Danıştay 13. Daire E.2020/222 K.2022/1178

Dava konusu istem: Malkara Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nce 26/07/2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "2019-2020 Eğitim- Öğretim Yılında 10 Taşıma Merkezinde 104580 Öğün Öğle Yemeği Verilmesi İşi" ihalesine ilişkin olarak, 09/09/2019 tarihli dilekçe ile yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin 11/09/2019 tarih ve 2019/UH.IV-1091 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu ihalenin dava dışı İstanbul Müzayede Organizasyon Sosyal Hizmetler Gıda Nakliyat Tekstil Enerji İnşaat Sanayi Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'nin uhdesinde kaldığı, davacı şirket tarafından 02/08/2019 tarihli dilekçe ile ihale uhdesinde kalan dava dışı şirketin ruhsat, izin vb. belgelerinin eksik olduğundan bahisle ihaleye katılma yeterlilik şartlarına haiz olmadığından bahisle şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu başvurunun, idarenin ...tarih ve E....sayılı kararıyla;

eksik olduğu iddia edilen belgelerin tamamlanabilir belgeler kapsamında olduğu gerekçesiyle reddedildiği, bu kararın 09/08/2019 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, bu karara karşı itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, davacı şirket tarafından verilen 25/08/2019 tarihli dilekçe ile bu defa ihale uhdesinde kalan şirketin yeterlilik şartlarını taşımadığı, eksik olan yeterlilik belgelerini tamamlayabilmesi için anılan şirkete 4734 sayılı Kanun'a aykırı şekilde süre verildiğinden bahisle şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin ...tarih ve ...sayılı kararıyla şikâyetin başvuru süresi içinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedildiği,

bu kararın 29/08/2019 tarihinde davacı şirkete bildirildiği, davacı şirket tarafından bu karara karşı 09/09/2019 tarihinde davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, daha sonraki şikâyet başvurularına idarece verilen cevapların başvuru süresini yeniden başlatmayacağı gerekçesiyle itirazen şikâyet süresinin geçirildiğinden bahisle başvurunun süre yönünden reddine karar verilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

02/08/2019 tarihli şikâyet başvurusunda, ihale uhdesinde kalan şirketin belgelerinin eksik olduğundan bahisle ihaleye katılma yeterlilik şartlarına haiz olmadığı iddiasına, 25/08/2019 tarihli şikâyet başvurusunda ise, söz konusu belgelerin tamamlanması için anılan firmaya süre verildiği ve bu durumun hukuka aykırı olduğu iddiasına yer verildiği, her iki şikâyet başvurusunun da ihale uhdesinde kalan şirketin, bilgi ve belgelerinin eksik olduğu ve yeterlilik şartlarına haiz olmadığı iddiasına dayandığı dikkate alındığında;

davacı şirketin 02/08/2019 ve 25/08/2019 tarihli şikâyet başvurularının aynı mahiyette olduğu ve bu nedenle 25/08/2019 tarihli şikâyet başvurusuna idarece verilen cevabın itirazen şikâyet başvuru süresini yeniden canlandırmayacağı sonucuna varıldığı, bu gerekçeyle, 02/08/2019 ve 25/08/2019 tarihli şikâyet başvurularının aynı mahiyette olduğu sonucuna varıldığından,

02/08/2019 tarihli şikâyet başvurusuna ilişkin idarenin vermiş olduğu ...tarih ve E....sayılı karara karşı, anılan kararın tebliğ tarihi olan 09/08/2019 tarihinden itibaren en geç on gün içinde -19/08/2019 tarihine kadar- davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, itirazen şikâyet başvurusunun bu tarihten daha sonra 09/09/2019 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddi yönündeki dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 02/08/2019 ve 25/08/2019 tarihli şikâyet başvurularının kapsamının ve içeriğinin birbirinden tamamen farklı hususlara ilişkin olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının 02/08/2019 ve 25/08/2019 tarihli şikâyet başvurularının aynı mahiyette ve ihale üzerine bırakılan şirketin yeterlik kriterlerini sağlamadığına ilişkin olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Malkara Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nce 26/07/2019 tarihinde gerçekleştirilen "2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılında 10 Taşıma Merkezinde 104580 Öğün Öğle Yemeği Verilmesi İşi" ihalesine ilişkin olarak, davacı şirket ekonomik yönden en avantajlı ikinci teklifi vermiş, ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren dava dışı İstanbul Müzayede'nin uhdesinde kalmıştır.

Davacı şirket tarafından 02/08/2019 tarihli dilekçe ile ihale uhdesinde kalan dava dışı İstanbul Müzayede'nin ruhsat, izin vb. belgelerinin eksik olduğundan bahisle ihaleye katılma yeterlilik şartlarına haiz olmadığından bahisle şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Söz konusu başvuru, idarenin ...tarih ve E....sayılı kararıyla; eksik olduğu iddia edilen belgelerin tamamlanabilir belgeler kapsamında olduğu gerekçesiyle reddedilmiş ve bu kararın 09/08/2019 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği görülmüştür. Davacı tarafından bu karara karşı itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmamıştır.

Davacı şirket tarafından verilen 25/08/2019 tarihli dilekçe ile bu defa ihale uhdesinde kalan şirketin yeterlilik şartlarını taşımadığı, eksik olan yeterlilik belgelerini tamamlayabilmesi için anılan firmaya 4734 sayılı Kanun'a aykırı şekilde süre verildiğinden bahisle şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

İdarenin ...tarih ve ...sayılı kararıyla şikâyet başvuru süresi içinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, bu karar 29/08/2019 tarihinde davacı şirkete bildirilmiş, davacı şirket tarafından da bu karara karşı 09/09/2019 tarihinde davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Ancak, daha sonraki şikâyet başvurularına idarece verilen cevapların başvuru süresini yeniden başlatmayacağı gerekçesiyle başvurunun süre yönünden reddine karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında: “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun’un 55’inci maddesinde idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya işlemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyet başvurusunu izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, izleyen günden itibaren başlar.", "İtirazen şikâyet başvuruları" başlıklı 14.maddesinin ikinci fıkrasında ise "Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikâyet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz" kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirket tarafından yapılan 02/08/2019 ve 25/08/2019 tarihli şikâyet başvurularından ilkinde, ihale uhdesinde bırakılan şirketin ruhsatının güncel olmadığı, İl Tarım Müdürlüğü'nden alınması gereken izinlerin bulunmadığı, şirketin Malkara Ticaret Odası'nda kaydının bulunmadığının iddia edildiği; daha sonra yapılan şikâyet başvurusunda ise, ihale uhdesinde bırakılan şirkete ihale uhdesinde bırakıldıktan sonra eksik olan belgelerin tamamlattırılması için idare tarafından hukuka aykırı olarak 20 günlük süre verildiğinin iddia edildiği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, ihale uhdesinde kalan şirketin sunması gerekli olan belgeleri sunması için 20 günlük süre verildiği, bu durumun 23/08/2019 tarihinde davacı tarafından öğrenildiği ve bunun üzerine 25/08/2019 tarihli dilekçe ile ihale uhdesinde kalan şirkete ihale uhdesinde bırakıldıktan sonra eksik olan yeterlilik belgelerini tamamlayabilmesi için 4734 sayılı Kanun'a aykırı şekilde 20 günlük süre verildiğinden bahisle şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmektedir.

Bu durumda, ihale uhdesinde kalan şirkete süre verilmesinin yeni bir hukukî durum meydana getirdiği ve dolayısıyla ihale sürecine ilişkin olan, başvuruya konu edilebilecek işlemi ve hukuka aykırılık nedenini öğrenen ilgililerin bu tarihten itibaren 4734 sayılı Kanun'da öngörülen sürede idareye başvurmalarında hukukî bir engel bulunmadığından,

dava konusu ihaleye ilişkin yeni hukuki durumun oluşmasından sonra 25/08/2019 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun reddi kararının 29/08/2019 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından Kanun'da belirtilen 10 günlük sürede 09/09/2019 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığından bahisle itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.