Danıştay 13. Daire E.2021/1726 K.2024/4074

Dava konusu istem: Kontak lens deposu olarak faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, kontak lens üreticisi olan yabancı bir şirketin tedarikçisi ... Ticaret Limited Şirketi'nin (... Ltd. Şti.) sözleşme yapmanın reddi ve ayrımcılık suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığından bahisle yapılan başvurunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında inceleme olanağının bulunmadığından bahisle reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı tarafından, ... Ltd.

Şti.'nin hakim durumunu kötüye kullanarak rekabeti ortadan kaldırdığı ve sözleşme yapmayı reddettiği iddia edilmişse de, davacı şirketin üst pazarda farklı teşebbüsler ile ticari ilişkisinin bulunduğu, sadece mal vermenin reddi sebebi ile kötüye kullanma durumundan bahsedilemeyeceği, öte yandan, şikayetçi davacı ile şikayet edilen şirket arasında sözleşme bulunduğu ve ürün talebinin zamanında ve eksiksiz karşılanmaması nedeniyle doğabilecek zararların ticari bir uyuşmazlıktan kaynaklandığı dikkate alındığında,

şikayetçi davacının bu yöndeki iddialarının haksız rekabet kuralları çerçevesinde adli yargı mercilerinde değerlendirilmesi gerektiği ve 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu Kurul kararıyla, uyuşmazlığın, tarafların aralarındaki sözleşmeye konu edimlerin eksiksiz ve zamanında ifa edilmemesinden kaynaklı bir ticari uyuşmazlık olduğu belirtilerek başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenme olanağının bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, Kurul'ca, şikayete konu mal vermeyi reddetme eyleminin "(...) bir kötüye kullanma teşkil edip etmediğinin irdelenmesinin mümkün olduğu,

salt yeniden satış ve dağıtımın gerçekleştirildiği alt pazarlarda, mal vermenin reddi yoluyla hakim durumun kötüye kullanılmasının şartlarının doğmayacağının kabulü ile davacı şirketin halihazırda üst pazardan farklı teşebbüsler ile de ticari ilişkisinin bulunduğu, alt pazarında güçlü bir oyuncu konumunda olduğu ve ... Ltd.

Şti. ürünlerinin davacı şirketin ticari faaliyetlerini sürdürebilmesi bakımından zorunlu olmadığı (...)" şeklinde bir değerlendirme yapmak suretiyle anılan fiilin 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenmesi gereken bir eylem olduğu kabulüne karşın, şikayet başvurusunda ileri sürülen iddiaların, taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki mevcutken mal verilmesinin reddedildiği, bu eylemin haklı bir gerekçesinin bulunup bulunmadığı, anılan dönemde kendisi de dahil olmak üzere başka alıcılara sağlanan tedarikin devam ettiği dikkate alındığında, söz konusu eylemle alıcılar arasında bir ayrımcılık yapılıp yapılmadığı,

dağıtımın belirli kanallar üzerinden yapılarak fiyatın belirli bir seviyede tutulmasının söz konusu olup olmadığı hususları ile pazarda bir bilinirliğe ulaşmış “Biofinity” markalı ürünün davacının ticari faaliyetinde önemli bir yere sahip olup olmadığı ile alternatif kaynaklardan temininin sınırlı olup olmadığı ve davacının rekabet gücünü önemli ölçüde azaltıp azaltmadığı hususları ile sözleşme yapmayı reddetme davranışının,

hâkim durumdaki teşebbüsün kendisiyle rekabet içerisinde bulunmayan teşebbüslere yönelik de olabileceği hususunun yeterince araştırılmadan söz konusu şikayeti oluşturan esas unsurun taraflar arasındaki çerçeve sözleşmeye konu edimlerin eksiksiz ve zamanında ifa edilmemesinden kaynaklı bir ticari uyuşmazlık olduğununu belirtilerek dava konusu Kurul kararının tesis edildiği,

bu itibarla, rekabet hukukunun amaç ve ilkeleri ile 4054 sayılı Kanun'da öngörülen usul açısından, 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ihlâl edildiği iddiasına dayanan bir şikâyet hakkında soruşturma açılmasına gerek olup olmadığını anlamak için yapılan ön araştırma sonucunda, söz konusu eylemin 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlâl olup olmadığının tespit edilmesi suretiyle soruşturma açılıp açılmayacağına karar verilmesi gerekirken bu usule uyulmaksızın,

uyuşmazlığın sözleşmeye konu edimlerin eksiksiz ve zamanında ifa edilmemesinden kaynaklı bir ticari uyuşmazlık olduğu belirtilerek başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun doğrudan reddedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında yer almadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmeye konu edimlerin eksiksiz ve zamanında ifa edilmemesinden kaynaklı bir ticari uyuşmazlık olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ... Ltd. Şti.'nin mal vermeyi reddetmesine ilişkin davranışının hakim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında davalı idarenin önaraştırma yapması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.