Danıştay 13. Daire E.2021/3686 K.2021/2831

Dava, Balıkesir ili, İvrindi ilçesi sınırları dâhilindeki ... , ..., ... ve ... sicil no.lu maden sahalarına ilişkin IV. Grup maden işletme ruhsatları uhdesinde bulunan davacı şirketin maden işletme sahasına Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından ...

Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret Anonim Şirketi'ne Şapdağı RES projesi için ... tarih ve ... sayılı üretim lisansı verilmesi üzerine, söz konusu üretim lisansının madencilik faaliyetlerini olumsuz etkileyeceğinden bahisle anılan üretim lisansının iptal edilmesi istemiyle davalı idareye 30/11/2020 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile, bu işlemde bildirilen ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı Kurul kararlarının iptali istemiyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na karşı açılmıştır.

Ankara ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanması veya bunlara bağlı haklara ilişkin olması nedeniyle görüm ve çözümünde taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Balıkesir İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının Balıkesir İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Balıkesir ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla ise, uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanun'un 34/1. maddesi kapsamında imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskân gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya taşınmaza bağlı hak kapsamında bulunan bir işleme yönelik olmadığı, taşınmazın doğrudan kendisiyle ilgili olmayan ve Şapdağı RES Projesi için dava dışı ...

Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret Anonim Şirketi'ne verilen üretim lisansına ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca işlemi tesis eden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştay’a gönderilmesine karar verilmiştir.

Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdarî davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel Kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; “Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki” başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında, “İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskân gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir.” kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, iptal davalarında yetki konusundaki genel kural, dava konusu idarî işlemi tesis eden idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olmasıdır.

Aslında, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen idarî dava türlerinden hiç birinin konusu taşınmaz mallar değildir. Dolayısıyla, 34. maddede yer alan "taşınmaz mallara ilişkin davalar" ifadesinden anlaşılması gereken, taşınmaz malları konu edinen idarî davalar değil, "idarî uyuşmazlığın kaynağı olan taşınmaz mallarla ilgili bir isteği karşılayan" ya da "taşınmaz mallar üzerindeki bir hakkı ihlâl eden" idarî işlemleri konu edinen idarî davalardır. (CANDAN Turgut, Açıklamalı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2017, Ankara, s.929)

Bu durumda, idarî dava türlerinden olan iptal davalarında, yetkili mahkemenin tespitinde kural olarak 32. maddede belirlenen ilkenin uygulanmasının esas olduğu, bu genel kuraldan ayrılmanın ancak istisna öngören özel bir yetki kuralının varlığı hâlinde mümkün bulunduğu; 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinde düzenlenen özel yetki kuralının ise, taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya taşınmaza bağlı hakları konu alan işlemlere karşı açılan davalara yönelik olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrası kapsamında imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskân gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya taşınmaza bağlı hak kapsamında bulunan bir işleme yönelik olmadığı; taşınmaz hukukuna ilişkin herhangi bir kuralla ilgili olmaksızın, davacı şirketin maden işletme sahası dâhilinde başka bir şirkete RES projesi için verilen üretim lisansının iptali istemine yönelik olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idarî merci olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.