Danıştay 13. Daire E.2021/3336 K.2021/2886

Dava konusu istem: Kırklareli ili, Kırklareli Organize Sanayi Bölgesi, … Köyü, … Cadde, No: … adresinde alkollü içki üretim tesis bulunan davacı şirkete proje tadilat izni almadan üretim kapasitesini artırdığından bahisle 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 1.300.749,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararda.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının kanunda yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği, sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştirenin hangi kuralı ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulmasının zorunlu olduğu,

söz konusu fiil mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen cezanın hukuka aykırı olacağı, davacının üretim kapasitesinin üzerinde votka üretimi gerçekleştirdiği sabit olmakla birlikte 27/10/2020 tarihli ara kararıyla kapasite fazlası votkanın fabrikadaki işleme ve üretim tesislerinde herhangi bir değişiklik yapılarak mı üretildiği, diğer bir ifade ile üretimin mevcut yerleşik makine ve teçhizata ilave veya yeni makine teçhizat kurarak ya da buna benzer işleme ve üretim tesisinde değişiklik yapılarak mı elde edildiği,

izin alınmaksızın işleme ve üretim tesislerinde değişikliğe gidildiğine ilişkin herhangi bir tespitin bulunup bulunmadığı sorularak bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, ara karara cevaben gönderilen bilgi ve belgelerde davacı şirketin davalı idareye ilettiği 13/03/2019 ve 13/01/2020 tarihli yazıların ekindeki üretim tablolarının incelenmesi üzerine 02/03/2018-02/03/2019 tarihleri arasında toplam 1.897.101 litre votka üretildiği, söz konusu dönemdeki izinli kapasitesinin 1.200.000 litre olduğu, 697.101 litrelik kapasite fazlası votka üretiminde bulunduğunun tespit edildiği,

kapasite fazlası üretim yapılırken tesisinde değişikliğe gidildiğine dair bir tespitinin bulunmadığı, kapasite fazlası bu votkanın fabrikadaki işleme ve üretim tesislerinde herhangi bir değişiklik yapılmadan üretildiği, diğer bir ifade ile üretimin mevcut yerleşik makine ve teçhizata ilave veya yeni makine teçhizat kurarak ya da buna benzer işleme ve üretim tesisinde değişiklik yapılarak elde edilmediği, dolayısıyla davacının mevcut kapasitesinden daha fazla votka üretimi gerçekleştirmesi fiili ile kanun metninde yer alan idari para cezasına konu fiilin örtüşmediği,

bahse konu kanun maddesi kapsamında ceza verilebilmesi için izin alınmaksızın işleme ve üretim tesislerinde değişikliğe gidilmesi gerektiği, oysa ki davacının bu tür bir fiili işlediğine ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı, bu haliyle davacı şirketin fiilinin kanun hükmündeki kabahat tanımına uymadığı ve tipiklik şartının gerçekleşmediği, bu durumda;

davacı şirkete izin almaksızın işleme veya üretim tesislerinde proje tadilat kapsamındaki işlemleri gerçekleştirdiğinden bahisle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 1.300.749,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yıllık üretim kapasitesinin üzerine çıkmak isteyen üreticilerin proje tadilat izni almak suretiyle üretim kapasitelerinin yeniden belirlenmesini sağlamaları gerektiği, üretim kapasitesindeki bunun dışındaki artışların proje tadilat izni kapsamındaki işlemlerin gerekli izinler alınmadan gerçekleştirildiği anlamına geleceği, 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendindeki kabahat tanımının davacı tarafından gerçekleştirilen fiili de kapsadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, proje tadilat izni gerektiren işlemler yapılmadığı, ilgili mevzuatta tanımlanan ve idari yaptırım gerektiren fiillerin işlenmediği, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.