Danıştay 13. Daire E.2019/1643 K.2024/1257

Dava konusu istem: Fon alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarihli, ... sayılı ve 9.620.643,32-TL tutarlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemelerinin... tarihli ara kararıyla, ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı mektubunun Mahkemelerine gönderilerek anılan işleme karşı dava açılıp açılmadığı, açılmışsa Mahkeme ve dosya numarasının Mahkemelerine bildirilmesinin istenildiği, davalı idarece verilen ... tarihli cevabî yazıda, davacının kullanılan krediden kaynaklanan borçlarının devam ettiği ve dava konusu ödeme emrinin dayanağı ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle açılmış bir davanın bulunmadığının belirtildiği;

Bu kapsamda, dayanağı dava konusu edilmeyen ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesi anlamında ödeme emrine karşı böyle bir borcun olmadığı veya kısmen ödendiği veya borcun zamanaşımına uğradığı iddialarını karşılayacak bir durumun bulunmadığı da dikkate alındığında, süresi içerisinde ödenmediği için kesinleşen amme alacağının tahsiline yönelik olarak düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 5411 sayılı Kanun'un Geçici 26. maddesinin kendisinin görevden ayrıldığı tarihten 9 yıl sonra yürürlüğe girdiği, dolayısıyla 6183 sayılı Kanun'un kendisine uygulanamayacağı, borcun zamanaşımına uğradığı, eski ve yeni kanuni temsilcilerin amme alacaklarından müteselsil sorumluluğunu düzenleyen 6183 sayılı Kanun'un Mükerrer 35. maddesinin 5. ve 6. fıkrasının Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği, ...

A.Ş.'de 01/06/1998-28/02/2000 tarihleri arasında hukuk işlerinden sorumlu genel müdür yardımcısı olarak görev yaptığı, ancak fiilen bu görevi yapmadığı, ... off shore şirketinin ortağı ve yönetim kurulu üyesi olmadığı, mudilerin mevduat hesabından off shore hesabına aktarılmasıyla ilgili hiçbir talimatının bulunmadığı gibi herhangi bir yönlendirme faaliyeti gerçekleştirmediği, devlet tarafından ... el konulmasından sonra davalı idareyle işbirliği yaparak şirket paralarının korunması için yoğun emek harcadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dayanak işleme dava açılmadığından bu aşamada tahakkuk iddialarının incelenmesine imkân bulunmadığı, dava konusu işleme karşı açılan davada "borcum yoktur" iddiası kapsamında değerlendirme yapılamayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Fon Kurulu'nun ............tarih ve ... sayılı kararıyla, ... Ltd. mudileri tarafından açılan davalar kapsamında yargı kararı gereği yapılan/yapılacak ödemelerin Fon alacağı sayılarak bu ödemeler nedeniyle ... A.Ş. hâkim ortağı tüzel kişilerden Müflis ... Holding A.Ş. ve kanuni temsilcileri hakkında takip ve tahsil işlemlerinin başlatılmasına karar verilmiştir.

Bu kapsamda davacı adına düzenlenen ... tarih ve E....sayılı ödemeye çağrı mektubunda, "Fon tarafından... Ltd. mudileri tarafından açılan davalar nedeniyle ve yargı kararları gereğince 01/07/2016-31/12/2016 tarihleri arasında 32 adette 9.122.810,98-TL tutarında ödeme yapılmıştır. Anılan Fon kurulu kararıyla sorumlu tutulan ... A.Ş. hâkim ortak tüzel kişisi Müflis ...

Holding A.Ş.'nin kanuni temsilcisi olmanız nedeniyle, Fon tarafından 32 adette ödenen toplam 9.122.810,98-TL ana para, 31/12/2016 tarihine kadar hesaplanan 497.832,34-TL gecikme zammı olmak üzere toplam 9.620.643,32-TL'nin işbu ödemeye çağrı mektubunun tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi gerektiği" hususu bildirilmiş, bahse konu ödemeye çağrı mektubunun tebliğinden itibaren süresi içerisinde ödeme yapılmaması üzerine dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.

Bunun üzerine anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde, amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Bakanlığı'nca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu.

55. maddesinin 1. fıkrasında, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; “ödeme emrine itiraz” başlıklı 58. maddesinin birinci fıkrasında ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla 15 gün içinde dava açabileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Haklarında ödeme emri düzenlenen ve tebliğ olunan gerçek ya da tüzel kişiler tarafından, ancak böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla dava açılabilmektedir. Dolayısıyla ödeme emrinin iptali istemiyle açılmış olan davaların, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde belirtilen itiraz nedenleri kapsamında ele alınması ve incelenmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından dava dilekçesinde, "off shore kaynaklı mevduat açılışları ve bunların hâkim ortak ile bağlantılı firmalara aktarıldığı süreçte kanuni temsilci sıfatını taşımadığı, borcun zamanaşımına uğradığı, eski ve yeni kanuni temsilcilerin amme alacaklarından müteselsil sorumluluğunu düzenleyen 6183 sayılı Kanun'un Mükerrer 35. maddesinin 5. ve 6. fıkrasının Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği" iddiaları ileri sürülmektedir.

Bu itibarla, davacının iddialarının 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde belirtilen "böyle bir borcunun olmadığı" itirazı kapsamında ele alınması ve bu hususların "ödeme emrine" karşı açılmış olan bu davada incelenmesi gerektiğinden, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.