Danıştay 13. Daire E.2020/3631 K.2020/3881

1. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından 50.000,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı üst yazıyla bildirilen … tarih ve … sayılı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (Kurul) kararının iptali;

2. 02/04/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkındaki Yönetmelik’in (Yönetmelik) 15. maddesinin (h) bendinin, aynı maddenin son cümlesindeki "süresiz" ifadesinin ve 20 maddesinin iptali ile;

3. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 15. ve 33. maddelerinde geçen “sürekli” ifadelerinin veyahut uygun görülmesi hâlinde 15. ve 33. maddelerinin tamamının Anayasa'ya aykırılığı sebebiyle Anayasa Mahkemesi'ne somut norm denetimi için başvurulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı şirket, bankaların bağımsız denetim yetkisine de sahip olan bağımsız denetim şirketidir.

BDDK tarafından davacı şirkete gönderilen … tarih ve … sayılı yazı ile, Yönetmelik'in 20. maddesi uyarınca, bağımsız denetim kuruluşlarının yönetim organı tarafından imzalanacak faaliyet raporununun her hesap dönemini takip eden Nisan ayı sonuna kadar elektronik ortamda Kuruma gönderilmek zorunda olduğu, salgın nedeniyle 2019 yılına dair faaliyet raporunun gönderilmesi için 60 gün ilave süre verildiği,

Yönetmelik'in 15. maddesinin (1) fıkrasının (h) bendi uyarınca Karar eki I Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tâbi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması hâlinin süresiz olarak bağımsız denetim listesinden çıkarılma nedeni olduğu, bu kapsamda davacı şirket tarafından son beş hesap dönemi içinde Karar eki 1 Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen BDDK’nın düzenleme ve denetimine tâbi şirketlerde bağımsız denetim faaliyeti gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine dair yazı ekinde yer alan tablonun doldurulması gerektiği belirtilerek,

Yönetmelik'in 20. maddesinin birinci fıkrasına aykırı uygulamaya ilişkin savunma ile 15. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki cevabî yazının Kuruma gönderilmesi istenmiştir.

Davacı şirket tarafından, 10/08/2020 tarih ve YMM-2020/237 sayılı yazı ile verilen cevap sonrasında, 11/09/2020 tarih ve E.8547 sayılı yazıyla, Kurul'un … tarih ve …sayılı kararıyla davacı şirkete Yönetmeliğin 20. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yıllık faaliyet raporunun süresi içinde tevdi edilmemesi nedeniyle 5411 sayılı Kanun’un 148/b maddesi uyarınca 50.000,00-TL idarî para cezası uygulanmasına karar verildiği bildirilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği. 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesinin incelenmesinden, davacı şirketin, Yönetmelik'in 15. maddesine ilişkin olarak dava dilekçesinin konu kısmında, "Bankacılık Düzenleme ve Denetim Kurumu tarafından çıkarılmış olan 02.04.2015 tarihli 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkındaki Yönetmeliği’ nin 15. maddesinin (h) bendinin, aynı maddenin son cümlesindeki “süresiz” ifadesinin ve 20. maddesinin iptali" talebinden ibaret dilekçe olduğunun belirtildiği;

dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında ise, "Davalı BDDK tarafından çıkarılmış olan 02.04.2015 tarihli 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkındaki Yönetmeliği’nin 15’inci maddesinin (h) bendinin ve son cümlesindeki “süresiz” kelimesinin iptaline, esas hakkında karar tesis edilene kadar söz konusu maddenin yürütmesinin durdurulmasına" karar verilmesinin talep edildiği görülmektedir.

Yönetmelik'in 15. maddesinin 1. fıkrasında, "(1) Aşağıdaki hallerin bir veya birkaçının tespiti halinde bağımsız denetim kuruluşu Kurul tarafından süresiz olarak Listeden çıkarılır" kuralına yer verilmiş; maddenin (h) bendinde ise, "Karar eki I Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması" Kurul tarafından süresiz olarak listeden çıkarılma sebebi olarak sayılmıştır.

Yönetmelik'in dava dilekçesinde belirtildiği şekliyle 15. maddesinin son cümlesini içeren 3. fıkrasında ise, "8 inci maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bendine aykırı bir durumun oluşması halinde, yetki iptaline neden olan işlem ve uygulamaların niteliği, bağımsız denetim kuruluşunun mesleki yeterliği ile itibarı üzerindeki etkisi de göz önünde bulundurulmak suretiyle, kuruluş Kurul tarafından Listeden süresiz olarak çıkarılabilir." kuralına yer verildiği görülmektedir.

Dava dilekçesinde, diğer taleplerin yanı sıra, Yönetmelik'in 15. maddesinin son cümlesindeki "süresiz" ifadesinin iptali talep edilmekle birlikte, 15. maddenin 1. fıkrasının ilk cümlesi, 2. fıkrasının son cümlesi ve 3. fıkrasının son cümlesinde "süresiz" ifadesine yer verildiği, davacı şirket tarafından ise, maddenin hangi fıkrasının sonunda yer verilen "süresiz" ifadesinin iptalinin talep edildiğinin açıkça belirtilmediği, 15. maddenin son cümlesindeki "süresiz" ifadesinin maddenin 3. fıkrasında yer aldığı,

bu kuralın, 8. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer verilen, "Yurt içinde veya yurt dışında bağımsız denetim yapma yetkisinin iptal edilmemiş olması" hususu ile (e) bendinde yer verilen "Hukuki bağlantısının bulunduğu yurt dışında kurulu şirketin bağımsız denetim yapma yetkisinin iptal edilmemiş olması" hususlarına aykırı bir durumun oluşması hâlinde bağımsız denetim kuruluşunun Kurul tarafından Listeden süresiz olarak çıkarılmasına ilişkin olduğu,

oysa dava dilekçesinde 15. maddeye ilişkin olarak yer verilen iddiaların ve maddi olayın kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması nedeniyle süresiz listeden çıkarılmaya ilişkin olduğu görülmektedir.

Bu durumda, davacı şirketin Yönetmelik'in 15. maddesinin son cümlesindeki “süresiz” kelimesinin iptali talebi ile dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar ve maddi olay arasında çelişki olduğu açıktır. Öte yandan, eğer mevcut ise, BDDK tarafından davacı şirkete gönderilen …tarih ve … sayılı yazıdan başka Yönetmeliğin 15. maddesinin (h) bendinin uygulanmasına yönelik olarak davacı hakkında tesis edilmiş uygulama işlemi olup olmadığı hakkında da açıklama yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, Yönetmeliğin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin iptalinin istendiğinin açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması, bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğinin açıklanması ve bununla birlikte, Yönetmeliğin 15. maddesinin (h) bendinin uygulanmasına yönelik olarak davacı hakkında tesis edilmiş uygulama işlemi olup olmadığının açıklanması suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle yeniden dava açılması gerekmektedir.