Danıştay 13. Daire E.2017/671 K.2022/1437

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "…" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 29/09/2015 tarihinde yayınlanan "…" adlı programda, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle, aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 13.601,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu yayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın …'a yönelik gündeme getirdiği 28 Şubat döneminde hükümeti yıkma iddialarının Yeni Şafak Gazetesi sahipleri … ve … ile … tarafından da dile getirildiği belirtildikten sonra Cumhurbaşkanının başka programda konuya ilişkin yaptığı açıklamalara ve …'ın düzeltmesine yer verildiği, yine …, … ve …'ın …'ın kendilerine söylediğini iddia ettikleri konuya ilişkin açıklamaların okunduğu, haberin belirtilen kişilere atfen iddia niteliğinde olduğu, …'ın kişiliğine yönelik küçük düşürücü, aşağılayıcı ifadelerin yer almadığı,

haberde yer alan hususların kamuoyunu yakından ilgilendirdiği ve …'ın kamuoyu tarafından tanınan bir kişi olduğu nazara alındığında konunun ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasının sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ifade özgürlüğünün başkalarının şöhret ve haklarının korunması amacıyla sınırlanabileceği, kişilik haklarına saygı gösterilmesinin Anayasa ve kanunlar ile güvence altına aldığı, yayında dile getirilen ifadelerin eleştiri sınırlarını aşar nitelikte olması nedeniyle 6112 sayılı Kanun'un 8/1-ç maddesinin ihlâl edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu yayında küçük düşürücü veya aşağılayıcı ifadelerin yer almadığı, 6112 sayılı Kanun'un 8/1-ç maddesini ihlâl eden herhangi bir ifadeye yer verilmediği, bu nedenle uyuşmazlık konusu programda herhangi bir yayın ihlâli bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait "…" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 29/09/2015 tarihinde yayınlanan "…" adlı programda, … hakkında kullanılan ifadelerin eleştiri sınırlarını aşar nitelikte olduğu ve bu nedenle 6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle, aynı Kanun'un 32. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı şirket hakkında 13.601,00-TL idarî para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine, anılan Üst Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Yayın hizmeti ilkeleri" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Medya hizmet sağlayıcılar, yayın hizmetlerini kamusal sorumluluk anlayışıyla bu fıkrada yer alan ilkelere uygun olarak sunarlar. Yayın hizmetleri; ...

ç) İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez....".

32. maddesinin 2. fıkrasının dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde ise, "8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır.

Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı hâlinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.

İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, medya hizmet sağlayıcılarının yayınlarında insan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı bir biçimde yayın yapılması yahut yayının kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içermesi hâlinde idarî yaptırım uygulama yetki ve görevinin davalı idareye ait olduğu, söz konusu ihlâl yönünden davalı idare tarafından medya hizmet sağlayıcıları hakkında idarî para cezası tesis edilmeden önce uyarı yaptırımında bulunulması gerektiği, uyarı yaptırımının ilgili kuruluşa tebliğ edilmesine rağmen ihlâlin tekrar edilmesi hâlinde ise yayıncı kuruluşa idarî para cezası verilebileceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, idarî para cezası verilmesine dayanak teşkil eden uyarı yaptırımına karşı dava açılması ve mahkeme tarafından uyarı yaptırımının iptaline karar verilmesi hâlinde, idarî para cezası verilebilmesi için kanunda aranan ön şartın gerçekleşmiş olmayacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirkete idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin 6112 sayılı Kanun'un 8/1-ç maddesinde yer alan yayın ilkesinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle tesis edildiği, tekerrüre esas alınan uyarı yaptırımına ilişkin işlemin ise … tarih ve … sayılı Üst Kurul kararı olduğu, söz konusu kararın iptali istemiyle açılan davanın ilk olarak ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedildiği, bu kararın Dairemizin 07/02/2018 tarih ve E:2015/5126, K:2018/318 sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararı sonrasında ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile bozma kararına uyulmayarak ilk kararda ısrar edildiği, ısrar kararına karşı davacı şirket tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 30/06/2020 tarih ve E:2019/1752, K:2020/1288 sayılı kararı ile Mahkemenin ısrar kararının bozulduğu ve bu karara karşı yapılan karar düzeltme başvurusunun da aynı Kurul'un 24/05/2021 tarih ve E:2021/26, K:2021/1035 sayılı kararıyla reddedildiği, bunun üzerine anılan Mahkeme tarafından … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile tekerrüre esas alınan uyarı yaptırımının iptaline karar verildiği,

Dairemizin 05/04/2022 tarih ve E:2022/1317, K:2022/1434 sayılı kararıyla da anılan Mahkeme kararının onandığı görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan ve tekerrüre esas alınan ilk ihlâl nedeniyle tesis edilen uyarı yaptırımına ilişkin işlem aktarılan yargılama süreci neticesinde Mahkeme kararıyla iptal edildiğinden, aynı yayın ilkesinin tekraren ihlâli nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.