Danıştay 13. Daire E.2019/4432 K.2024/1426

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunun otomasyon sistemine müdahale edilmesine engel olacak şekilde gerekli önlemleri almadığı, müdahaleye kayıtsız kaldığı, istasyonundaki akaryakıt alış-satış ve stok hareketlerini izlemediği, otomasyon sisteminde oluşan arızayı süresi içerisinde gidermediği, istasyon otomasyon sistemini fiilen faaliyete geçirmediğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 972.717,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda 22/07/2015 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen denetim tutanağı, soruşturma raporu'nda yer alan bilgi ve belgeler ile dava dosyasına sunulan otomasyon harketlerinin dökümünü içeren analizler değerlendirildiğinde, ...

Akaryakıt Ticaret A.Ş.'nin otomasyon sisteminin veri akışının 01/06/2015-22/07/2015 tarihleri arasında kesilmesinin, sistemin arızalı olduğu süre içersinde akaryakıt ikmaline devam edilmesinin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. ve 2. fıkralarına aykırı olduğu, davacı şirketin sözleşmeli bayisi olan Berr Akaryakıt Ticaret A.Ş.'ye ait istasyonda otomasyon sistemini sağlıklı çalıştırmadığı, otomasyon arızasını 10 gün içerisinde gidermediği ve bu yönde bir bildirimde bulunulmadığı,

öte yandan, 5015 sayılı Kanun'da, dava konusu para cezasına dayanak teşkil eden ihlale uygulanacak para cezası miktarlarında işlem tarihinden sonra bir değişiklik yapılmış ise de, yeni uygulamada alt sınır olarak belirlenen para cezasından daha az miktar içermesi sebebiyle lehe düzenlenen bir uygulamanın bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi 8. İdarî Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yazılı savunma istemi yazısı tebliğ edilmediğinden savunma hakkının kısıtlandığı, ön araştırma ve soruşturma prosedürüne uyulmadığı, cezanın Anayasa'ya aykırı olduğu, yükümlülüklerin yönetmelikle düzenlemesi gerekirken Kurul kararıyla düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonda 22/07/2015 tarihinde yapılan denetim sonucunda, otomasyon sistemine müdahale edilmesine engel olacak şekilde gerekli önlemleri almadığı, müdahaleye kayıtsız kaldığı, istasyonundaki akaryakıt alış-satış ve stok hareketlerini izlemediği, otomasyon sisteminde oluşan arızayı süresi içerisinde gidermediği, istasyon otomasyon sistemini fiilen faaliyete geçirmediğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 972.717,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının tesis edilmesi üzerine söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "İlanen tebligat" başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında, adresi meçhul olanlara ilanen tebligat yapılacağı; üçüncü fıkrasında, adresin meçhul olması hâlinde keyfiyetin tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına şerh verdirilmek suretiyle tespit edileceği, bununla beraber tebliği çıkaran merciin, muhatabın adresini resmî veya hususî müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine soracağı ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettireceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin otomasyon sistemine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle Kurul kararı ile davacının yazılı savunmasının istenildiği, davacı şirket adresinin 29/04/2016 tarih ve 9065 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanarak değiştiği hâlde, anılan yazının davacının eski adresine tebliğe çıkarıldığı, bu tebligatın posta yoluyla ulaştırılamaması üzerine, resmî veya özel müessese ve dairelerden davacının adresine yönelik bir araştırma yapılmaksızın, savunma isteme yazısının 15/06/2016 tarih ve 29743 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmak suretiyle davacıya ilânen tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu Kurul kararı alınmadan önce usûlüne uygun şekilde savunma isteme yazısının tebliğ edilmesi gerekirken, davalı idarece tebligatın yapılamadığından bahisle yukarıda belirtildiği şekilde adres araştırması yaptırılmadan ilânen tebligat yapılmasının savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğu anlaşıldığından, savunma isteme yazısının usûle aykırı olarak ilânen tebliğ edilmesi nedeniyle, idarî para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.