Danıştay 13. Daire E.2019/3373 K.2023/1322

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "... " logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 22/02/2018 tarihinde yayınlanan "..." adlı dizi filmde 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde yer alan yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı şirkete 296.072,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (Üst Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda.

22/02/2018 tarihinde yayınlanan ''...'' isimli dizi filmde lise öğrencisi bir çocuğun (Hikmet) ondan yaşça büyük bir kadınla (...) ilişkisine yoğun bir şekilde yer verildiği, kadın tarafından bu çarpık ilişkiye tepki gösterilmediği, olayın sürüncemede bırakılarak sağlıksız bir ilişki türünün normal gibi görülmesine yol açıldığı, söz konusu yayın her ne kadar kurgu niteliğinde ise de görsel yayın kuruluşlarında ekrana gelen dizilerin toplumun büyük bir kesimi üzerindeki tesirinin çok büyük olduğu, kurgudan öte gerçek gibi algılandığı,

çocukların ve gençlerin ahlâkî gelişimine zarar verebilecek türde olumsuz tavır ve davranışların oluşmasına sebebiyet verebileceği, dava konusu yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin (m) bendinde yer alan medya hizmet sağlayıcılar, "Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır;

dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez" şeklindeki yayın ilkesi ihlâl edilmemiş olmakla birlikte söz konusu dizide aynı ifadeler ve dizinin kurgusu ile aynı maddenin (f) bendinde yer alan, yayın hizmetlerinin, "... milli ve manevi değerlere, genel ahlâka ve ailenin korunması ilkesine" aykırı olamayacağına yönelik yayın ilkesinin ihlâl edildiği, bu itibarla, söz konusu yayın nedeniyle davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Üst Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu işleme esas alınan diyalogların 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan medya hizmet sağlayıcılar, "Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır; dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez" kuralını düzeysiz ve argo kullanım yönünden ihlal ettiğinin tartışmasız olduğu,

her ne kadar İdare Mahkemesi'nce söz konusu dizide geçen diyaloglar yönünden dava konusu işlemde sebep unsuru ve hukuki dayanak olarak yer almayan 6112 sayılı Kanun'un 8/1-f maddesi yönünden hukuki değerlendirme yapılarak hüküm kurulmuş ise de, davacı şirket hakkında 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde yer alan yayın ilkesinin ihlâli nedeniyle aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrasındaki kural uyarınca idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Üst Kurul kararında hukuka aykırılık, ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun aktarılan gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yayının kurgusal bir yapım olduğu, izleyiciye Türkçeyi güzel kullanmayı öğretmeye yönelik bir amacı olmadığı, kurgusal bir yayına bu tür bir misyon yüklenemeyeceği, hayatın gerçeklerinin ve toplumda sık karşılaşılan karakter tiplerinin yapaylıktan uzak bir şekilde ekrana taşındığı, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.