Danıştay 13. Daire E.2020/624 K.2023/5167

Dava konusu istem: Uşak Belediye Encümeni'nin ... tarihli kararı ile ... sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca gerçekleştirilen " Toplu Taşıma Elektronik Ücret Toplama ve Araç Takip Sisteminin Kurulması ve 10 Yıl süreyle işletilmesi"ne ilişkin ihale uhdesinde kalan davacı şirket tarafından, bahse konu ihalenin yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine, idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle, yapılan yatırım giderlerinin ve mahrum kalınan gelir nedeniyle oluşan şimdilik 15.000,00-TL (30/01/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile 847.124,77-TL olarak ıslah edilmiştir) maddi zararının, 50.000,00-TL manevi zararının davalı idarece yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; anılan ihalenin davacı şirketin uhdesinde kalması üzerine 11/02/2013 tarihinde davacı şirket ile sözleşme imzalandığı, akabinde dava dışı 3. kişi tarafından açılan dava sonucunda ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılması gerekirken, ihalenin 2886 sayılı Kanun'a tâbi olarak yapılmasında hukuka uygunluk bulunmadığından bahisle iptaline karar verildiği, kesinleşen bu karardan sonra idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile 20/05/2015 tarihinden itibaren elektronik bilet sistemi ile ilgili herhangi bir işlem yapılmaması gerektiğinin bildirildiği, davacı şirket tarafından keşide edilen ...

Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiyesine kayıtlı ihtarname ile ihalenin iptali sebebiyle oluşan tüm zararların ödenmesinin istenildiği, ardından ihalenin iptali sebebiyle oluşan zararın tespiti, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak ihale sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen toplam 65.000,00-TL zararın tazmini istemiyle davanın açıldığı;

Uyuşmazlıkta, davalı idarece yapan ihalenin hukuka aykırılığının yargı kararı ile saptandığı, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılması gereken ihalenin 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılmasında idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, bir yeminli mali müşavir, bir makine mühendisi ve bir elektrik elektronik mühendisi aracılığıyla ihalenin iptali sebebiyle davacının gerçek zararının tespitine yönelik olarak dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 20/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda 847.124,77-TL zararın oluştuğu görüş ve kanaatinin bildirildiği,

rapora karşı taraflarca ileri sürülen itirazlar ciddi görülerek belirtilen hususların yeniden değerlendirilmesi için dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 27/08/2018 tarihli ek raporda asıl raporda yapılan tespitleri değiştirecek bir durum olmadığının bildirildiği, davacı tarafından 30/01/2019 tarihinde verilen ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde istenilen 15.000,00 TL'lik tazminat tutarının 847.124,77-TL olarak ıslah edildiği;

Davanın 847.124,77-TL'lik maddi tazminat istemine ilişkin kısım yönünden incelenmesinden; bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya sunulan raporda davacının zarar hesabı yapılırken, davacı şirket tarafından ihale kapsamında yapılan giderler ile ihale kapsamında elde edilen gelirler arasındaki farkın "maddi zarar" olarak tespiti cihetitine gidilerek doğru bir usul tercih edildiği, ancak faaliyet döneminde elde edilen gelirler toplamından düşülecek masraf tutarlarının tespitinde hataya düşüldüğü,

davacı şirketin değişik illerde yapılan elektronik bilet sistemi kurulumu, akıllı durak ve araç takip sistemi ihalellerine girerek uzun süreliğine elektronik bilet işletim işlerini yaptığı dikkate alındığında ihale kapsamında alındığı belirtilen sıfır ekipmanların arızalanması durumunda bunların yerine ikinci el yedek parça olarak kullanmasının mümkün olduğu,

bilirkişi raporuna yansıyan ve bilirkişilerce de ikinci el yedek parça olarak kullanılma ihtimali bulunduğu bildirilen ekipmanların birikmiş amortisman tutarı düşüldükten sonra kalan 437.473,28-TL'lik 219 Adet Epra Validatör'ün, 16.243,95-TL'lik 10 Adet Akıllı Durak Sistemi'nin, 9.850,91-TL'lik 5 Adet Kioks-tümsaş Dokunmatik Ekran'ın,

3.080,00 TL'lik 5 Adet Kioks-Tümsaş Dokunmatik Ekran'ın ve 1.577,97-TL'lik 1 Adet Kart Sayma Cihazı'nın (toplam 468.226,21 TL'lik ekipmanın) ihale kapsamında alınıp da ihalenin iptali sonrasında kulanılabilecek ekipmanlar listesine trasfer edilerek anılan listeye ait 123.362,98-TL'lik tutar ile birlikte bulunan nihai zarar tutarı olan 847.124,77-TL den mahsup edilerek (847.124,77-TL- 468.226,21-TL=) 378.898,56 TL olduğunun kabulü gerektiği;

Davanın 50.000,00-TL'lik manevi tazminat istemine ilişkin kısım yönünden incelenmesinden; dava konusu olayda, davalı idarenin hukuka aykırı işlemleri nedeniyle davacı şirketin saygınlık, ticari itibar gibi manevi nitelikteki kişisel değerlerinin zedelenmesinden söz edilemeyeceği gibi bir çok ilde elektronik bilet sistemi kurulumu akıllı durak ve araç takip sistemi işlerin ihale yoluyla alan davacı şirketin yargı kararı ile iptal edilen ihale sonrasında imzalanan sözleşme gereği iki yıla yaklaşan bir süre faaliyetini sürdürdüğü göz önüne alındığında, anılan işlem nedeniyle sonraki dönemlerde mesleki ve ekonomik değerlerinin zarara uğrayacağının kabulü mümkün bulunmadığından, koşulları oluşmayan manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 378.898,56-TL'lik maddi tazminat tutarının, 15.000,00-TL'lik kısmı için dava tarihinden (13/03/2015) 363.898,56-TL kısmı için ıslah tarihinden (30/01/2019) ödeme tarihine kadar hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine; maddi tazminat isteminin 468.226,11-TL'lik kısmı ile 50.000,00-TL manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bilirkişi raporunda başka bir ihale sonucunda imzalanan sözleşme kapsamında kullanılamayacağı ifade edilen ekipmanın, kullanılabileceğinin ileri sürülemeyeceği, teknik olarak konunun incelendiği bilirkişi raporunun aksinin ortaya konulmadığı, bilirkişi raporunun aksi yönde karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, manevi tazminata ilişkin şartların dava konusu uyuşmazlıkta oluştuğu, yazılı basında ve internet ortamında olumsuz haberler yapıldığından manevi zararın oluştuğu; davalı idare tarafından, davacının yaptığı yatırımdan daha fazla kazanç elde ettiği, bilirkişi raporunda zararın hatalı hesaplandığı, davacının hesaplanan tutardan daha fazla gelir elde ettiği, davacının uğramış olduğu hiçbir zarar yokken haksız olarak tazminata hükmedildiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı ile davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.