinde ibraz etmekle yükümlü olduğu, "Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünleri Nakilleri Hakkında Yönetmelik" uyarınca "Araç Dezenfeksiyon Belgesi" ile "Veteriner Sağlık Raporu"nun her mal tesliminde ibrazının gerektiği, yemekte kullanılacak malzemenin kabulünden sunumuna kadar tüm süreçte davacının sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...Piyade Eğitim Alay Komutanlığı'nın (1250 personel, 365 gün) hazır yemek hizmeti alımı ihalesi sonucunda davacı ile … tarih ve … sayılı sözleşme imzalanmıştır.

Sözleşme kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili Turhal Kaymakamlığı İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından yürütülen soruşturma neticesinde, davacı şirkete et temine eden …Et Kombinası'nın tüm kesim raporlarında tahrifat yapıldığı, kesim cetveli adı altında sahte belge düzenlendiği, Turhal Tarım İl Müdürlüğü'nde çalışan veteriner hekimin adı, soyadı, unvanı ve sicil numarasının yer aldığı kaşenin yeniden bastırıldığı ve imzanın taklit edildiği belirlenmiş; bu tespit üzerine,

davacı şirket tarafından sözleşmenin uygulanması sırasında sahte belge düzenlemek veya kullanmak fiilinin işlendiği gerekçesiyle sözleşmesi feshedilmiş, ayrıca 4735 sayılı Kanun'un 25/b ve 26. maddesi uyarınca davacının tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan iki yıl süreyle yasaklanmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine, anılan ihalelere katılmaktan yasaklama kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinde, "Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: ...

b) Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek. ..."

26. maddesinin birinci fıkrasında işlem tarihindeki hâliyle, "25'inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanun'un 2'nci ve 3'üncü maddeleri ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, sözleşmeyi uygulayan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek fiillerinden birisini işleyen kimseler hakkında, fiil veya davranışın özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği açıktır. Bu noktada, yasak fiili işleyenlerin kasıt ile hareket etmesi zorunluluğu bulunmamakta olup, sahte belge kullanmak fiilinin işlenmesi, fiil sabit ise, yasaklama kararı verilebilmesi için tek başına yeterlidir.

Davacı şirket tarafından ihale konusu işin icrası kapsamında kullanılan veteriner sağlık raporları ile dezenfeksiyon belgelerinin sahteliği konusunda, dosyada bulunan belgeler ve taraf beyanları göz önüne alındığında, herhangi bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Olayda, her ne kadar sahte belgeler davacı şirket tarafından düzenlenmemiş ise de, davacı şirket ile idare arasında imzalanan … tarih ve … sayılı Sözleşme'nin 15. maddesinde alt yüklenici yasağına ilişkin hüküm bulunduğu, İdari Şartname'nin 48.2 maddesinin "(ç.) Yemek/stok erzak bulundurulması" alt başlıklı kısmının 11. alt maddesinde, tüm etler için mevzuata uygun olarak alınmış veteriner sağlık raporu ve araç dezenfeksiyon belgesinin her mal tesliminde yüklenici tarafından ibraz edileceğinin düzenlendiği görülmekte olup, bu hükümler uyarınca, hizmetin tamamının yerine getirilmesinden sorumlu olan davacı şirketin, sözleşmenin uygulanması sırasında sunulan bu belgelerin gerçeğe uygunluğundan da sorumlu olacağı açıktır.

Bu itibarla, davalı idareye sunulan belgelerin gerçeğe uygunluğu yönünden davacı şirketin sorumluluğunun bulunduğu ve bahse konu belgelerin sahte olduğu anlaşıldığından "sahte belge kullandığı" sabit olan davacı şirketin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25/(b) ve 26. maddeleri uyarınca iki yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.