Danıştay 13. Daire E.2021/2083 K.2024/615

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait .. tarih ve … numaralı dağıtıcı lisansının, vergi kimlik belgesinin süresinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (Kurum) sunulmadığından bahisle Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 17. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca sona erdirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; her ne kadar dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirkete, geçerli belgenin Kurum'a ibrazının istenmesine rağmen bu sürenin sonuna kadar ibraz edilmediğinden bahisle dağıtıcı lisansının sona erdirilmesine karar verilmiş ise de, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nda yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere alınan düzenleyici Kurul kararı ile,

"Yazılı olarak talep edilen bilgi-belgelerin süresi içerisinde hiç veya gereği gibi sunulmaması" fiilinin, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller arasında sayıldığı dikkate alındığında, davacı şirketin, lehe düzenlemeyle getirilen ihtar kapsamında değerlendirilmesi gereken fiili nedeniyle davacı şirketin dağıtıcı lisansının sona erdirilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'na tabi bir idarî yaptırım olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Kurum'a, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nın 31/01/2018 tarihli yazısıyla davacı şirket hakkında sahte belge düzenleme konulu Vergi Tekniği Raporu düzenlendiği; Sultanbeyli Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün … tarih ve E…. sayılı yazısıyla da … vergi kimlik numaralı davacı şirketin, 01/11/2017 tarih ve … sayılı Vergi Teknik Raporu'na istinaden, vergi mükellefiyetinin 01/11/2017 tarihi itibarıyla terkin edildiği konularında bilgi verilmiştir.

Bunun üzerine, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı'nın (Başkanlık) … tarih ve E…. sayılı yazısı ile, dağıtıcı lisansı başvurusu kapsamında aranan ve Kurum'a ibraz edilen vergi kimlik belgesinin geçerliliğinin kalmadığı belirtilerek, 15 (onbeş) gün içerisinde geçerliliği devam vergi kimlik belgesinin Kurum'a ibraz edilmesi aksi hâlde Yönetmeliğin 17. maddesinin uygulanacağı hususu davacı şirkete bildirilmiştir.

Davacı şirkete 09/05/2018 tarihinde elektronik yolla gönderilen yazının tebliğ tarihi olarak kabul edilen 14/05/2018 tarihini takip eden 15 gün içerisinde Kurum'a herhangi bir vergi kimlik belgesi sunulmadığından bahisle dağıtıcı lisansının sona erdirilmesine ilişkin 31/05/2018 tarih ve 7873-3 sayılı Kurul kararı alınmış, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 19. maddesinde idarî para cezaları, "İdarî yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinde ise esas olarak piyasa faaliyetinin (geçici veya süresiz) durdurulması ve lisans iptali hususları düzenlenmiştir.

7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 33. maddesi ile, 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi, "İdarî yaptırımlar; tedbirler, lisans iptalleri ve idarî para cezalarından oluşur. (...)

Bu Kanuna göre idarî yaptırımlar aşağıdaki usulde yürütülür:

a) Lisans sahibi kişiler hakkında bu Kanuna, ikincil mevzuata veya lisans hükümlerine, Kurul kararlarına aykırı davranılması hâlinde; Kurul tarafından belirlenen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller için ilgilisine Kurum veya Kurumca yetkilendirilen kuruluşlar tarafından, otuz gün içerisinde aykırılığın giderilmesi, aksi hâlde hakkında geçici durdurma yapılabileceği ihtar edilir. (...)" şeklinde değiştirilmiştir.

İşlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan hâliyle Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Lisansların Sona Ermesi ve İptali" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında, ”Lisanslar Kurul kararı ile sona erdirilir. Ancak Kurul, aşağıdaki hallerde kullanılmak üzere, lisans sona erdirme yetkilerinin tamamını veya bir kısmını Başkanlığa veya Petrol Piyasasi Dairesi Başkanlığı'na devredebilir. ... e) Lisans başvurusu kapsamında aranan işyeri açma ve çalışma ruhsatı hariç bir belgenin geçerliliğini sonradan yitirdiğinin anlaşılması üzerine, durumun lisans sahibine bildirilerek tebligatı izleyen onbeş gün içerisinde geçerli belgenin Kuruma ibrazının istenmesine rağmen, bu sürenin sonuna kadar geçerli belgenin Kuruma ibraz edilmemesi halinde, ..." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, lisans başvurusu kapsamında aranan belgelerin geçerliliğini yitirdiğinin anlaşılması hâlinde geçerli belgenin lisans sahibinden istenileceği, yapılan bildirime rağmen istenilen belgenin sunulamaması durumunda ise ilgilinin lisansının sona erdirileceği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, bu gerekçeyle tesis edilecek "lisansın sona erdirilmesi" işlemi lisans alma koşullarının kaybedilmesiyle ilgili olup asıl amacı hukuka aykırı bir eylemin cezalandırılması olan idarî yaptırım niteliğinde değerlendirilemez. Nitekim, 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde sayılan idarî yaptırımlar arasında "lisansın sona erdirilmesi" bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, Kurul tarafından belirlenen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller için getirilen ihtar müessesesi, Kanun'da idarî yaptırım olarak sayılan "tedbirler, lisans iptalleri ve idarî para cezalarında" uygulanacak usûle ilişkin olup idarî yaptırım niteliği bulunmayan "lisansın sona erdirilmesi" işlemi yönünden uygulama alanı bulamayacaktır. Başka bir anlatımla, yeni düzenlemede yer alan ihtar müessesesi somut uyuşmazlık açısından lehe düzenleme olamayacaktır.

Uyuşmazlıkta, başvuru sırasında Kurum'a sunulan vergi kimlik belgesinin geçerliliğini kaybettiğinin tespit edilmesi üzerine geçerli vergi kimlik belgesinin sunulması için davacı şirkete 15 günlük süre verildiği, verilen süre içerisinde herhangi bir belgenin sunulamadığı ve bu hususta bir çekişme bulunmadığı görülmektedir.

Davacı tarafından ise, tebliğ edilen yazının şirket çalışanları tarafından okunduğu ancak yetkililere haber verilmediği, bildirimden haberdâr olunmasının ardından 05/06/2018 tarihinde vergi kimlik belgesinin sunulduğu (dava dilekçesi ekinde sadece Kurum'a gönderilen yazı yer almakta olup ekte sunulduğu ifade edilen vergi kimlik belgesi bulunmamaktadır) iddia edilmektedir.

Söz konusu yazının, dava konusu Kurul kararı tesis edildikten sonra gönderildiği ve Başkanlığın 05/06/2018 tarih ve E.30795 sayılı yazısı ile "dağıtıcı lisansı sona erdirildiğinden değerlendirmeye alınamadığının" davacı şirkete bildirildiği anlaşılmaktadır.

UYAP üzerinden yapılan incelemede, … tarih ve ./… sayılı Vergi Tekniği Raporundaki öneri üzerine davacı şirketin mükellefiyetinin terkin edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, .. Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesi'nin . tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile kesin olarak reddedildiği görüldüğünden davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.

Bu itibarla, yapılan bildirime rağmen süresi içerisinde geçerli vergi kimlik belgesi sunmadığı sabit olan davacı şirketin dağıtıcı lisansının sona erdirilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.