Danıştay 13. Daire E.2020/1905 K.2024/3491

Dava konusu istem: ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi (... GYO) pay piyasasında 16/06/2017-12/09/2017 döneminde gerçekleştirilen işlemler sebebiyle Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin (Seri: VI, No:104.1) 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin ihlâl edildiğinden bahisle davacıya 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesi uyarınca 463.124,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi’nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ...

GYO pay piyasasında 16/06/2017-12/09/2017 tarihleri arasında üç gerçek kişi ile davacının da aralarında bulunduğu üç tüzel kişi tarafından iletilen ve iptal edilen alım emirleri ile gerçekleştirilen işlemlerin olağandışı pay fiyat ve işlem değişimine yol açtığı şüphesi ile başlatılan inceleme neticesinde, söz konusu pay piyasasında dönem içinde yapılan işlemler nedeniyle pay ağırlıklı ortalama fiyatının 1,37-TL'den %201,46 oranında artışla 4,13-TL seviyesine geldikten sonra dönem sonu itibarıyla 2,63-TL olduğu, önceki bir aylık dönemde 931.017,05 olan ortalama işlem miktarının incelenen dönemde %715,38 oranında artışla 7.591.355,46 olduğu,

endeks değerlerinde ise kayda değer bir değişim gözlenmediği, işlem yapan yatırımcılar olan G.Ö., B.Ü. ve A.Ç.'nin birbirleriyle ve yatırımcı şirketler üzerinden ticari ve akrabalık bağlarının bulunduğu, toplam alım ve satım işleminin %13,2'lik kısmının bu yatırımcılar tarafından yapıldığı, 16/06/2017 tarihinde payı bulunmayan yatırımcı grubunun yaptığı alımlarla stok seviyesini artırdıktan sonra dönem sonunda paydaki pozisyonunu sıfırladığı, pay piyasasındaki tüm alım emirlerinin %28,1'lik kısmını gerçekleştirdiği hâlde alış işlemlerindeki payının %13,2 olduğu, satış emri oranının ise %12,9 olduğu,

alım işlemlerinin yaklaşık 3 katı miktarda alım emri verildiği, iptal edilen alım emirlerinin pay içindeki oranının ise %49 olduğu, bazı günlerde iptal edilen alım emri oranının tüm pay içinde %70'den fazla olduğu, yüksek miktarda alım emri iletilerek güçlü talep olduğu izlenimi verilmeye çalışıldıktan sonra emirlerin önemli bir kısmının iptal edildiği, pay piyasasında önemli sayılacak miktarda işlem yapıldığı, bu işlemlerden davacının 231.562,00-TL net realize menfaat elde ettiği tespitleri yapılarak bu durumun piyasa bozucu eylem olarak değerlendirildiği, bu nedenle davacıya idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,

...

GYO. pay piyasasında 16/06/2017-12/09/2017 tarihleri arası dönemde üç gerçek kişi ile davacının da aralarında bulunduğu üç şirket tarafından yapılan alım emirleri ve emir iptallerinin miktarı ile pay piyasasındaki toplam alımlara ve emir iptallerine oranlarının oldukça yüksek ve pay piyasasını etkiler seviyede olduğu, dönem öncesi pay sahibi olunmayan piyasada çok sayıda alım emri verilerek ve çok sayıda emir iptal edilerek piyasada pay ağırlıklı ortalama fiyatın, ortalama işlem miktarının, pay alım emri ve emir iptali oranlarının ciddi oranda değiştirildiği, yapılan alımlardan çok daha fazla sayıda alım emri verildiği,

bu emirlerin önemli bir kısmının iptal edildiği, bu işlemlerin hacmi itibarıyla başka yatırımcılarda paya yoğun bir talep olduğu izlenimi uyandırabilecek nitelikte ve ağırlıkta olduğu, endeks oranında ciddi bir değişim olmadığı hâlde bu yatırımcıların dönem genelindeki yoğun alım emirlerinin ve emir iptallerinin makul gerekçeler ile izah edilemediği, dönem sonunda ise paydaki pozisyonun sıfırlandığı, yatırımcıların ticaret ve akrabalık ilişkileri itibarıyla birlikte hareket ettikleri şüphesinin de pay alımları ve satımlarının seyri ve emir iptalleri bir arada değerlendirilmek suretiyle makul gerekçelere dayandırıldığı,

davacının eyleminin piyasa bozucu eylem niteliğinde olduğu, uygulanan idarî para cezasının hesaplanan menfaat tutarının iki katı üzerinden belirlenmesinin mevzuata uygun olduğu;

Bu itibarla, ... GYO pay piyasasında 16/06/2017-12/09/2017 tarihleri arası dönemde gerçekleştirilen piyasa bozucu eylemlere iştirak yoluyla katıldığı sabit olan davacıya 463.124,00-TL idarî para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ilk derece mahkemesince idarenin savunmasına itibar edilerek karar verildiği, istinaf mahkemesince herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, uyuşmazlıkta bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği, bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın verilen kararın usule aykırı olduğu, tüzel kişi olarak kuruluş amaçlarının borsada yatırım yaparak kâr elde etmek olduğu, ticari gereklere göre karar aldıkları, davalı idarenin adeta kumpas niteliğindeki kurgusuyla üçüncü kişiler tarafından yönlendirildiklerinin iddia edildiği,

hiç kimseyle birlikte hareket etmedikleri, mevzuatta alım işlemlerinin çok üzerinde emir girilmesine engel bulunmadığı, akrabalık ilişkilerinin Kurul tarafından abartıldığı, başkaca pay piyasalarında da yoğun şekilde işlemler gerçekleştirildiği, idare tarafından işlemin gerekçesinin belirtilmediği, denetim raporunun gizlendiği, piyasa bozucu eyleminin bulunmadığı, bir yatırımcı grubu kurgusu oluşturulduğu, her alım ve satımın piyasa bozucu eylem olarak görülemeyeceği, alım emri ve alım emrinin iptal edilmesinin her yatırımcıya tanınan bir hak olduğu, tek fiyattan emir girilme zorunluluğu olmadığı,

birileriyle birlikte hareket ettiğinin ispatlanması gerektiği, kendisinin çok az miktarda işlem gerçekleştirdiği, varsayıma dayanılarak hüküm kurulduğu, idarî para cezası miktarının ölçülü olmadığı, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacı tarafından piyasa bozucu eylemlerde bulunulduğu, yatırımcı grubunun birlikte hareket ettiği, emir iptallerinin payın değerinin adil bir şekilde oluşmasını engelleyecek nitelikte yapıldığı, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.