Danıştay 13. Daire E.2020/985 K.2021/1023

Dava konusu istem: 6112 sayılı Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca kayıtlı elektronik posta adreslerini (KEP) davalı idareye bildirmedikleri ve internet sitesinde yayımlamadıklarından bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarla ilgili olarak yayın lisanslarının iptal edilerek kanal ve frekans kullanım haklarına son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı toplantıda alınan 1 no.lu Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Kurul) kararının davacı şirkete ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

6112 sayılı Kanun'da yer verilen kurallar uyarınca medya hizmet sağlayıcı kuruluşların kayıtlı elektronik posta adreslerini (KEP) Üst Kurul'a bildirerek internet sitelerinde yayımlamak zorunda oldukları, anılan yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde ilgili medya hizmet sağlayıcı kuruluşa bu şartı yerine getirmesi için otuz günlük süre verileceği, verilen süreye rağmen şartı yerine getirmeyen kuruluşun yayınlarının üç ay süreyle durdurulacağı, bu süre zarfında şartın yerine getirilmemesi hâlinde ise ilgili kuruluşun yayın lisansı iptal edilerek kanal ve frekans kullanımına son verileceği,

KEP adresini bildirmeyen davacı ve diğer medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara 30 günlük süre verilmesine ve verilen süreye rağmen yükümlülüğün yerine getirilmemesi üzerine üç ay süreyle yayınlarının durdurulmasına ilişkin kararların Kurulun internet sitesinde yayımlanarak ilanen tebliğ edildiği;

davacı kuruluşun kendisine yapılan ilanen tebliğlere rağmen KEP adresini bildirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi karşısında Kanun'da belirtilen usule uygun olarak tesis edilen davacı şirketin yayın lisansının iptaline ilişkin işlemde ve kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmesi noktasında davalı idarece yapılan duyuruların genel nitelikteki duyurular olarak değerlendirilip internet sayfasında yayımlanarak tebliğ edilmiş sayılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Anayasa'ya aykırılık iddiasının gerekçe gösterilmeksizin reddedildiği, KEP adresinin bildirilmemesi nedeniyle yayın lisansının süresiz olarak iptal edilmesinin ölçülülük ve orantılılık ilkelerine aykırı olduğu, önceki Kurul kararlarının usûlüne uygun herhangi bir tebligat yapılmaksızın davalı idarenin internet sitesinde yapılan duyurular ile ilan edildiği, yayın lisansının iptal edilmesi sonucunu doğurabilecek kararların tebliğinin genel nitelikli duyurular kapsamında olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, yayıncı kuruluşun 6112 sayılı Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, konuya ilişkin alınan Kurul kararlarının 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Kurul'un internet sitesinde yayımlanarak tebliğ edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, Anayasa'ya aykırılık iddiasının yerinde olmadığı, anılan kuralda kademeli bir yaptırım sistemi öngörülmek suretiyle ölçülülük ilkesine uygunluğun sağlandığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davalı idare kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) bildirmeyen kuruluşlar tespit edilerek, bu kapsamda 03/01/2018 tarih ve 2018/1 sayılı toplantıda alınan 4 no.lu Kurul kararı ile.

6112 sayılı Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) Üst Kurul'a bildirmesi ve internet sitesinde yayımlaması için davacı şirketin de aralarında bulunduğu 217 adet yayın kuruluşuna 30 gün süre verilmesine,

verilen süreye rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri hâlinde yayınlarının üç ay süreyle durdurulacağı ve bu süre zarfında şartın yerine getirilmemesi hâlinde yayın lisanslarının iptal edilerek kanal ve frekans kullanımlarına son verileceği hususlarının bildirilmesine ve anılan Kurul kararının 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Kurul'un internet sayfasında tebligat niteliğinde yayımlanarak tebliğ edilmesine karar verilmiş ve bu karara ilişkin tebligat niteliğindeki duyuru 08/01/2018 tarihinde Kurul'un internet sayfasında yayımlanmıştır.

Söz konusu Kurul kararına rağmen davacı şirketin de aralarında bulunduğu 87 adet kuruluşun 30 günlük sürede 6112 sayılı Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) Kurula bildirmediği ve internet sitesinde yayımlamadığından bahisle 29/03/2018 tarih ve 2018/13 sayılı toplantıda alınan 3 no.lu Kurul kararı ile; anılan kuruluşların yayınlarının üç ay süreyle durdurulmasına,

bu süre zarfında şartın yerine getirilmesi hâlinde yayının tekrar başlamasına izin verileceği, şartın yerine getirilmemesi hâlinde ise yayın lisansının iptal edilerek kanal ve frekans kullanımına son verileceğinin bildirilmesine ve alınan Kurul kararının 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Kurul'un internet sayfasında tebligat niteliğinde yayımlanarak tebliğ edilmesine karar verilmiş ve bu karara ilişkin tebligat niteliğindeki duyuru 12/04/2018 tarihinde Kurul'un internet sayfasında yayımlanmıştır.

Ancak her iki Kurul kararına rağmen davacı şirketin de aralarında bulunduğu 37 kuruluşun kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) bildirmeyerek ve internet sitesinde yayımlamayarak yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden bahisle, ... tarih ve ... sayılı toplantıda alınan 1 no.lu Kurul kararı ile, anılan kuruluşların yayın lisansı ile yayın yapma hakkının iptal edilerek kanal ve frekans kullanımına son verilmiş ve söz konusu Kurul kararının 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Kurul'un internet sayfasında tebligat niteliğinde yayımlanarak tebliğ edilmesine karar verilmiş; anılan karara ilişkin tebligat niteliğindeki duyuru 11/12/2018 tarihinde Kurul'un internet sayfasında yayımlanmıştır.

Bunun üzerine, internet sitesinde yayımlanmak suretiyle ilanen tebliğ edilen Kurul kararının 26/12/2018 tarihinde öğrenildiğinden bahisle, ... tarih ve ... sayılı toplantıda alınan 1 no.lu Kurul kararının davacı şirkete ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrasında, "Medya hizmet sağlayıcılar, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde künye, iletişim ve adres bilgileri ile kayıtlı elektronik posta adresini, izleyici temsilcisinin adını ve iletişim bilgilerini Üst Kurula bildirmek ve internet sitelerinde yayınlamak zorundadır.".

32. maddesinin altıncı fıkrasında ise, "Yayın lisansı verilmesi için bu Kanunda aranan şartlardan birinin kaybedilmesi ile 6'ncı maddenin beşinci fıkrasında düzenlenen yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde, ilgili medya hizmet sağlayıcı kuruluşa bu şartı yerine getirmesi için otuz günlük süre verilir. Verilen süreye rağmen şartı yerine getirmeyen kuruluşun yayınları üç ay süreyle durdurulur.

Bu süre zarfında şartın yerine getirilmemesi hâlinde ise, ilgili kuruluşun yayın lisansı iptal edilerek kanal ve frekans kullanımına son verilir." kurallarına yer verilmiştir.

6112 sayılı Kanun'un "Tebligat ve yetkili mahkemeler" başlıklı 47. maddesinde, "(1) Bu Kanun gereğince yapılacak tebligat hakkında 11/02/1959 tarih ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. (2) Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ile platform, multipleks ve altyapı işletmecileri ile verici tesis ve işletim şirketine yönelik olarak yapılacak genel nitelikli duyurular ile 7'nci madde çerçevesindeki bildiriler, Üst Kurulun internet sitesinde yayınlanır.

Bu duyurular 7201 sayılı Kanun'a göre yapılan tebligat hükmündedir". "Olağanüstü dönemlerde yayınlar" başlıklı 7. maddesinde ise, "(1) Savaşlar, terör amaçlı saldırılar, doğal afetler ve benzeri olağanüstü durumların ortaya çıkardığı kriz zamanlarında da ifade ve haber alma özgürlüğü esas olup, yayın hizmetleri önceden denetlenemez ve yargı kararları saklı kalmak kaydıyla durdurulamaz.

Ancak, millî güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hâllerde yahut kamu düzeninin ciddî şekilde bozulmasının kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda, Cumhurbaşkanı veya görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan geçici yayın yasağı getirebilir. (2) Medya hizmet sağlayıcı, Cumhurbaşkanının; millî güvenliğin, kamu düzeninin, genel sağlığın ve genel ahlakın gerekleriyle ilgili bildirilerini, bildirinin ulaştığı gün saat 23:30’a kadar yayınlamakla yükümlüdür.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca alınacak kararlar aleyhine açılacak iptal davaları doğrudan Danıştayda açılır. Danıştay bu davalara öncelikle bakar ve karara bağlar, yürütmeyi durdurma talepleri hakkında kırk sekiz saat içerisinde karar verir.

(4) Bu madde ile 09/06/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanunu uyarınca getirilen yayın yasak ve kısıtlamalarına aykırı olarak yayın yapılması hâlinde, Üst Kurul tarafından medya hizmet sağlayıcı kuruluşun programlarının yayını bir gün durdurulur ve bu hâlde 32'nci maddenin dördüncü fıkrası uygulanır.

Bir yıl içinde aykırılığın tekrarı hâlinde medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınlarının beş güne kadar, ikinci kez tekrar edilmesi hâlinde on beş güne kadar durdurulmasına, üçüncü kez tekrar edilmesi hâlinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir." kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.

Aktarılan kanuni düzenlemeler uyarınca, medya hizmet sağlayıcıların kayıtlı elektronik posta adreslerini (KEP) davalı idareye bildirerek internet sitelerinde yayımlamak zorunda oldukları, aksi takdirde ilgili medya hizmet sağlayıcı kuruluşa bu şartı yerine getirmesi için otuz günlük süre verileceği, verilen süreye rağmen şartı yerine getirmeyen kuruluşun yayınlarının üç ay süreyle durdurulacağı, bu süre zarfında şartın yerine getirilmemesi hâlinde ise, ilgili kuruluşun yayın lisansının iptal edilerek kanal ve frekans kullanımına son verileceği açıktır.

Öte yandan, 6112 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlerin ilgililerine 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca tebliğ edilmesi gerekmekte olup; anılan kuralın istisnası olarak yalnızca medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ile platform, multipleks ve altyapı işletmecileri ile verici tesis ve işletim şirketine yönelik olarak yapılacak "genel nitelikli duyurular" ile "Kanun'un 7. maddesi çerçevesindeki bildiriler"in Kurulun internet sitesinde yayımlanmak suretiyle tebliğ edilmesi öngörülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden, KEP adresini idareye bildirmediği ve internet sitesinde yayımlamadığından bahisle 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca davacı şirket hakkında alınan "30 gün süre verilmesine" ve "üç ay süreyle yayınlarının durdurulmasına" ilişkin Kurul kararlarının 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Kurul'un internet sayfasında yayımlanan duyurularla tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Medya hizmet sağlayıcılar bakımından ağır sonuçlar doğuran yayın lisansının iptali ile kanal ve frekans kullanım hakkına son verilmesine ilişkin idari yaptırım kararlarının bireysel nitelikli Kurul kararlarından olduğu, 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinde düzenlenen tebligata ilişkin kurallar uyarınca "genel nitelikli duyurular" ile "Kanun'un 7. maddesi çerçevesindeki bildiriler" kapsamında kalmayan bu kararların idari işlemin muhatabı olan kuruluşlara 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca tebliğ edilmesi gerektiği anlaşıldığından,

6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında sayma yoluyla belirtilen genel nitelikli duyurular ile 7. madde çerçevesindeki bildiriler kapsamında olmayan idari yaptırım içeren bireysel nitelikteki Kurul kararlarının, davalı idarenin internet sayfasında yayımlanmak suretiyle ilgililerine tebliğ edilme imkânı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davacı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, KEP adresini davalı idareye bildirmemek ve internet sayfasında yayımlamamak suretiyle 6112 sayılı Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği açık ise de.

Kanun'un 32. maddesinin 6. fıkrasında ölçülülük ilkesine uygun olarak kademeli bir yaptırım rejimi öngörülerek, radyo ve televizyon kanallarının ifade ve basın özgürlüğünü sınırlandırma bakımından ağır sonuçları olan yayın lisansının iptali ve frekans kullanım hakkına son verilmesi yaptırımının uygulanabilmesi için, öncesinde ilk olarak "otuz günlük süre verilmesi" ve ardından verilen süreye rağmen yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde "yayınlarının üç ay süreyle durdurulması" şeklindeki yaptırımların uygulanmasının zorunlu olduğu;

davacı şirketin yayın lisansının iptal edilerek kanal ve frekans kullanım hakkına son verilmesinden önce medya hizmet sağlayıcı bakımından ihlâl edilen yükümlülüğün yerine getirilmesi için sağlanan bir imkân ve idare bakımından tüketilmesi gereken yollar olan "otuz gün süre verilmesi" ve "üç ay süreyle yayınlarının durdurulmasına" ilişkin yaptırımları konu alan Kurul kararlarının 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle davacı şirkete tebliğ edilmesi gerekirken,

anılan Kurul kararlarının 6112 sayılı Kanun'un 47. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında davalı idarenin internet sayfasında yayımlanmak suretiyle tebliğ edilerek, söz konusu Kurul kararlarına rağmen bu süre zarfında yükümlülüğün yerine getirilmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.