Danıştay 13. Daire E.2019/4050 K.2023/801

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin, bayisinde kurulu otomasyon sistemi ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca her bir aykırılık için ayrı ayrı olmak üzere toplam 2.132.654,00-TL (1.066.327,00-TL + 1.066.327,00-TL) idarî para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin, bayisine ait akaryakıt istasyonunda 11/10/2017 tarihinde yapılan denetimde, istasyonda bulunan 14.000 litre hacimli (3) no.lu tankın otomasyon sisteminde doluluk miktarının 0 (sıfır) olarak göründüğü, fiilî ölçümde (3) no.lu tankta 74 cm ürün olduğu, dolayısıyla (3) no.lu tankın otomasyon sisteminin çalışmadığı ve tanka bağlı probun bozuk olduğunun tespit edildiği.

24/10/2017 tarihinde gerçekleştirilen denetimde ise, (1) ve (2) numaralı tanklardan akaryakıt çekildiğinde satışların otomasyon sistemine yansımadığının, tank seviyesinin sabit kaldığının, sıcaklık, brüt vs. gibi verilerin ekranda görülmediğinin tespit edildiği ve tutanakların denetim elemanları ile birlikte bayi yetkilisinin herhangi bir şerh konulmaksızın imzalandığı, davacı şirket tarafından bayisinin otomasyon sistemi sağlıklı çalışmadığı hâlde bayisine akaryakıt ikmal edilmesi,

otomasyon sistemindeki arızaların tespit edilerek 24 saat içerisinde Kurum'a bildirilmemesi ve otomasyon sisteminde veri kaybına neden olunması gerekçesiyle söz konusu tarihlerde gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen her bir aykırılık için ayrı ayrı olmak üzere toplam 2.132.654,00-TL idarî para cezası verildiği;

5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde 14/02/2019 tarihinde yapılan değişiklik ile getirilen düzenlemelerde davacı şirketin lehine uygulanabilecek bir düzenleme öngörülmediğinden, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 19. madde düzenlemesinin uygulanması gerektiği;

Bu itibarla, dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin, bayisinde kurduğu otomasyon sistemine ilişkin akaryakıt hareketlerini izlemekle ve raporlamakla, akaryakıt istasyonunda tadilat dışında kalan her yerde (tank, geçici tank, pompa vs.) otomasyon sisteminin çevrim içi olmasını ve bayi denetim sistemi kapsamında veri kaybı oluşmamasını sağlamak ile otomasyon sistemindeki arızaları tespit ederek 24 saat içerisinde Kurum'a bildirmekle ilgili yükümlülüklerini, söz konusu tarihlerde yapılan denetimlerde tam olarak yerine getirmediği ve dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesinde gerekçe teşkil edemeyeceği anlaşıldığından, davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı şirket tarafından, söz konusu denetimlerde tankların probları arızalı olmasına rağmen otomasyon sisteminin çevrim içi olduğu iddia edilmiş ise de, prob arızasının ilgili tanka ilişkin verilerin hatalı oluşmasına sebebiyet verdiği, bu durumun otomasyon sistemini etkilediği ve davacı şirketçe bu arızanın Kurum'a bildirilmediği açık olduğundan davacı şirketin bu iddiasına itibar edilmediği ifade edilmiştir.

Belirtilen gerekçelerde dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usûl ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idarî para cezasına konu fiillerin düzeltme imkânı olan fiiller arasında yer aldığı, idarî para cezası verilmeden önce ihtarda bulunulması gerektiği, 11/10/2017 ve 24/10/2017 tarihlerinde gerçekleştirilen denetimler sonrasında tespit edilen aykırılıkların teknik servisle iletişime geçilerek giderildiği, bu durum gözetilmeksizin dava konusu işlemin tesis edildiği, şirketlerince uzaktan erişim sistemi ile ilgili tüm yükümlülüklerin yerine getirildiği,

hem şirketlerinin yerinde denetim yetkisinin olmaması hem de kendi kusurundan kaynaklanmayan aykırılık nedeniyle şirketleri hakkında idarî para cezası uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, akaryakıt istasyonunda farklı aksaklıklar devam ettiğinden bayilik sözleşmesinin feshedildiği, aynı fiil nedeniyle mükerrer ceza verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, bayiye verilen idarî para cezası miktarı dikkate alındığında şirketleri hakkında uygulanan idarî para cezasının ölçülü olmadığı, davalı idarece, bayi tarafından kaçak akaryakıt satışının yapılıp yapılmadığı tespit edilmeksizin dava konusu işlemin tesis edildiği,

bayi tarafından gerçekleştirilen fiiller nedeniyle şirketlerince herhangi bir menfaat temin edilmediği, suç ve cezaların şahsîliği ilkesinin dikkate alınmadığı, davalı idarece üst sınırdan idarî para cezası verilmesine rağmen bunun gerekçesinin ortaya konulamadığı, gerek İdare Mahkemesi gerek Bölge İdare Mahkemesi'nce eksik inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usûl ve hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usûl ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.