Danıştay 13. Daire E.2021/3873 K.2021/3088

Dava konusu istem: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü'nce 25/11/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Karayolları 7. (Samsun) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde 71. (Osmancık) ve 73. (Çorum) Şube Şefliği Yollarında Agrega Temini, Üstyapı ve Sathi Kaplama İşlerinin Yapılması" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 28/04/2021 tarih ve 2021/UY.I-899 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket tarafından ileri sürülen 1. iddia yönünden yapılan değerlendirmede, dava konusu ihalenin üzerinde bırakıldığı. İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (…) ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen. Petrol Ürünleri İnşaat Taşımacılık Hafriyat Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (.

Petrol) tarafından, Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda ortaklara ve yöneticilere ait bilgilerin, ortaklık oranlarının, T.C. kimlik numaralarının ve bu bilgilere dayanak teşkil eden Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi bilgilerinin beyan edildiği, ihaleyi yapan idarece "beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması" aşamasında talep edilmesi üzerine sunulan meslek mensubu onaylı standart forma uygun "Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler" başlıklı belge ve ekindeki Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinden de beyan edilen bilgilerin teyit edilebildiği,

bu bilgileri gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerindeki şirket unvanı ve türünün ihaleye katılımdaki unvan ve tür bilgileriyle örtüştüğü, "https://www.ticaretsicil.gov.tr" internet sayfası üzerinden yapılan sorgulamada bahse konu Gazetelerin tarihleri ile ihale tarihi arasında unvan ve tür değişikliği yapılmadığının görülebildiği;

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan ve geçerli teklif sahibi olarak belirlenen Kaan Yol İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (.

Yol) tarafından, Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda ortaklara ve yöneticilere ait bilgilerin, ortaklık oranlarının, T.C. kimlik numaralarının ve bu bilgilere dayanak teşkil eden Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ve pay defteri bilgilerinin beyan edildiği, adı geçen firmanın ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci teklif sahibi olması öngörülmediğinden "beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması" aşamasında bu firmadan ilgili belgelerin talep edilmediği,

bu doğrultuda mevcut aşamada, İdari Şartname'nin 31.3. maddesi çerçevesinde, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin ve teyit edilemeyen pay defterine yönelik olarak beyan edilen bilgiler esas alınarak değerlendirme yapılabileceği, beyan edilen Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin ise "https://www.ticaretsicil.gov.tr" internet sayfası üzerinden temin edilebildiği, anılan internet sayfası üzerinden ulaşılan Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinden beyan edilen bilgilerin doğruluğunun teyit edilebildiği,

yine bu bilgileri gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerindeki şirket unvanı ve türünün ihaleye katılımdaki unvan ve tür bilgileriyle örtüştüğü ve bahse konu Gazetelerin tarihleri ile ihale tarihi arasında unvan ve tür değişikliği yapılmadığının görülebildiğinden bahisle dava konusu Kurul kararının davacı şirketin 1. iddiasının reddine dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı şirket tarafından ileri sürülen 2. iddia yönünden yapılan değerlendirmede, ihale dokümanı kapsamındaki "KGM/6580-ÖZEL-B: Bir Tabaka Astarsız Bitümlü Sathi Kaplama Yapılması (Tip-2) (Nakliye ve Yıkama Dahil)" ile "KGM/6580-ÖZEL-D: Bir Tabaka Astarsız Bitümlü Sathi Kaplama Yapılması (Tip-4) (Nakliye ve Yıkama Dahil)" iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde, "Projesine göre ve KTŞ'nin Kısım 403'teki esaslar ve şartlar dahilinde; kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile bir tabaka astarsız bitümlü sathi kaplama yapılması" ifadelerine yer verilerek, "kırılmış ve elenmiş agreganın yıkanması" masrafının birim fiyata dahil olduğunun belirtildiği,

İsteklilerden açıklama istenilmesine ilişkin yazı ekinde, iddia konusu paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdi ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verildiği; "mıcır nakli" girdi miktarının KGM/6580-ÖZEL-B için 12,5 m³, KGM/6580-ÖZEL-D için 5,63 m³ olduğu; bu iş kalemlerinin kapsamında KGM/4382 poz numaralı iş kaleminin bulunduğu,

KGM/4382 poz numaralı iş kalemi içeriğinde ise "yıkama karşılığı" olarak "KGM/1927: Agrega Yıkama Makinasının 1 Saatlik Ücreti" ve "suyun temini, ortalama 150 m mesafeye kadar taşınması ve yıkama makinasına verilmesi karşılığı" olarak "03.534: 20 ps'lik motopomp'un 1 saatlik ücreti" girdilerinin yer aldığı; isteklilere verilen analiz formatı içeriğine de KGM/1927 ve 03.534 poz numaralı girdilerin doğrudan kendilerinin değil içeriğindeki girdilerin her birinin aktarıldığı;

dolayısıyla iddia edilenin aksine analiz formatları kapsamında yıkama ve su bedeli ile su nakline yönelik girdilerin ve KGM/1927 ile 03.534 poz numaralı girdi içeriğindeki işçilik girdilerinin analiz formatları kapsamında zaten yer aldığı; bir başka anlatımla KGM/1927 ve 03.534 poz numaralı girdiler bakımından, içeriklerindeki "agrega yıkama makinası" (adet) ve "motopomp" (adet) girdileri için açıklama istenilmemiş olsa da, bu durumun içeriklerindeki işçilik girdileri için de açıklama istenilmediği sonucunu kendiliğinden ortaya çıkarmadığı; nitekim analizlerdeki işçilik girdilerinin tamamı için açıklama istenildiğinin anlaşıldığı;

Bu hususlar çerçevesinde, analizlerde gerekli girdilere yer verildiği ve işçilik girdilerinin tamamı için açıklama istenildiği; iddia konusu iş kalemleri "kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ve idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi)" kapsamında bulunduğundan, iş kalemi analizlerindeki girdi miktarlarının KGM Birim Fiyat Kitabı'na ve Karayolları Teknik Şartnamesi'ne uygun olma zorunluluğu bulunmadığı,

nitekim ihale dokümanındaki birim fiyat tariflerinde Karayolları Teknik Şartnamesi'nden önce işin projesindeki esaslar ve şartlara atıf yapıldığından bahisle dava konusu Kurul kararının davacı şirketin 2. iddiasının reddine dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı şirket tarafından ileri sürülen 3. iddia yönünden yapılan değerlendirmede, …,.

Petrol ve … firmalarının aşırı düşük teklif açıklamaları, iddia konusu hususlar bakımından incelendiğinde, açıklama istenilen analiz girdilerinden "amonyum nitrat, fuel-oil karışımı" için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, teklif ekinde satış tutarı tespit tutanağının, teklifi düzenleyen mükellefe ait imza sirküleri ile faaliyet alanını gösterir Ticaret Sicili Gazetesi'nin, teklifi ve tutanağı onaylayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin, mükellefle meslek mensubu arasındaki sözleşmenin sunulduğu,

fiyat teklifinin söz konusu ibare yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, tutanağın ihale tarihine göre sondan bir önceki geçici vergi beyanname dönemi olan 2020 yılının ikinci dönemine ilişkin olarak tanzim edildiği, standart forma uygun tutanak içeriğinde Fatura Bilgileri Tablosu'nun da bulunduğu, sunulan bu belgeler üzerinden fiyat teklifi ve tutanağın yetkili kişilerce kamu ihale mevzuatına uygun şekilde düzenlendiği ve onaylandığının, düzenleyen mükellefin teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı;

diğer taraftan, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu çerçevesinde yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden faydalanacağı, davacı şirket tarafından da iddialarını destekleyici somut bir belge, delil vs. sunulmadığından ilave araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı; analiz girdi miktarlarının ihaleyi yapan idarece açıklama isteme yazısında verilen analiz formatlarındaki girdi miktarlarıyla uyumlu olduğu; "amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)" girdisi için sunulan fiyat teklifi üzerinde "iş yeri teslim" ibaresinin bulunduğu,

dolayısıyla teklife konu malzemeye ilişkin nakliye bedelinin fiyata dahil olduğunun anlaşıldığı; farklı analizlerin kapsamında bulunmakla beraber cins ve özellikleri aynı olan analiz girdileri için farklı fiyatlar kullanılmadığı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için de bedel öngörüldüğü; mazot girdisi için yapılan açıklamalarda Çorum ilinde … ve …'s markalarına ait ihale ilan tarihindeki fiyatın esas alındığı, litre fiyatının kilogram fiyatına dönüştürülmesinde 0,845 katsayısının kullanıldığı ve bulunan tutarın %90'ının altında olmayacak şekilde fiyat öngörüldüğü,

EPDK internet sayfasında Çorum ili seçilerek söz konusu şirketin kullanılan fiyatına ulaşılabildiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.14. maddesi uyarınca litre fiyatının kilogram fiyatına dönüştürülmesinde kullanılacak katsayının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun ilgili düzenlemeleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, bu doğrultuda dönüşüm yapılırken 0,820-0.845 aralığındaki herhangi bir değerin kullanılmasının uygun olduğu;

kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiç ve birim fiyatların kullanıldığı durumlarda, fiyatın hangi yıla ve hangi kamu kurum ve kuruluşa ait olduğunun belirtildiğinden bahisle dava konusu Kurul kararının davacı şirketin 3. iddiasının reddine dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 1. iddia yönünden ileri sürülen hususların, gerekçe gösterilmeksizin reddedildiği, bu kısım yönünden iptal kararı verilmesi gerektiği, ihaleyi yapan idarece açıklama istenilirken, KGM/6580-ÖZEL-B ile KGM/6580-ÖZEL-D poz numaralı iş kalemlerinin analizlerinde agrega (mıcır) miktarı ve mıcır nakli miktarlarının düşük öngörüldüğü, aynı iş kalemlerinde birim fiyat tariflerinde kırılmış ve elenmiş agreganın yıkanması istenildiği hâlde analizlerde su bedeli ve su nakline yönelik girdilere yer verilmediği, miktarlara ilişkin bu durumun ihale dokümanı kapsamındaki birim fiyat tariflerinden anlaşılmadığı,

agrega miktarlarının Karayolları Teknik Şartnamesi'ndeki uygulanabilir miktarları karşılamadığı, KGM Birim Fiyat Kitabı'na ve Karayolları Teknik Şartnamesi'ne göre hazırlanmayan bu analizler nedeniyle açıklamaları yeterli görülen firmalara avantaj sağlanmış olduğu, bu nedenle analizlerin Karayolları Teknik Şartnamesi'ne göre yeniden hazırlanarak ilgililerden tekrar açıklama istenilmesi gerektiği, "agreganın yıkama makinası ile yıkanması" iş kalemi kapsamında yer alan, KGM/03.534 poz numaralı girdinin analizinde "erbab işçi" girdisi, suyun teminine ve nakline ilişkin girdi analizinde işçilik girdisi bulunduğu,

ancak içerisinde işçilik girdisi bulunan bu girdilere analizlerde yer verilmediği, yine açıklama istenilmeyen "agrega yıkama makinası" girdisine ilişkin analizde işçilik girdisi bulunduğu, bu durumların Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.2.2. maddesine aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen isteklilerin açıklamalarının hukuka aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin usule uygun olarak düzenlenmediği, bazı belgelerin sahte olduğu, bu konudaki iddiaların Kurul tarafından incelenmeksizin reddedildiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan şirketlerin söz konusu açıklamalarının, davacı şirketin iddiaları çerçevesinde incelenmesi neticesinde hukuka uygun bulunduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.