Danıştay 13. Daire E.2019/1039 K.2024/1665

Dava konusu istem: Davacı tarafından, VII-128.7 sayılı Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar için Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ'in 18. maddesinin ikinci fıkrası ile Yatırım Kuruluşları Tebliği'nin 66. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca lisansının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve...sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Yatırım Menkul Değerler A.Ş. araştırma birimince 18/07/2016 Pazartesi günü 570 Türk, 371 yabancı olmak üzere 941 kişilik müşteri listesine elektronik posta ile gönderilen İngilizce "Türkiye-Cuma Geceki Korku Filmi Sonrası İşbaşı" başlıklı notun "Darbe girişiminin ardında kim vardı?" bölümünün değerlendirilmesi sonucunda ... Yatırım Menkul Değerler A.Ş. Bölüm Başkanı- Araştırma Birim Yöneticisi olarak görev yapan davacının lisansının iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Söz konusu bilgi notunun altında davacının isminin bulunduğu, notun bir kısmında yatırımcılara mevcut durum ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmakla birlikte "Darbe girişiminin arkasında kim vardı?" başlıklı son bölümünde, "Başarısız darbe girişiminin arkasında kimin olabileceğine dair birçok teori öne sürüldü.

Kimileri bunun ...'a orduyu muhaliflerden temizlemek ve ülkedeki etki gücünü artırmak için bir fırsat verme amacıyla sahnelenmiş olabileceği spekülasyonunu yapıyor, ancak darbe girişiminde gerçekleşen birtakım olayların çapının olağanüstü ve aşırı derecede büyük olması böyle bir tezi çürütüyor.

Buna kıyasla (kulağa daha rasyonel gelebilecek) alternatif bir spekülasyon, Cumhurbaşkanı ...'ın darbe girişiminden belirsiz bir surette haberdar olmuş olabileceğini, ancak girişimin zayıf olacağını ve organize olmayacağını kestirdiği için devam etmesini göz önüne aldığını ima etmektedir. ...

Diğer bir teori ..., yani modern Türkiye'nin kurucusu Atatürk'ün laik takipçilerini sorumlu tutarken, bu suçlamalar hafta sonu boyunca zayıfladı. ... , Pennsylvania'da kendi seçimi ile sürgün hayatı yaşayan bir Türk vaizi olan Fethullah Gülen'i ve onun takipçilerini darbe girişiminden sorumlu tutmaktadır. Gülen, geçmişte ...'ın önemli bir müttefiki iken, son yıllarda baş düşmanı hâline gelmiştir. ...

ABD'nin Gülen'i iade etmeyebilecek olması, ABD ve Türkiye arasında yer yer ihtilafa neden olabilir. Öte yandan, Sn. ... ve ... Parti yetkilileri, ABD'yi Gülen konusu ve iade talebine karşı gönülsüz davrandıkları gerekçesiyle suçlarken, aynı zamanda ...

Parti tabanındaki iç politik söylemlerini de kuvvetlendiriyor olabilir." şeklinde yorum ve ifadelere yer verildiği; yorumların (teorilerin) davacının veya aracı kurumun yorumlarını içermemesi, başka kaynaklardan alıntı olması hâlinde ise durumun belirtilerek söz konusu hususların alıntı olduğuna yer verilmesi ve bu kaynakların güvenilir olması, belge, rapor ve analizlerle desteklenmesi,

kaynakların kesinliği hakkında şüphelerin bulunması durumunda da bu hususa açıkça yer verilmesi gerektiği, her ne kadar davacı tarafından, bilgi notunun son bölümündeki ifadelerin kendi yorumları olmadığı ve darbe girişimi sonrasındaki iki günde yerli ve yabancı medyayı ve internet bilgi kaynaklarını geniş tarayışı sonucunda elde ettiği haber ve diğer içeriklerden objektif bir bakışla derlediği alıntıları harmanlayarak bir özet çıkarmaya çalıştığı iddia edilmiş ise de, notta yer alan ifadelerin alıntı olduğuna dair herhangi bir açıklamaya yer verilmediği gibi alındığı belirtilen herhangi bir kaynağa da atıf yapılmadığı,

içerikte bulunan ifadelerin kim ya da kimler tarafından sarfedildiğinin isim verilmek suretiyle ortaya konulmadığı, dolayısıyla yorum ve ifadelerin kimlere ait olduğu somutlaştırılmadığı gibi, davacının yorum ve ifadeleri olduğu izleniminin yaratıldığı ve gerekli mesleki özen ve titizlik gösterilerek objektif bir şekilde hazırlanmadığı hususlarının subuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan davacının, savunmasının alınmadığı, Kurulca araştırma ve incelemenin meslek mensupları tarafından değil Aracılık Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yapıldığı, soruşturma raporu düzenlenmediği, lisansın iptaline ilişkin kararda iptalin süreli mi süresiz mi olduğunun ve başvurulacak yargı yolunun ve süresinin belirtilmediği yönündeki iddialarına itibar edilmediği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, söz konusu bilgi notunun, başarısız darbe girişiminin ekonomik ve finansal etkisinin çok sınırlı olacağı ana fikri çerçevesinde, yatırımcılara sağduyu tavsiye ederek, sürekli olarak pozitif mesajlar veren ve Türk finansal varlıklarında alım öneren destekleyici bir not olduğu, yaşanan gelişmelerin arka plan bilgilerinin medyadaki haber ve analizlerden desteklenerek ekleme yapıldığı, yatırımcıların kuşku ve kaygılarının giderilmesinin amaçlandığı, lisansının iptali için öngörülen koşulların hiçbirinin gerçekleşmediği, dava konusu işlemin Kurulca usulüne uygun olarak tesis edilmediği, orantılılık ilkesine ve hakkaniyete uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, VII-128.7 sayılı Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar için Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ'in 18. maddesinin ikinci fıkrası ile Yatırım Kuruluşları Tebliği'nin 66. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının lisansının süresiz olarak (5 yıl) iptal edildiği, ancak davalı idare tarafından söz konusu durumda idari para cezası veya süreli (kademeli olarak 6 ay ve 2 yıl) lisans iptaline de karar verilebilecek iken, hangi nedenle üst sınırdan ceza verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı ve işlemin iptali gerektiği düşüncesiyle, temyiz talebinin kabulü ile davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.