Danıştay 13. Daire E.2020/1710 K.2023/6288

Dava konusu istem: … sayılı bayilik lisansı ile faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda 20/04/2016 tarihinde gerekleştirilen denetim neticesinde, (1) numaralı tanktaki şamandıranın tahta ve sünger parçalarıyla sabitlenmesi dolayısıyla otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmadığı yönünde tespite ulaşılması üzerine, akaryakıt istasyonundaki LPG dışındaki akaryakıt pompaları ve yer altı tanklarının Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca … tarihli … sayılı ve … tarihli … sayılı tutanaklarla mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

20/04/2016 tarihinde yapılan tespitler üzerine tutulan tutanaklarda, TÜBİTAK UME ile yapılan telefon görüşmelerinde bir miktar akaryakıt akımı yapılarak kontrol yapılmasının söylenmesi üzerine (2) numaralı motorin pompasından bir miktar akaryakıt boşaltımı yapılmış ve bu boşaltım esnasında otomasyon sisteminde akaryakıt miktarı ve seviyesinde eksilme olmadığının görülmesi üzerine (2) numaralı motorin pompasının bağlı olduğu (1) numaralı tankın incelenmeye başlandığı,

tankın seviyesinin otomasyon sisteminde gösteren ana birim olan metal çubuğun üzerindeki kırmızı renkli ve üst kısımda bulunan şamandıranın dip seviyesine yakın bir noktada sünger ve tahta parçalarıyla sabitlendiğinin görülmesi üzerine EPDK ile yapılan görüşmeler üzerine mühürleme işleminin gerçekleştirildiği, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda kaçakçılık suçu kapsamında sabit ya da seyyar olarak düzenek bulundurulduğu sabit olduğundan, dava konusu mühürleme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesi'nce; davacı şirket yetkilileri hakkında mühürleme işlemine konu eyleme ilişkin. Asliye Ceza Mahkemesi'nin … esas sayılı dosyasıyla görülen ceza davası kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda.

"Tankın içinde yer alan tahta parçası ve süngerin vaziyet planında olmayan düzenek veya ekipman olmadığı, söz konusu durumun tankın temizliği ve bakımı esnasında tankın içinde bırakılan ve unutulan 1 adet tahta parçasıyla 2 adet sünger parçasının kirlilik sebebiyle şamandıraya yapışması sonucu oluştuğu, kaldı ki söz konusu malzemelerin düzenek ya da ekipman olarak kabul edilebilmesi için demir, profil, saç gibi metal malzemelerden oluşmasının gerektiği" yönünde değerlendirmelere yer verildiği ve söz konusu ceza yargılaması sonucu Mahkeme tarafından anılan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle,

davacı şirket yetkililerinin üzerine atılı "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurmak" suçunun yasal unsurları oluşmadığı gerekçesiyle Mahkemenin … sayılı kararıyla ayrı ayrı beraat ettikleri hususu göz önüne alındığında, davacı şirketin kaçak akaryakıt satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde istasyon vaziyet planına aykırı ekipman ve düzenek bulundurmadığı anlaşıldığından,

dava konusu mühürleme işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verillmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mühürleme işleminin somut tespitler üzerine ve hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

… sayılı bayilik lisansı ile faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda 20/04/2016 tarihinde gerekleştirilen denetim neticesinde, (1) numaralı tanktaki şamandıranın tahta ve sünger parçalarıyla sabitlenmesi dolayısıyla otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmadığı yönünde tespite ulaşılması üzerine, akaryakıt istasyonundaki LPG dışındaki akaryakıt pompaları ve yer altı tankları Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 8. fıkrası gereği … tarih ve … ve … tarih ve … sayılı tutanaklarla mühürlenmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 8. ve 9. fıkralarının dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde, "5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.

Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir. Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır." kuralı yer almıştır.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 14. fıkrasında ise, "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallar uyarınca, kaçak akaryakıtı herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiillerinin kaçakçılık suçunu teşkil ettiği anlaşılmaktadır.

Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderileceği, bu numunelerin analizi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda, akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği; ancak kaçakçılık suçu bakımından 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrasındaki fiillerin varlığına ilişkin tespitlerin bulunması hâlinde akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği açıktır.

Öte yandan, mühürleme işlemi bir idari tedbir mahiyetinde olduğundan, işlemin tesis edildiği tarih dikkate alınarak hukukî değerlendirmeye tâbi tutulması gerekmektedir.

Bu durumda, 20/04/2016 tarihinde istasyonda yapılan denetimde (1) numaralı tanktaki şamandıranın tahta ve sünger parçalarıyla sabitlendiğinin görülmesi üzerine yapılan tespitler sonrasında otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmadığı sonucuna varıldığından, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrası uyarınca kaçakçılık suçu kabul edilen kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde sabit tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiiline ilişkin tespit edilen aykırılıklar üzerine 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tesis edilen istasyonun mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.