Danıştay 13. Daire E.2021/3660 K.2024/4963

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 101. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve V-101.1 Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği’nin 5. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrası ile 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hakkında iki yıl süreyle borsalarda işlem yapma yasağı uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Alışveriş Merkezleri Ticaret A.Ş. (...) pay piyasasında 28/02/2013-31/12/2013 tarihleri arasında meydana gelen olağandışı fiyat ve miktar hareketlerinin mevcut olduğunun belirlenmesi üzerine başlatılan inceleme sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Sınırlı Denetleme Raporu'nda davacının ..., ... ve ... Makine yetkilisi olarak işlem yaptığından bahisle iki yıl süreyle işlem yapma yasağı uygulanmasının teklif edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği ve bakılan davanın açıldığı;

İnceleme sonucunda ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında 6362 sayılı Kanun'un 105. maddesi uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, davacı hakkında herhangi bir suç duyurusunda bulunulmadığı, davacının vekalet kapsamında ..., ... ve ... Makine yetkilisi olarak ... pay senetleri üzerinde işlem gerçekleştirdiği, Sınırlı Denetleme Raporu'nda her ne kadar davacı ile ... arasında vekalet ilişkisinin mevcut olduğu belirtilmişse de, davacının ... adına pay senedi işlemi gerçekleştirdiğine yönelik tespitin bulunmadığı, dolayısıyla davacının ... adına herhangi bir işlem gerçekleştirmediği gibi ...'nun ... pay senetlerine ilişkin tüm işlemleri kendisinin gerçekleştirdiğinin anlaşıldığı;

Bu durumda, davacı hakkında ve vekalet kapsamında davacının yetkili olarak işlem yaptığı şirketler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmaması karşısında geçici işlem yasağı süresinin 2 yıl olarak belirlenmesine yönelik işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin, ilgili bulunduğu piyasada 6362 sayılı Kanun'la kendisine tanınan yetkiyi kullanarak çıkardığı düzenleyici (kural) işlem niteliğinde olan Tebliğ'in ve bu Tebliğ'de yer alan kurallarla öngörülen idari tedbirlerin, kişilerin aleyhine sonuç doğuracak şekilde geçmişe ve tamamlanmış ve hukuki sonuçlarını doğurmuş hukuki eylemlere etkili olarak uygulanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı;

Öte yandan, somut uyuşmazlık bakımından, davalı idare tarafından idari tedbir olarak nitelendirilen dava konusu işlemin hukuki niteliğinin, başka bir ifadeyle idari yaptırım karakteri taşıyıp taşımadığının da tespitinin gerektiği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesinde yer verilen, idari yaptırımların, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerin idari tedbirlerden olduğu yönündeki kurallar uyarınca.

6362 sayılı Kanun'da (ilgili kanun) yer alan borsalarda işlem yapma yasağına ilişkin tedbirin (diğer tedbirler), idari yaptırımlar konusunda genel kanun niteliğini haiz Kabahatler Kanunu'ndaki hukuki tanımlamaya göre bir idari yaptırım olduğu, piyasanın etkin ve sağlıklı işleyişi bakımından sakınca oluşturabilecek fiil veya durumları nedeniyle kişilerin borsalarda geçici veya sürekli olarak işlem yapmasının yasaklanmasını düzenleyen kuralın ise, ilke olarak kanun koyucu tarafından getirilen idari bir önlem olduğu,

işlem yapma yasağının hangi şartların varlığı halinde bir idari tedbir olarak nitelendirilebileceğinin açıklığa kavuşturulmasının gerektiği;

Dosyanın incelenmesinden, Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararı ile, 28/02/2013-31/12/2013 döneminde “...” pay piyasasında gerçekleştirilen piyasa dolandırıcılığı niteliğindeki işlemlerde sorumluluğu bulunan kişiler hakkında 6362 sayılı Kanun'un 107. maddesinin birinci fıkrası kapsamında işlem yapılmak üzere savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, ayrıca haklarında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilen kişilerle birlikte aralarında davacının hesabının da bulunduğu suça konu işlemlerin gerçekleştirildiği hesapların sahipleri hakkında Tebliğ'in 6. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 2 yıl süreyle borsalarda geçici işlem yapma yasağı kararının alındığı;

Bu itibarla, her ne kadar davalı idare tarafından "idari tedbir" niteliğinde işlem tesis edildiği belirtilse de, dava konusu işlemin "idari yaptırım" mahiyeti taşıdığı dikkate alındığında, 21/01/2014 tarih ve 28889 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandıktan üç ay sonra yürürlüğe giren Tebliğ'in ve bu Tebliğ'de öngörülen "idari tedbirlere" ilişkin kuralların, davacının 2013 yılında işlediği eylemler sebebiyle geçmişe etkili olarak uygulanması suretiyle hukuki güvenlik ilkesine aykırı şekilde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Kurulun varoluş amacının sermaye piyasasının adil ve düzenli bir şekilde işleyebilmesi olduğu, bu nedenle kanun koyucu tarafından idari tedbir alabilme yetkisinin verildiği, dava konusu işlemin idari tedbir niteliğinde olduğu, Tebliğ düzenlemelerinin hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olmadığı, dava konusu işlem tarihinde Tebliğ’in yürürlükte bulunduğu, Tebliğ’de davacı lehine düzenlemeler bulunduğu, işin mahiyeti nedeniyle fiil tarihiyle tedbirin uygulandığı tarihlerin örtüşmesinin imkansız olduğu, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuatın uygulanması gerektiği, dava konusu işlemin ceza niteliğinde bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.