Danıştay 13. Daire E.2020/1343 K.2024/5476

Dava konusu istem: Davacı aracı kurum tarafından alım ve satım fiyatları arasındaki farklılıkların genel piyasa koşulları ile uyumlu olmadığı ve bu durumun III-37.1 sayılı Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ'in (Yatırım Hizmetleri Tebliği) 30/A maddesinin ikinci fıkrasında aykırılık oluşturduğundan bahisle davacıya 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 103. maddesi uyarınca 27.047,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin müşterisi A.P.'nin (yatırımcı) 27/02/2017 ve 10/04/2017 tarihlerinde gold paritesinde gün içinde 50 olan spread aralığının gece saat 02:01'de 100 birime çıkarılmasına ilişkin olarak yaptığı şikayet başvurusu üzerine başlatılan soruşturmada davacı şirketin konuya ilişkin açıklamaları ile ilgili bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, davacı tarafından gold paritesinde sunulan fiyatların, sektörde kaldıraçlı alım satım işlemlerini yürüten tüm aracı kurumlar arasında,

salise bazında aynı anda fiyat veren tüm aracı kurumların (23/02/2017 saat 02:01:00 anı itibarıyla, yatırımcılarına fiyat veren 22 aracı kurumun) fiyatlarıyla ve 02:00:59-02:01:01 arasındaki 3 saliselik zaman dilimindeki fiyatlarla karşılaştırılması neticesinde, aynı tarih ve 02:01:00 dakikasında davacı tarafından gold paritesinde sunulan fiyat farklarının genel olarak piyasa fiyatlarıyla uyumlu olmadığı ve daha yüksek bir miktarda sabit olarak seyrettiği, sektördeki ortalama fiyatlardan hesaplanan fiyat farkı 0,40-0,42-USD düzeyinde iken davacı şirketin fiyat farkının 1,00-USD olduğu,

ayrıca, bu saliselerde davacının sunduğu satış fiyatının piyasadaki en yüksek fiyat olduğunun tespit edildiği ve bu durumun Yatırım Hizmetleri Tebliği'nin 30/A maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık oluşturduğu değerlendirilmiş ise de, yapılan değerlendirme kapsamında davacı şirket tarafından gold paritesinde sunulan fiyatların, sektörde kaldıraçlı alım satım işlemlerini yürüten tüm aracı kurumların yalnızca söz konusu alımın yapıldığı tarihte 02:01:00 anı ile 02:00:59-02:01:01 arasındaki 3 saliselik zaman diliminde vermiş oldukları fiyatlarla karşılaştırma yapıldığı,

sektörel fiyatların belirlenebilmesi için daha geniş bir zaman aralığının değerlendirilmesi gerekirken 3 saniyelik zaman diliminin değerlendirilerek aracı kuruma idari para cezası tesis edildiği, bu durumda, söz konusu değerlendirme kapsamında sektörel fiyatlarla karşılaştırma yapılabilmesi ve daha sağlıklı sonuca ulaşılabilmesi için daha geniş bir zaman aralığının değerlendirmeye esas alınarak belli zaman dilimlerine ilişkin olarak sektörel fiyatların tespit edilmesi gerektiği, davacı şirket tarafından gold paritesinde sunulan fiyatların,

sektörde kaldıraçlı alım satım işlemlerini yürüten tüm aracı kurumların yalnızca söz konusu alımın yapıldığı tarihte 02:01:00 ile 02:00:59-02:01:01 arasındaki 3 saliselik zaman diliminde verilen fiyatlarla karşılaştırılması suretiyle eksik inceleme yapılarak idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

İdare Mahkemesince, her ne kadar aracı kurumların yalnızca söz konusu alımın yapıldığı tarihte 02:01:00 anı ile 02:00:59-02:01:01 arasındaki 3 saliselik zaman diliminde vermiş oldukları fiyatlarla karşılaştırılması suretiyle eksik inceleme sonucu verilen idari para cezasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, foreks piyasası ile ilgili yapılan açıklamalardan da anlaşıldığı üzere,

yüksek kar elde etme beklentisi olan yatırımcıların kesintisiz işlem yaptığı ve fiyatların çok hızlı değiştiği bir piyasa olan foreks piyasasında gerçekleştirilen kaldıraçlı alım satım işlemlerinde, anlık işlem hacminin çok yüksek olması nedeniyle bu işlemlerin niteliği ve özelliği gereği fiyat incelemesinin ve karşılaştırmasının da saniye ve salise bazında yapılmasının yatırımcı menfaatinin korunması açısından önemli olduğu,

bu itibarla, dava konusu işleme sebep alınan incelemenin yatırımcınının talebi doğrultusunda 23/02/2017 tarihinde 02:00:59-02:01:01 arasındaki 3 saliselik zaman aralığında diğer aracı kurumlar tarafından sunulan en düşük ve en yüksek fiyatların karşılaştırılması suretiyle yapılması sonucunda davacı aracı kurumun yukarıda anılan III-37.1 sayılı Tebliğ'in 30/A maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak piyasa şartlarına uygun olmayan bir fiyat uygulamak suretiyle yatırımcının teminatının yetersiz kalmasına ve hesabının stop out olmasına sebep olduğu anlaşıldığından,

davacı şirket hakkında idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin eksik incelemeye dayalı olarak tesis edildiği, gold enstrümanı için sunulan satış fiyatının incelenen 3 saliselik zaman diliminde piyasadaki en yüksek fiyat olduğu gerekçesiyle verilen idari para cezasının hukuka aykırı olduğu, ihlal edildiği ileri sürülen Tebliğ'de, aracı kurumların alım satım fiyatları arasındaki farkların genel piyasa koşullarına uygun ve tutarlı bir şekilde sürdürülmesi gerektiğinin düzenlendiği, 3 saliselik bir zaman diliminde piyasadaki en yüksek fiyatın sunulmasının genel piyasa koşullarının ihlal edildiği anlamına gelmeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.