Danıştay 13. Daire E.2018/3331 K.2022/1719

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirketin bayisi olan ... Petrol Ürünleri İnşaat Nakliyat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ait akaryakıt istasyonunda ... tarihinde yapılan denetim sonucunda, otomasyon sistemine müdahale edildiğinin ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kurum'a bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 850.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada bulunan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacının idari para cezasına konu eyleminin sübuta erdiği anlaşılsa da, idari para cezasına dayanak olarak gösterilen 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la yürürlüğe konulduğu dikkate alındığında, fiil tarihinde yürürlükte bulunan hükümler esas alınmak suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken fiil tarihinden sonra yürürlüğe giren hükümler esas alınarak tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; davacının üzerine atılı eyleme fiilin tespiti tarihinde yürürlükte bulunan Kanun hükmüne göre, altıyüzbin Türk Lirası idari para cezası verilmesi öngörülmüşken, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Kanun uyarınca aynı fiil için sekizyüzellibin Türk Lirası idari para cezasının öngörüldüğü;

Her ne kadar İdare Mahkemesi kararında, tespit tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; tespit tarihinde yürürlükte olan Kanun maddesindeki ceza miktarının, yeniden değerleme oranında yapılan artırımlarla birlikte 2013 yılı için 879.168,00-TL olarak belirlendiği, daha sonra yürürlüğe giren kanun maddesinde öngörülen ceza miktarının ise 850.000,00-TL olduğu dikkate alındığında, davacının lehine olan kanun maddesinin uygulanması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine, 1.510,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin fiil tarihinden sonra yürürlüğe giren Kanun maddesine dayanılarak tesis edilmesinin kanunilik ilkesine aykırı olduğu, denetimin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediği, bayinin otomasyon sistemine müdahalesinin denetim günü ile aynı gün davalı idareye bildirildiği, yasada belirtilen yükümlülüklerin yerine getirildiği, bayinin ağır kusurlu davranışının illiyet bağını kestiği, kendi hüküm ve tasarrufunda olmayan istasyonda yapılan muvazaalı işlemi bilmelerinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, vekâlet ücretine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:

2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, Danıştay'ın, temyize konu kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddî hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayabileceği kuşkusuzdur.

İdari Yargılama Usulü Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yargılama giderlerine ilişkin hükümlerine göre, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderlerinden olup, vekâlet ücretinin tutarı ve hangi tarafa yükletildiğinin kararda gösterilmesi gerekmektedir.

Avukatın hukukî yardımının karşılığı olan vekâlet ücretinin tutarı ise, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınmak suretiyle tespit edilmelidir. Anılan Tarife incelendiğinde, idare mahkemelerinde avukatla takip edilen dava ve işlerin duruşmalı veya duruşmasız olmasına göre hükmedilecek maktu vekâlet ücreti farklılık göstermektedir. Bu itibarla, ilgili Tarife uyarınca vekâlet ücreti belirlenirken bakılan davanın duruşmalı veya duruşmasız olup olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. Diğer yandan, davanın duruşmalı olarak görülmesi talebiyle açılmış olmasına rağmen duruşmaya katılmayarak duruşmayla ilgili hukukî bir yardım sağlamayan vekil lehine duruşmalı vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesi'nce bakılan davada, daha önce belirlenen 16/11/2017 tarihinde duruşma yapıldığı, duruşmaya davacı vekilinin katıldığı, davalı idare vekilinin ise duruşmaya gelmediği, ancak Bölge İdare Mahkemesi kararında duruşmaya katılmayan davalı taraf lehine duruşmalı davalar için öngörülen 1.510,00-TL vekâlet ücretine hükmedildiği görülmektedir.

Bu itibarla, duruşmalı olarak görülen davada duruşmaya katılmayarak hukukî yardım sağlamayan davalı idare vekili lehine duruşmalı vekâlet ücreti yerine, duruşmasız davalar için öngörülen 1.090,00-TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından, davalı idare vekili lehine duruşmalı davalar için öngörülen vekâlet ücretine hükmedilmesinde usûl kurallarına uygunluk bulunmamaktadır. Ancak, bu eksikliğin giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmemektedir.

Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, temyizen incelenen kararın hüküm fıkrasında yer alan "yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ...-TL avukatlık ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin, "yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.