Danıştay 13. Daire E.2019/3315 K.2021/4026

Dava konusu istem: LPG otogaz bayilik lisansı sahibi davacıya ait otogaz istasyonunda 05/03/2013 tarihinde yapılan denetimde, LPG tüpü dolumu yapıldığının ve LPG tüpü dolumuna yarayan aparat bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca 366.319,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 25/12/2017 tarih ve E:2014/4936, K:2017/4290 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davacının işlettiği otogaz istasyonunda 05/03/2013 tarihinde emniyet ekiplerince gerçekleştirilen denetimde, mutfak tüpü dolumunun yapıldığı esnada durumun tespit edilerek tutanak altına alındığı ve söz konusu tutanakta "LPG pompalarından ada önünde yanaşık durumda bulunan … plakalı … marka aracın arka kısmında bulunan iki adet 12 kg'lık mutfak tüpüne bir metal aparat aracılığıyla lpg dolumu yapıldığının görülmesi üzerine duruma müdahale edildiği,

pompa görevlisi … 'ın … plakalı aracın bagaj kısmından çıkararak adaya taktığı pompanın bağlı bulunduğu yazarkasa ekranındaki litre kısmında 6 (altı) Tutar kısmında ise 15,94 tutar, litre fiyatı kısmında ise 2,580 ibarelerinin olduğu..." ifadelerine yer verildiği, bahse konu durumun fotoğraflanarak açık bir şekilde ortaya konulduğu, anılan aparatın sonradan pompaya takılarak durumun fotoğraflandığına ilişkin davacının iddiasını destekleyecek bir hususun dosya kapsamında bulunmadığı, dolayısıyla mutfak tüplerine dolum yapmaya yarayan aparat bulundurulduğu ve kullanıldığının sabit olduğu;

bu durumda, dosyadaki bilgi ve belgelerle mutfak tüpüne dolum yapılması eyleminin sabit olduğu anlaşıldığından, söz konusu eylem nedeniyle, davacı hakkında idarî para cezası uygulanmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

Öte yandan, idarî para cezalarında, ceza verilmesinin dayanağı olan kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukukî durumun dikkate alınması gerektiği, bakılan davada, mevzuat uyarınca, uyuşmazlıkta verilen idari para cezasının tahsil edileceği tarihte 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri uyarınca ceza miktarında lehe bir değişiklik varsa, bu miktar esas alınmak suretiyle tahsilat yapılması gerektiği açık olduğundan, ihlâlin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, tüp dolumuna yarayan aparat bulundurduğuna dair sağlıklı bir tespit yapılmadığı, 7164 sayılı Kanun'un lehe düzenlemeler içerdiği ve olaya uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "İdarî Para Cezaları, Yaptırımlar, Ön Araştırma, Soruşturma, Dava Hakkı ve Yönetmelik" başlıklı İkinci Bölümü'nün 16. maddesinde idarî para cezaları düzenlenmiş, "Ön araştırma, soruşturma ve dava hakkı" başlıklı 18. maddesinde ise, Kurulun re'sen veya kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetler üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar vereceği öngörülmüş ve ön araştırma ve soruşturmada takip edilecek usul ve esasların, Kurum tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

Aktarılan bu Kanun hükümlerine göre, Kurulun idarî para cezası verilmesini gerektiren hallerle ilgili olarak re'sen veya kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetler üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar vermesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, 18. maddenin başlığında ve içeriğinde 16. maddede öngörülen idarî para cezasını gerektiren hâllerin ön araştırma veya soruşturma zorunluluğundan muaf tutulduğuna dair hiçbir ifadeye yer verilmediğinden, 18. maddede tüm idarî cezalar için zorunlu tutulan idarî usulün, 16. maddede öngörülen idarî cezalar için de uygulanmasının yasal bir yükümlülük olduğu ortadadır.

Keza, modern idare hukuku uygulamalarında kişilere idarî ceza verilmeden önce idarî soruşturma yapılması ve cezanın bir soruşturma sonucu verilmesi "idarî usul" kurallarının önemli bir kısmını oluşturmakta olup regülasyon otoritelerinin verdiği idarî cezalarda bu uygulama çok daha belirgindir.

Bu itibarla, 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinde düzenlenen idarî para cezasını gerektiren hâllerin gerçekleştiğinin Kurul tarafından re'sen belirlenmesi veya bu konuda Kurula ihbar veya şikâyetlerin intikal etmesi üzerine Kurul tarafından doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar verilmesi zorunlu olmasına rağmen, davacı hakkında ön araştırma veya soruşturma yapılmadan idarî para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığından Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.