Danıştay 13. Daire E.2020/2319 K.2022/3366

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 09/09/2019 tarihinde ilan edilen "427 gün (14 ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin iptal edildiğini öğrendiğini belirtilerek Çankaya Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından pazarlık usulüyle yapılacak olan ihalelere davet edilmesi için yapılan başvurunun, buna ilişkin ihalenin 25/10/2019 tarihinde gerçekleştirildiği, bu sebeple yapılacak bir işlem olmadığından bahisle reddine ilişkin … tarih ve … sayılı dava konusu işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idare tarafından 08/10/2019 tarihinde açık ihale usulüyle "427 gün (14 ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" gerçekleştirilen ihale ile ilgili olarak. İnş. Tem. Pey. Ltd.

Şti. tarafından itirazen şikayet sürecinin başlatılması üzerine, ihale konusu işin temizlik hizmeti alımına ilişkin ve acil olması sebebiyle davalı idarenin 25/10/2019 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile "45 (1,5 ay) Gün Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesini gerçekleştirdiği, bu arada "427 gün (14 ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin Kamu İhale Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile iptal edildiği,

davacı şirketin ihalenin iptalini öğrenmesi üzerine 22/11/2019 tarihli dilekçe ile davalı idareye müracaat ederek "427 gün (14 ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin, Kamu İhale Kurulunca iptal edilmesi nedeniyle davalı idarenin pazarlık usulüyle ihaleye çıkacağının tabi olduğu belirtilerek pazarlık usulüyle gerçekleştirilecek ihalelere kendilerinin de katılmaları için davet mektubu gönderilmesinin talep edildiği,

bu talebin 25/10/2019 tarihinde "4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile "45 (1,5 ay) Gün Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin gerçekleştirdiği belirtilerek reddi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatında yer alan ihale usullerinden biri pazarlık usulü olup, bu ihalelerin de 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde belirtilen temel ilkelere uygun olması gerektiği, pazarlık ihalelerine davet edilecekleri belirleme hususunda idarelerin sınırsız bir takdir yetkisinin olmadığı,

bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği, davacının davalı idare tarafından pazarlık usulüyle gerçekleştirilecek tüm ihaleler için davet mektubu talebini içerir başvurusunun "45 (1,5 ay) Gün Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin gerçekleştirdiği açıklaması ile reddedilmesi ihale mevzuatının temel ilkelerinden olan "eşit muamele" ve "rekabet" ilkeleri ile bağdaştırılamayacağı, zira aynı konuda davalı idarece yeniden ihalelere çıkılabileceğinin tabi olduğu,

bundan sonra pazarlık usulüyle yapılacak olan temizlik hizmeti alımı ihalelerine davet edilme istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ihalenin davacı firmanın davet edilmeyi talep ettiği tarihinden önce gerçekleştirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından temyiz dilekçesine cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare tarafından 08/10/2019 tarihinde açık ihale usulüyle "427 gün (14 ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" gerçekleştirilen ihale ile ilgili olarak ... İnş. Tem. Pey. Ltd.

Şti. tarafından itirazen şikayet sürecinin başlatılması üzerine, ihale konusu işin temizlik hizmeti alımına ilişkin ve acil olması sebebiyle davalı idarenin 25/10/2019 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile "45 (1,5 ay) Gün Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesini gerçekleştirdiği, bu arada "427 gün (14 ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin Kamu İhale Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile iptal edildiği,

davacı şirketin ihalenin iptalini öğrenmesi üzerine 22/11/2019 tarihli dilekçe ile davalı idareye müracaat ederek "427 gün (14 ay) Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin, Kamu İhale Kurulunca iptal edilmesi nedeniyle davalı idarenin pazarlık usulüyle ihaleye çıkacağının tabi olduğu belirtilerek pazarlık usulüyle gerçekleştirilecek ihalelere kendilerinin de katılmaları için davet mektubu gönderilmesinin talep edildiği,

bu talebin 25/10/2019 tarihinde "4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile "45 (1,5 ay) Gün Süre İle Yakıt Hariç, Katı Atık Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama İşi" ihalesinin gerçekleştirdiği belirtilerek reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Uygulanacak ihale usulleri" başlıklı 18. maddesinde, idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde uygulanacak usullerin; açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü olduğu belirtilmiş; "Pazarlık usulü" başlıklı 21. maddesinde ise, "Aşağıda belirtilen hâllerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

...

b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hâllerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.

...

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hâlerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4734 sayılı Kanun'un "Pazarlık usulü" başlıklı 21. maddesinin (b) bendi uyarınca doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hâllerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumunda ihalenin pazarlık usulüyle gerçekleştirilebileceği açıktır.

Davacı tarafından davet edilme talebiyle 22/11/2019 tarihiyle yapılan başvurunun içeriği genel tüm ihaleleri ifade etmektedir. Ayrıca ihale günü olan 25/10/2019 tarihinden yaklaşık 1 ay sonradır.

Davalı idare davalıya verdiği cevapta davacının talebinin ihaleden çok sonraki bir tarih olduğunu beyan etmektedir. Mahkemeye sunmuş olduğu savunmalarda ve temyiz dilekçesinde de bu beyanları tekrar etmektedir.

Hukuken imkansız olan bu talebi yukarıda açıklanan gerekçelerle açıklayan dava konusu işlemi yapan ve pazarlık usulu ihale sürecini gerçekleştiren idarenin bu işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.