Danıştay 13. Daire E.2020/1180 K.2023/1826

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "... " logosuyla yayın yapan televizyon kanalında, 20/03/2018 tarihinde yayınlanan "..." adlı ürünün tanıtımına ilişkin ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun'un 9. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim ... yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek ... zorundadır." şeklindeki ilkenin ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 294.713,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu yayında, yaklaşık on beş saniye süre ile yeni doğmuş bir bebeğin yer aldığı, "Aile sevgiyle başlar. ... en saf içerikleriyle gaz ve sindirim sorunlarının giderilmesinde yardımcıdır. ... sevgi kadar doğal." ifadelerinin kullanıldığı, bu ifadelerin, ürünün bir hastalığı tedavi edici nitelikte anlam taşıdığı, reklam boyunca yeni doğmuş bir çocuğun görüntülerine yer verilmesinin ürünün bebeklere yönelik olduğu imâsı taşıdığı, bu eylemlerin tüketiciyi yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğundan bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği,

davalı idare tarafından "...

Gaz Giderici Damla" ürününün takviye edici gıda olarak değerlendirilerek takviye edici gıdaya ilişkin hükümler doğrultusunda idari para cezası verildiği görülmekte ise de; ürünün takviye edici gıda olmayıp CE sertifikalı IIA sınıf bir tıbbi cihaz olduğunun anlaşıldığı, Sağlık Bakanlığı'nın tıbbi cihazları listelediği internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamada ürünün "tıbbi cihaz" olarak kayıtlı bulunduğu, ürün tanıtımına ilişkin CD kayıtları izlendiğinde ekran altında "İlaç değildir.

CE belgeli, Sınıf 2A tıbbi cihazdır." şeklinde kayan yazının görüldüğü, ürünün ambalajında bebekler için yazısının bulunduğu, kullanım kılavuzunda bebekler için uygulama şekline yer verildiği, bu durumda; ürünün tıbbi cihaz olduğunun açık olduğu, bebekler için de kullanılabileceği dikkate alındığında tanıtımında yeni doğmuş bir bebeğin bulunmasının tüketiciyi yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olmadığı anlaşıldığından dava konusu Üst Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce. Dairelerinin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan "...

Gaz Giderici Damla" isimli ürünün takviye edici gıdalar listesinde olup olmadığının, Bakanlıklarının Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'na muhatap ... tarih ve ... sayılı yazısında söz konusu ürün takviye edici gıda olarak belirtildiğinden bu belirlemenin nasıl yapıldığının, tıbbi ürünün aynı zamanda takviye edici gıda olarak kabulünün mümkün olup olmadığının sorulduğu, ara kararına cevaben sunulan Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, bahse konu yazının "...

Bitkisel Yağ İçeren Takviye Edici Gıda" ürünü için olduğu, uyuşmazlık konusu "... Gaz Giderici Damla" ürünü ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bununla birlikte incelenen yayın kaydının 22 ve 24. saniyelerinde "...

Ailesi" ile ifade edilen ürünler arasında Bakanlıkça onaylı takviye edici gıdaların yer alması ve tüketiciler tarafından iki yaşın altındaki bebek ve küçük çocuklar için de kullanılabileceği algısına neden olacağının değerlendirildiğinin belirtildiği, bu durumda idari para cezasına konu olan ticari iletişim yayınının sonunda ekrana getirilen ürünler arasında takviye edici gıdaların da bulunduğu anlaşıldığından dava konusu Üst Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu kararda dava konusu işlemin tesis edilme sebebinden farklı bir sebebe dayanılarak hüküm kurulduğu ve yerindelik denetimi yapıldığı, uyuşmazlık konusu ürünün takviye edici gıda olmadığı, davalı idarece aynı firmanın takviye edici gıda niteliğinde olan başka bir ürününe ilişkin Bakanlık yazısına atıf yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi'nce yerindelik denetimi yapılmadığı, re'sen inceleme ve araştırma ilkeleri kapsamında karar verildiği, dava konusu yayında Bakanlıkça onaylı takviye edici gıdaların yer aldığı, gıda takviyesi niteliğindeki bitkisel ürünlerin endikasyon belirtilerek tanıtımının yapılamayacağı, yayında kullanılan ifadelerin ürünün bir hastalığı tedavi ettiğine dair anlam taşıdığı, bu durumun tüketiciyi yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.