Danıştay 13. Daire E.2019/31 K.2023/2766

Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) :… Havagazı ve Otobüs İşletmesi Müessesesi (EGO Genel Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: EGO Genel Müdürlüğü'nce, 27/03/2018 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kapalı teklif usûlü ile gerçekleştirilen "Beypazarı-Ankara (AŞTİ) Hattının 30 Adet Özel Toplu Taşıma Aracı Çalıştırılmak Üzere Kiraya Verilmesi İşi" ihalesinin iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E… sayılı EGO Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; … tarih ve … sayılı Beypazarı Belediye Başkanlığı yazısında, ilçenin gelişmesine bağlı olarak ortaya çıkan toplu taşıma problemlerine yönelik çalışmalar neticesinde bazı önlemler alınması gerektiği sonucuna varıldığı ve bu kapsamda yeni bir Ankara Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararı alınması gerektiğinin belirtildiği, bunun üzerine … tarih ve … sayılı UKOME kararı ile Beypazarı-Ankara (AŞTİ) güzergâhında 30 adet 35-47 koltuk kapasiteli alçak veya yüksek tabanlı engelli erişimine uygun özel toplu taşıma araçları çalıştırılmasına karar verildiği,

… tarih ve … sayılı EGO İdare Encümeni kararı ile 2886 sayılı Kanun'a göre 10 yıl süreli ihaleye çıkılmasının uygun görüldüğü, bu kararın … tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla kabul edildiği, … tarih ve … sayılı EGO İdare Encümeni kararıyla hazırlanan şartname doğrultusunda ihaleye çıkılmasının kararlaştırıldığı, Beypazarı-Ankara (AŞTİ) hattında 0-3 yaş arası, 35-47 koltuk kapasiteli 30 adet özel toplu taşıma aracının 10 yıl süreyle çalıştırılmasına ilişkin ihalenin 26/02/2018 tarihinde ita amirince onaylandığı,

27/03/2018 tarihinde kapalı teklif usûlü ile gerçekleştirilen ihaleye Sınırlı Sorumlu Beypazarı Halk Otobüsleri Karayolu Taşıma Kooperatifi tarafından 900.000,00-TL (KDV hariç) teklif verildiği, 29/03/2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile söz konusu teklif uygun bulunarak ihalenin anılan kooperatif üzerinde bırakıldığı, 30/03/2018 tarihinde ihale komisyonu kararının onaylandığı ve 11/04/2018 tarihinde sözleşmenin imzalandığı;

Her ne kadar davacı Dernek tarafından, İl Trafik Komisyonu kararları uyarınca üyelerinin kazanılmış haklarının bulunduğu ileri sürülmüş ise de, Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 29. maddesinin, toplu taşıma hatlarını işletme ve işlettirme imtiyazına sahip olan belediyeye imtiyaz hakkı bedeli veya kira ücreti ödemeden Ankara İl Trafik Komisyonu'nca verilen yetki uyarınca Beypazarı-Ankara (AŞTİ) hattında taşımacılık yapan davacı Dernek üyelerinin, söz konusu taşımacılık işini ilelebet tek başlarına yapabilecekleri sonucunu doğurmadığı,

değişen koşullar çerçevesinde yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulması hâlinde, belediyelerce toplu taşıma hizmetinin ihale yoluyla rekabete uygun, saydam bir şekilde süresi belirli olarak kiraya verilebileceği anlaşıldığından, "Beypazarı-Ankara (AŞTİ) Hattının 30 Adet Özel Toplu Taşıma Aracı Çalıştırılmak Üzere Kiraya Verilmesi İşi" ihalesinin iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, davacı Dernek tarafından dava dilekçesinde İhale Şartnamesi'nde yer alan "Beypazarı ilçesi içerisinde 30 aracın düzenli park yapmasına imkân sağlayacak nitelikte en az 2500 m² Beypazarı Belediyesi'nden otopark için uygun olduğuna dair belgesi bulunan kapalı veya açık alanlı taşınmazın kiralık veya mülk olarak işleticiye ait olduğuna ilişkin belgenin ihale dosyasına konulması zorunludur." şeklindeki maddenin ve söz konusu ihaleye tek isteklinin katılmasının rekabeti engelleyici olduğu ve ihalenin iptalini gerektirdiği ileri sürülmüş ise de, anılan şartın rekabeti engelleyici nitelikte bulunmadığı,

kamu ihalelerine ilişkin iş ve işlemlerde idarelerin, ihtiyaçların uygun şartlarla, zamanında karşılaması ve kaynaklarını verimli olarak kullanması gerektiği yönünde genel kabul görmüş ilkeler göz önünde bulundurulduğunda, idareye tanınan yetkinin kamu yararına aykırı olarak kullanıldığı yönünde herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmaması karşısında, salt ihaleye tek isteklinin katılmasının doğrudan doğruya ihalenin iptalini zorunlu kılmadığı anlaşıldığından, davacı Derneğin bu iddialarına da itibar edilmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Dernek üyelerinin kazanılmış haklarının ihlâl edildiği, zira üyelerinin Beypazarı-Ankara (AŞTİ) hattında yolcu taşımak üzere Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile ilgili genelgeler uyarınca D-4 yetki belgesi ve taşıma hattı aldıkları, bu belgelerle yıllarca yolcu taşıdıkları, faaliyetlerini yıllardır Büyükşehir Belediyesi'nce belirlenen bilet sayısı ve bedeli karşılığında yürüttükleri, hiçbir zaman bedelsiz taşıma faaliyeti yapmadıkları,

Dernek üyelerinin söz konusu kazanılmış haklarına yönelik hiçbir koruyucu önlem alınmadan ve Dernek üyelerine hiçbir kolaylık gösterilmeden uyuşmazlığa konu ihalenin gerçekleştirildiği, söz konusu ihalede Dernek üyelerine öncelik tanınması gerektiği, Dernek üyeleriyle sözleşme yapılması, yeterli talep olmaması hâlinde ihale kararı alınması gerektiği, mevzuat gereği toplu taşıma ihalelerinde iki toplu taşıma uzmanı bulunması zorunlu olduğu hâlde uyuşmazlığa konu ihalede bu zorunluluğa uyulmadığı, ihalenin bu yönden de hukuka aykırı olduğu, ayrıca ihaleye tek istekli katılmasının da rekabetin oluşmadığını gösterdiği,

hukuk ve hakkaniyete aykırı gerçekleşen ihalenin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, toplu taşıma hatlarını işletme ve işlettirme imtiyazına sahip olan Belediyelere imtiyaz hakkı bedeli veya kira ücreti ödenmeden, İl Trafik Komisyonları'nın verdiği kararların kazanılmış hak oluşturacağı iddiasıyla toplu taşıma hatlarının bedelsiz kullanımının söz konusu olamayacağı, dolayısıyla toplu taşıma işinin ihalesiz olarak gördürülmesine imkân bulunmadığı,

davacı Dernek tarafından, 6360 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nca verilen D-4 yetki belgesine dayanılarak yapılan taşımacılığın kazanılmış hak teşkil ettiği ileri sürülmüş ise de, davacı Dernek üyelerinin süreli olarak aldığı izin belgesinin kazanılmış hak oluşturmasının mümkün olmadığı, bu belgeye dayanarak toplu taşıma işlerinin ihalesiz gördürülmesinin hukuka uygun olmayacağı, kurumsal ve kişisel sorumluluk doğuracağı, dava konusu işlemin hukuka, kamu yararına ve kamu düzenine uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.