Danıştay 13. Daire E.2021/1213 K.2023/2747

Dava konusu istem: Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'nca 09/07/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “...” ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 04/11/2020 tarih ve 2020/Um.II-1807 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalede teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı, davacının itirazen şikâyet başvurusundaki;

İhalede alıma konu cihaz için başka bir idarece (Tarım ve Orman Bakanlığı) yapılan ihalelerde ICAR onaylı sertifikanın sunulması zorunluluğunun olmadığı, cihaz için aynı idarece daha sonra iptal edilen ihalede, ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.1. maddesinin (ı) bendi gereğince sadece ICAR onaylı sertifikanın sunulması zorunluluğunun aksine, bahse konu sertifika için ICAR’a başvuru belgelerinin sunulması imkânının da sağlanmış olduğu, mevcut hâliyle İdari Şartnamenin 7.1. maddesindeki düzenlemenin rekabeti daraltarak kamu yararını ortadan kaldırdığı şeklindeki iddiasının incelenmesinden;

iddianın ihale ilanında da yer alan bir idari şartname düzenlemesi olduğu, dolayısıyla açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalede söz konusu düzenlemeye yönelik başvurunun, ihale ilan tarihi olan 17/06/2020 tarihinden sonraki on günlük süre içerisinde ve ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar öncelikle ihaleyi gerçekleştiren idareye yapılması gerektiği, sonrasında ise idare tarafından şikâyet üzerine karar verilmiş ise, verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihinden sonraki on gün içerisinde, idarece karar alınmaması hâlinde ise,

idareye yapılan başvuru gününden sonraki on günlük karar alması süresinin bitiminden itibaren on gün içerisinde Kurum'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ihalenin ilan tarihinin 17/06/2020, ihale tarihinin ise 09/07/2020 olduğu, davacı tarafından 29/06/2020 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, ihale ilanına yansıyan doküman düzenlemesine yönelik olarak idareye yapılacak son başvuru tarihinin 29/06/2020 olduğu, idareye yapılan başvurunun mevzuata uygun olarak süresi içerisinde yapıldığı ancak idarece bir karar alınmadığı,

süresi içerisinde idarece karar alınmaması üzerine 10 gün içinde Kurum'a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten çok sonra 07/10/2020 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, iddianın süre yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;

ICAR onaylı sertifika için ICAR’a başvuruda bulunulduğu, ICAR Komitesi tarafından başvurularının Covid-19 salgın hastalığı sebebiyle geç (Eylül ayında) sonuçlandırıldığı ve ICAR onaylı sertifikaya hâlihazırda sahip oldukları, teklif dosyasında ICAR onaylı sertifika için yaptıkları başvuru belgelerini ve ICAR Komitesinin cevap yazısını sundukları dikkate alınarak, ICAR onaylı sertifikanın idarece tamamlatılabileceği, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı şeklindeki iddianın incelenmesinden;

ihale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin isteklilerce sunulmaması hâlinde, bu eksik belgeler ve eklerinin idarelerce tamamlatılmayacağı, ancak, geçici teminat ve teklif mektuplarının kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması hâlinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin, aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde,

belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin idarece tamamlatılabileceği, İdari Şartname’nin 7.1. maddesinin (ı) bendinde yer alan “İstekliler;

teklif edecekleri ürün ile ilgili Uluslararası Hayvan Kayıt Komitesi (ICAR) onaylı sertifikaya sahip olacak olup sertifikanın aslını ve yeminli tercüman tarafından tercüme edilmiş ve noter tarafından onaylanmış tercümesini ihale teklif dosyalarında ibraz edeceklerdir.” şeklindeki düzenlemeden isteklilerin teklif ettikleri ürünle ilgili ICAR onaylı sertifikaya sahip olmaları ve bu sertifikanın aslı ile birlikte noter onaylı tercümesini teklif dosyasında sunmalarının zorunlu olduğu,

ihalenin ilana yansıyan İdari Şartname düzenlemelerinden olan söz konusu düzenlemenin süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleştiği, dolayısıyla belgenin teklif dosyasında sunulması gerektiği, sunulmaması hâlinde tamamlatılamayacağının anlaşıldığı,

İdarece iptal edilen aynı cihazın alıma konu edildiği ihalede yaklaşık maliyet belirlenirken kendilerinden fiyat teklifi istenildiği hâlde, şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyet belirlenirken kendilerinden fiyat teklifinin istenilmemesinin yerinde olmadığı şeklindeki iddianın incelenmesinden; her türlü fiyat araştırması yapılarak yaklaşık maliyetin idarece belirleneceği, yaklaşık maliyete temel olacak fiyatların alınabileceği yerler arasında, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerin bulunduğu, alınan fiyatlardan birinin, birkaçının veya tamamının kullanılmasının idarenin takdirinde olduğu,

dolayısıyla yaklaşık maliyet hesaplanırken bir firmadan fiyat teklifi alınmış olmasının dahi o fiyat teklifinin yaklaşık maliyet hesabında kullanılması zorunluluğunu doğurmayacağı dikkate alındığında, davacıdan fiyat teklifi alınmamasında hukuka aykırılık bulunmadığının anlaşıldığı;

İdarece iptal edilen ihalede verilen teklifin, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından verilen tekliften ciddi anlamda düşük olduğu, bu durumun kamu yararını ve rekabeti ortadan kaldırdığı şeklindeki iddianın incelenmesinden; her ihalenin kendine özgü hazırlıkları ve ihaleye katılım şartlarının bulunduğu, isteklilerin bu şartlar çerçevesinde yarıştığı ve yine her ihalenin kendine özgü bir rekabet ortamı olduğu da dikkate alındığında, farklı iki ihale için verilmiş olan tekliflerin karşılaştırılması yoluyla kamu yararının ve rekabetin ortadan kaldırıldığı yönünde bir iddiada bulunulmasının mümkün olmadığının anlaşıldığı;

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmemesinin ihalenin iptal edilmesini gerektirdiği şeklindeki iddianın incelenmesinden; ihale komisyonu kararıyla ihaleye katılan üç istekliden ikisinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli tek bir teklifin bulunduğu ve ihalenin bu tek geçerli teklif sahibi üzerinde bırakıldığı dikkate alındığında, iddianın yerinde olmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla dava konusu Kurul kararında hukuk aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihaleyi gerçekleştiren idareye 17/09/2020 tarihli dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 24/09/2020'de şikâyetin reddine karar verildiği, her ne kadar daha önce de şikâyet başvurusunda bulunulmuş ise de idarece 17/09/2020 tarihli başvuruya itibar edildiği, şikâyetin reddi üzerine 02/10/2020'de itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu aşamadan sonra 17/09/2020 tarihli şikâyet dilekçesine itibar edilmediği gerekçesiyle başvurunun süre yönünden reddinin Anayasa'da düzenlenen hak arama özgürlüğüne, adil yargılanma hakkına ve eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu,

benzer ihalelerde ICAR'a başvuru belgeleri kabul edildiği hâlde davaya konu ihalede ICAR onay belgesinin aslının istenmesinin rekabeti ortadan kaldırdığı, başvurusunun onaylandığına dair ICAR sertifika belgeleri ve diğer belgelerin Eylül 2020'de taraflarına ulaştığı, belgenin sunulması için süre verilmesi ve tekliflerin bu aşamadan sonra değerlendirilmesi gerekirken süre verilmeden değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, dava konusu Kurul kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.