Danıştay 13. Daire E.2020/2277 K.2021/3764

Dava konusu istem: Tuz Gölü'nün Şereflikoçhisar sınırları içerisinde bulunan Kayacık Tuzlasını işletmekte olan davacı şirket tarafından, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nce Tuz Gölü havzasında Maden Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca arama ruhsatı verilmesi amacıyla, … erişim numaralı alan için 09/08/2011 tarihinde yapılan ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26/03/2018 tarih ve E:2015/2185, K:2018/1197 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; tuz üretim alanı olarak ihaleye çıkarılan bölgenin imar planında tuz üretim alanı olarak ayrılmış olması gerekmekte olup, uyuşmazlıkta dava konusu alanın bulunduğu sahanın, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 1/50000 ölçekli Çevre Düzeni Planında Göl, Gölün Kış Seviyesi, Hassas A Zonu ve 1. Derece Doğal Sit alanı sınırları içerisinde kaldığı ve bu sahalarda söz konusu plan hükümleri uyarınca tuz üretim tesisi kurulamayacağı açık olduğundan,

çevre düzeni planına aykırı olarak söz konusu sahanın tuz üretim alanı olarak ihaleye çıkarılmasına yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihaleye çıkılmadan önce görüşü alınan Kurumların, belli şartlar altında ihaleye çıkılmasında sakınca bulunmadığını belirtmiş olmaları, söz konusu sahanın genel kullanım amacını belirleyen plan hükümlerinin göz ardı edilmesine imkân vermediği gibi, düzenleyici nitelikte bulunan plan hükümlerinin bu şekilde bertaraf edilmesinin mümkün olmadığı,

diğer taraftan, dava konusu alanda, madencilik konusunda bir takım faaliyetlerin yapılabilmesi için Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından 1/50.000 ölçekli Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi Çevre Düzeni Planında gerekli değişiklikler yapılmış ve 06/05/2013 onay tarihli 1/50.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği ile de alan "Tuz Üretim Sahası" olarak belirlenmiş ise de, söz konusu planın Danıştay Altıncı Dairesi'nin 22/06/2016 günlü, E:2013/5631, K:2016/4495 sayılı kararıyla iptaline karar verilmiş olup, söz konusu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26/03/2018 günlü, E:2016/5165,

K:2018/1195 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı'nın hasım mevkinden çıkarılarak davanın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile görülmeye devam edilmesi gerektiği, tuz üretim sahalarıyla ilgili olarak ihaleye çıkılmadan önce Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Çevre Kurumu Başkanlığı'ndan görüş sorulduğu, ÇED olumlu belgesi almak koşuluyla tuz işletmeciliği yapılmasında herhangi sakınca olmadığı şeklinde görüş bildirildiği,

yine Ankara Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nun da, "1. derece doğal sit sınırları içinde kalan kısımlarda herhangi bir yapılaşmaya izin verilmemesi koşuluyla tuz üretim alanının ihale edilmesinin uygun olduğu" şeklinde olumlu görüş bildirdiği, Tuz Gölü Özel Çevre Düzeni Koruma Bölge Çevre Düzeni Planı hükümleri ve plan notlarındaki düzenlemelerde, mevcut tuz üreten şirketlerin üretim alanları dışında kalan sahada tuz üretimi faaliyetlerinin yapılmasının yasaklanmadığı,

söz konusu sahaların ihaleleri 06/05/2013 tarihinde onaylanan 1/50.000 ölçekli plan değişikliğinden önce Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan sahada tuz üretimi yapılabileceğine dair olumlu görüşler alındığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Uyuşmazlık konusu ihaleyi gerçekleştiren Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı merkez birimlerinden Maden İşleri Genel Müdürlüğü yerine 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4 no.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 763. ve devamı maddeleri uyarınca Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) kurulmuştur.

703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan 118. maddesi ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 31. maddesinin 3. fıkrasında, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğünden önce mülga Genel Müdürlükler adına yapılmış mevcut sözleşmeler ve protokoller MAPEG’e devredilmiş sayılır. Genel Müdürlükler tarafından yapılmış olan sözleşme ve protokoller ile ilgili dava ve icra takipleri dâhil olmak üzere mülga Genel Müdürlüklerin leh ve aleyhine açılmış davalar ve icra takiplerinde MAPEG kendiliğinden taraf sıfatı kazanır." kuralına yer verildiğinden Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün davalı sıfatıyla taraf olduğu görülerek incelenmeye geçildi.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.