Danıştay 13. Daire E.2018/896 K.2023/4928

Dava konusu istem: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararıyla verilen 308.194,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarihli, … sayılı ve 308.194,00-TL tutarlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket hakkında aynı içerikli idari para cezasının tahsili amacıyla daha önce düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "dava konusu ödeme emrine dayanak teşkil eden … tarih ve … sayılı Kurul kararının davacı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmemesi nedeniyle kesinleşmiş bir kamu alacağından söz edilemeyeceği" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan iptal kararı sonrasında, ödeme emrine dayanak idari para cezasının davacı şirkete tebliğ edilip edilmediğinin Mahkemelerinin 29/06/2016 ve 01/11/2016 tarihli ara kararlarıyla sorulduğu, buna karşılık davalı idarenin sunduğu bilgi ve belgelerden söz konusu ödeme emrine dayanak para cezasının tebliğ edilmediğinin anlaşıldığı,

bu durumda, bahse konu Kurul kararı usülüne uygun tebliğ edilmeden, bu Kurul kararına dayanılarak kamu alacağının kesinleştiğinden bahisle davacı şirket adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davanın kanuni süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak, vadesinde ödenmemek suretiyle kesinleşmiş bir kamu alacağının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde ve bu Kanun'un idareye tanıdığı yetkiye dayanılarak tahsil dairesi sıfatıyla cebren tahsili aşamasında tesis edilen bir işlem olan ödeme emrinin düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İşleme lisansı sahibi davacı şirketin 2010 yılına ait ekli tablosunda belirtilen bildirimleri yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 308.194,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararı alınmıştır. Anılan idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren, 19 Aralık 2006 tarih ve 26381 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5560 sayılı Kanun ile bazı maddeleri değiştirilen 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği, 3. maddesinde, bu Kanun'un, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde;

diğer genel hükümlerinin, idarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı, 17. maddesinin üçüncü fıkrasında, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idarî para cezalarının Genel Bütçeye gelir kaydedileceği; dördüncü fıkrasında ise, Genel Bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idarî para cezalarına ilişkin kesinleşen kararların, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek tahsil dairelerine gönderileceği kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 08/02/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki 19. maddesinde, ".... Cezalar tahsil edilinceye kadar, mahkeme kararı ile ilgililerin varlıklarına tedbir konulabilir.... Kurulun ceza vermesinde zamanaşımı süresi, ihlalin ve/veya olayın meydana geliş tarihinden itibaren beş yıldır.....

Ay içinde tahsil edilen idarî para cezaları müteakip ayın yirminci iş günü sonuna kadar irat kaydedilmek üzere Hazineye devrolunur..... İdarî para cezalarının tahakkuk tarihini izleyen otuz gün içerisinde ödenmemesi hâlinde, cezanın ilgili vergi dairesi aracılığı ile tahsili sağlanır. Tahsilatta 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır....

İdari para cezalarının miktarları her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi uyarınca belirlenen yeniden değerlendirme oranında artırılmak suretiyle uygulanır...." hükmü yer almakta iken, anılan hüküm 08/02/2008 tarih ve 26781 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun'un 522. maddesi ile yeniden düzenlenmiş ve madde metninde daha önce yer alan tahsil, zamanaşımı, artırım hükümlerine yer verilmediği gibi, gerek bu yeni düzenlemede, gerekse 5728 sayılı Kanun'da,

Kurul'ca daha önce verilen idarî para cezalarının tahsilinde eski hükümlerin geçerli olacağı yönünde bir hüküm de yer almamıştır.

Buna karşılık, 5728 sayılı Kanun'un gerek genel, gerekse madde gerekçesinde, bu değişikliklerin nedeni, "İdarî yaptırım kararlarının tebliği, kesinleşmesi, takip ve tahsili ile zamanaşımı konuları Kabahatler Kanunu'nun genel hükümler kısmında ayrıntılı olarak düzenlendiğinden buna ilişkin düzenlemelere madde metninde yer verilmemiştir." şeklinde açıklanmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca ilgililere verilen idarî para cezalarının takip ve tahsilinde 5326 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı ve anılan Kanun'un yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca genel bütçeye gelir kaydedilen idarî para cezalarının kesinleşmeden takip ve tahsil edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan incelemede, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Kurul kararına karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nce dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara yönelik istinaf başvurusu üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, anılan karara yönelik temyiz incelemesi sonucunda Dairemizin 21/11/2023 tarih ve E:2020/2073, K:2023/4931 sayılı kararı ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, ödeme emrinin düzenlendiği 27/05/2015 tarihinde, söz konusu idari para cezası kesinleşerek takip edilebilir hâle gelmemiş olduğundan, kesinleşmemiş idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.