Danıştay 13. Daire E.2021/197 K.2021/503

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu. 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derece Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği kurala bağlanmış.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24/1-f maddesinde,“...tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idarî davaların" ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı belirtilmek suretiyle hangi idarî davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı tahdidî olarak sayılmıştır.

2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 14/3-a maddesinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15/1-a maddesinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun "Telsiz ücreti" başlıklı 46. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanun uyarınca telsiz cihaz ve sistemleri için alınacak telsiz ruhsatname ve yıllık kullanım ücretleri, teknik muayene ve benzeri hizmetler karşılığında alınacak ücretler bu Kanuna ekli ücret tarifesinde gösterilmiş olup, söz konusu ücretler Kuruma gelir kaydedilir. (...)" kuralı yer almakta iken.

7061 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle anılan maddeye eklenen yedinci fıkrada, "Kurum tarafından sayısı sınırlandırılarak ulusal çapta, kamuya açık mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmak üzere imtiyaz sözleşmeleri ve/veya yetkilendirme belgelerine istinaden yetkilendirilen işletmeciler; bu Kanuna ekli ücret tarifesinin “1. TELSİZ RUHSATNAME ÜCRETLERİ” başlığı altında bulunan “b. Karasal mobil (cellular) telsiz telefon sistemi” başlıklı bölümünün (1) numaralı ve “2.

TELSİZ KULLANMA ÜCRETLERİ (HER YIL İÇİN)” başlığı altında bulunan “b. Karasal mobil (cellular) telsiz telefon sistemleri” başlıklı bölümünün (1) numaralı sıraları kapsamında ödenmesi gereken ücretler yerine, aylık net satışlarının yüzde beşini aylık dönemler itibarıyla hesaplamak suretiyle, ilgili olduğu ayı izleyen ayın son iş günü mesai bitimine kadar telsiz ücreti olarak Kuruma öderler." kuralına yer verilmiştir.

Aktarılan kurallara göre, ulusal çapta mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmak üzere yetkilendirilen işletmeciler, 5809 sayılı Kanun'un ekinde yer alan ücret tarifesine göre telsiz ücreti ödemekte iken, 7061 sayılı Kanun ile gerçekleştirilen değişiklik sonrasında aylık net satışlarının yüzde beşi oranında tutarı telsiz ücreti olarak ödemekle yükümlü kılınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, GSM ve IMT-2000/UMTS İmtiyaz Sözleşmeleri ile elektronik haberleşme hizmeti sunmak üzere yetkilendirilen davacı şirket tarafından … tarih ve … sayılı dilekçeyle, telsiz ücretlerinin hesaplanmasında esas alınan net satış tutarına, işletmeci faaliyeti kapsamında olmadığı iddia edilen "içerik hizmetleri" karşılığı abonelerden tahsil edilen tutarların dâhil edilmemesi iddiasıyla Kurum'a yapılan başvurunun, hesaplara kaydedilmesi gereken tutarlar ile ilgili olarak işletmecilerin izleyebileceği yöntemin 7061 sayılı Kanun ile belirlendiği ve hâlihazırda işletmecilerin aylık net satışlarının %5'ini,

herhangi bir tutarı düşmeksizin hesaplamak suretiyle telsiz ücreti olarak Kurum'a ödemesi gerektiği gerekçesiyle reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

7061 sayılı Kanun'un 98. maddesi ile 5809 sayılı Kanun'un 46. maddesine yedinci fıkra olarak, işletmecilerin aylık net satışlarının yüzde beşini telsiz ücreti olarak ödeyeceği kuralının eklenmesi üzerine, davacı şirket tarafından, içerik hizmetlerinden elde edilen gelirlerin net satışların hesabında dikkate alınmaması gerektiği iddiasıyla Kurum'a başvuruda bulunulduğu,

dava konusu uyuşmazlığın ise, söz konusu başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklandığı dikkate alındığında, 7061 sayılı Kanun'un 98. maddesi ile 5809 sayılı Kanun'un 46. maddesinin yedinci fıkrasına eklenen kuralın uygulanmasından kaynaklandığı anlaşılan dava konusu uyuşmazlığın, imtiyaz sözleşmesinin uygulanmasından doğan idarî dava olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi olan ...İdare Mahkemesi görevli ve yetkili bulunmaktadır.