Danıştay 13. Daire E.2020/2081 K.2022/813

Dava konusu istem: Bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirketin, dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmal ettiği ve böylece 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrası ile 2. fıkrasının (a) bendini ihlâl ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (d) bendi uyarınca 170.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 2012 ve 2013 yılı hesap dönemi hesap ve işlemlerinin vergi kanunları yönünden incelenmesi neticesinde bir kısım toptan satış bilgilerine konu faturaların sahte fatura olduğu, gerçekte böyle bir toptan satış yapılmadığı, toptan satış olarak bildirilen faturaların bir kısmının konusunun akaryakıt olmadığı, satışa konu akaryakıtın eksik veya fazla bildirildiği,

bayilerin birbirlerinden ve piyasadan belgesiz akaryakıt alışlarının olduğu yönündeki tespitler nedeniyle ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporuna göre ilgili lisans sahipleri hakkında 5015 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılmasının istenildiği, bunun üzerine davacı şirket hakkında başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporu ile davacı şirketin savunması değerlendirilmek suretiyle davacının dağıtıcı dışında akaryakıt ikmal ettiği kanaatine varılmakla davaya konu Kurul kararıyla 170.000,00-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı,

mevzuat hükümleri ile dosyada mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacı şirketin dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal ettiğine yönelik tespitin ve davacı şirketin aykırı eylemlerinin sabit olduğu sonucuna varıldığı ve aykırı eyleminin gerektirdiği idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin davaya konu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu işlemin dayanağı olan 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "8. maddenin ihlali" yönünden ifadesinin Anayasa Mahkemesi'nin 03/05/2016 tarih ve 29701 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 07/04/2016 tarih ve E:2015/109, K:2016/28 sayılı kararıyla Anayasa'nın 2. maddesine aykırı bulunarak iptal edildiği ve iptal hükmünün de, kararın Resmî Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği,

davalı idare tarafından davacının fiili, 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinde düzenlenen dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali eylemi olarak nitelendirildiğinden anılan fiilin karşılığı olarak aynı Kanun'un 19/2(c)-3 maddesi uygulanmak suretiyle hakkında idari para cezası tayini gerekmekte ise de, yaptırımı öngören maddenin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olması nedeniyle, davacı hakkında bu madde yönünden yaptırım uygulanmasına hukuken olanak bulunmadığı,

Davacının dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali fiilinin 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası yönünden değerlendirilmesine gelince; davacı şirketin faaliyetini dağıtıcısı ile yapmış olduğu bayilik sözleşmesi kapsamında yürüttüğü, Kurul kararı ile davacı şirkete isnat edilen fiilin ise, dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmal edilmesi olarak tanımlandığının görüldüğü, bu bağlamda, davacının fiili, idari para cezası verilmesine dayanak olan Kanundaki kural ile örtüşmediğinden, davacıya 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak idari para cezası verilemeyeceğinin anlaşıldığı;

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi yönünden, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan kural Anayasa'nın 2. maddesine aykırı bulunarak Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiğinden ve dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali olarak nitelendirilen davacının fiili, idari para cezası verilmesine dayanak olan 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasındaki kural ile örtüşmediğinden, davacıya bu kurala dayanılarak da idari para cezası verilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının geriye yürütülemeyeceği, bu kararın verildiği tarihten önce dava konusu işlemin tesis edilerek kesinleştiği, o tarihte yürürlükte olan mevzuata göre hukuka uygun şekilde işlem tesis edildiği, davacının işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan kuralı ihlâl ederek kamu düzenini bozucu eylemde bulunduğu ve idarenin otoritesini yok sayarak kanuna aykırı davrandığı, Anayasa Mahkemesi'nin kararı gerekçe gösterilerek cezanın iptal edilmesinin kamu zararı doğuran davranışların cezasız kalmasına neden olacağı, hukuki güvenlik ve istikrar ilkeleri gereğince cezanın iptal edilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.