Danıştay 13. Daire E.2017/1835 K.2022/2823

Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü'nce Atatürk Havalimanı B Kapısı civarında bulunan 33 m2'lik mahallin büfe hizmeti vermek üzere kiraya verilmesi amacıyla yapılan ihale neticesinde en yüksek teklifi veren isteklinin sözleşme imzalamaması üzerine İhale Şartnamesi'nin 8. maddesi uyarınca en yüksek teklif veren ikinci teklif sahibi davacının sözleşmeye davet edilmesi, onun da sözleşme imzalamaması nedeniyle geçici teminatının gelir kaydedilmesi üzerine, geçici teminatın gelir kaydedilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve gelir kaydedilen 30.000,00-TL geçici teminatın faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; yapılan ihale sonucu en yüksek teklifi veren ...'nin sözleşme imzalamaması üzerine İhale Şartnamesinin 8. maddesi doğrultusunda en yüksek teklif veren ikinci teklif sahibi davacı......'ın sözleşmeye davet edildiği, onun da sözleşme imzalamadığından bahisle geçici teminatının gelir kaydedilmesi üzerine, geçici teminatın gelir kaydedilmesine dair ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali ve gelir kaydedilen 30.000,00-TL'nin faiziyle birlikte iadesi talebiyle bakılan davanın açıldığı;

davacının, "ihale şartnamesi eki olmayan, tek taraflı hazırlanan, tebliğ edilmeyen, imza içermeyen, sözleşme özgürlüğüne aykırı ve katlanılması mümkün olmayan hükümler içeren sözleşmeyi imzalamalarının mümkün olmadığı, eksik ve müphem konuların giderilmesi halinde imzaya hazır olduklarını davalı idareye bildirildiklerini ama talebin idarece haksız olarak reddedildiğini, dolayısıyla dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunu" ileri sürdüğü görülmekle birlikte;

gerek şartnamenin 2. maddesinde, gerekse ihale ilanının 2. maddesinde sözleşme örneğinin KDV dahil 100,00-TL (YüzTürkLirası) karşılığı davalı idare Pazarlama ve Ticaret Dairesi Başkanlığından veya Atatürk Havalimanından makbuz karşılığı satın alınabileceğinin açıkça yazdığı;

şartnamenin, ihalenin konusu başlıklı 1. maddesinde, "Atatürk Havalimanı B-Kapısı civarında bulunan 33 m²'lik mahallin......ekli sözleşme ve ihaleye katılma şartları doğrultusunda ekli listede belirtilen ürünleri satmak üzere açık ihale usulü ile ihale edilerek 31/12/2017 tarihine kadar kiraya verilecektir." denilmek suretiyle sözleşmenin şartnameye ekli olduğunun açıkça belirtildiğinin görüldüğü;

basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlü davacının ihaleye ilişkin eksiklikleri ve itirazlarını ihaleden önce söylemek yerine ihale neticelendikten sonra imza aşamasında söylemesi ve imzalamak için birtakım şartlar ileri sürerek sözleşmeyi imzalamaması üzerine davalı idarece, anılan şartnamenin 8. maddesi doğrultusunda geçici teminatın gelir kaydedilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü var ise de davalı idarenin şeffaf olması gerektiği, kendi kusurunun davalı idarenin kusurunu ortadan kaldırmadığı, Mahkemece davalı idareden: "İhalenin kapsamı ve sözleşmenin teslim edildiğine dair belgenin sunulması"nın talep edildiği, davalı idarenin sunduğu yazıda.

"İhalenin Kamu İhale Kanunu'na tabi olmadığını, kurum iç yönergesi doğrultusunda yapıldığını, sözleşmenin, şartname ile birlikte verildiğini" beyan ettiği, bu beyana rağmen sözleşmenin teslimine dair bir belge sunmadığı, Şartname ekinde sözleşmenin bulunmadığı, ihaleye katılanlara bedel ve faturalandırma karşılığında ihale şartnamesinin verildiği ihale şartnamesi ekinin ise "1 Adet Ürün Satış Listesi' içerdiği,

Mahkeme'nin ihale şartnamesi ile hangi sözleşmenin davacıya teslim edildiğini açıkça ortaya koyması gerektiği, ihale öncesi tarafına verilmeyen, ihale şartnamesinin eki olmayan, davalı idare imzasını içermeyen kira sözleşmesi başlıklı belgenin, 2886 ve 4734 sayılı Kanunlar kapsamında yapılmayan ihalede; idare tarafından imzalanmaya zorlandığı, seyyar satıcıların varlığının sözleşme konusu faaliyetle doğrudan ilgili olduğu, satıcıların mahalden uzaklaştırılmasının sağlanmasının kamu gücünün yetkisi kapsamında olduğu, gerekli tedbirlerin alınmasının davalı idareden talep edildiği fakat davalı idarece bu sorumluluğun üstlenilmediği,

kiralanan mahal haricinde büfenin bir depo ihtiyacı bulunduğu, deponun temin ve tahsis hususunun değerlendirilmesi talep edilmiş ise de bu talebin de idarece reddedildiği, söz konusu tespitlerin sonradan ortaya çıkması karşılığında Mahkemece basiretli iş adamı gibi davranılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı, ihale şartnamesinde belirtilmeyen ve fakat sözleşme örneğinde yer alan hükümlerle yeni sorumluluklar getirildiği ve mevcut sorumlulukların artırıldığı, ihalenin konusuz kaldığı,

tahsis edilecek işletme için yapılacak proje giderleri ve bunun için harcanacak süreninde dikkate alınması halinde, ihale şartnamesinde olmayan fakat matbu sözleşmede belirtilen yıllık kira tutarının %30 oranındaki yasada yer almayan ikinci bir teminat tutarının talep edilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığı, itiraz ve uzlaşma talebinin reddedildiği, sözleşmenin, ekonomik olarak kendisini zor durumda bırakacağı, sözleşme kapsamında mali sorumluluğun projeye bağlı işlerin bitirilmesi ve her halükarda yer teslimden itibaren 30 gün içerisinde başlayacağının belirtildiği,

projeye dayalı yapılacak işlerin kaç gün içerisinde tamamlanacağının uygulanacak projenin kapsamına bağlı olduğu, yer tesliminden itibaren getirilen 30 günlük sürenin proje kapsamına göre uzatılması hususunun göz ardı edildiği, bu konuda sorumluluk üstlenilmediği, sözleşme yapma davetinin süresi geçtikten sonra yapıldığı, Kamu İhale Kanunu'na göre geçici teminatının %3'lük kısmının irat kaydedilebileceği, davaya konu olayda sözleşmeden kaçmadığı, ihalenin esaslı unsurlarında yapılan hatanın düzeltilmesini talep ettiği, temyiz istemine konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.