Danıştay 13. Daire E.2021/3914 K.2021/3781

Dava konusu istem: Davacının bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu’nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararı ile bu kararın bildirilmesine ilişkin Eğitim ve Yetkilendirme Daire Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmesi istemiyle davalı idareye başvuru yapıldığı, başvuruyu inceleyen davalı idarece, İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile, davacı hakkında önce “meslekten çıkarma” cezası verildiği, ancak davranışlarından pişman olduğunun anlaşılması nedeniyle takdir hakkı kullanılarak "geçici olarak 6 ay süre ile meslekî faaliyetten alıkoyma" cezası ile cezalandırıldığı belirtilerek Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 14/1-ğ maddesi uyarınca davacının talebinin reddedildiği,

bunun üzerine bakılan davanın açıldığı, olayda, serbest muhasebeci mali müşavir olan davacının almış olduğu disiplin cezası değerlendirilmek suretiyle ve mevzuatla tanınan takdir yetkisi kullanılarak bağımsız denetçi olarak yetkilendirilme başvurusunun reddedildiği, davacının bu disiplin cezasına esas fiilinin niteliği de göz önüne alındığında işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi.

İdarî Dava Dairesi'nce; … tarih ve E:…, K:… sayılı "istinaf başvurusunun reddine" ilişkin kararına karşı davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 18/11/2020 tarih ve E:2020/219, K:2020/3236 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davacı tarafından bağımsız denetçi olarak yetkilendirmesi istemiyle davalı idareye başvuru yapıldığı, anılan başvurunun, davacıya İstanbul SMMM Odası Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile, meslek ruhsat yetkilerini meslek mensubu olmayan birine kullandırdığından “6 ay süreyle geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma” cezası verildiği,

disiplin cezasına konu fiilin bağımsız denetimle bağdaştırılamayacağı, dolayısıyla davacının Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde yer alan şartı sağlamadığından bahisle dava konusu işlemle reddedildiği, davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

uyuşmazlığın, davacıya İstanbul SMMM Odası tarafından verilen, meslek ruhsat yetkilerini meslek mensubu olmayan birine kullandırdığından “6 ay süreyle geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma” cezasının, bağımsız denetim mesleğinin gerektirdiği şeref ve haysiyete uymayan bir durum olarak veya davacının olumsuz bir itibara sahip olduğu şeklinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususuna ilişkin olduğu.

Anayasa Mahkemesi'nin birçok kararında, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesiyle devletin tüm faaliyetlerinde hukukun egemen olmasının amaçlandığı, bu amacın gerçekleşmesinin konulacak kurallarda adalet ve hakkaniyet ölçülerinin göz önünde tutulması ile mümkün olacağı, hukuk güvenliğinin, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm işlem ve eylemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kıldığının belirtildiği;hukuk devletinin en önemli unsurlarından birinin de ölçülülük ilkesi olduğu,

ölçülülük ilkesinin, amaç ve araç arasında hakkaniyete uygun adil bir dengenin bulunması gereğini ifade ettiği,bu nedenle, idarelerin, takdir yetkisine sahip oldukları ya da bir değerlendirme yapma durumunda bulundukları her bir somut olayın özelliklerini göz önüne alarak konuyu değerlendirmeleri ve işlemi tesis ederken ölçülülük ilkesini dikkate alarak tasarrufta bulunmaları gerektiği; davacının yetkilendirme başvurusunun reddine gerekçe olarak gösterilen İstanbul SMMM Odası tarafından verilen disiplin cezasının üzerinden çok uzun bir zaman geçtiği, davacının Oda'ya verdiği savunmasında samimi beyanlarda bulunduğu,

pişmanlığını dile getirdiği ve yaptığı hatanın farkında olduğu, başvuru tarihi itibarıyla da anılan disiplin cezası dışında aldığı başkaca herhangi bir disiplin ya da adli cezasının bulunmadığının anlaşıldığı;bu durumda, dava konusu işlem tarihinden sekiz yıl önce yapılan bir hata nedeniyle verilen disiplin cezası gerekçe gösterilerek bağımsız denetçi olarak yetkilendirilme başvurusunun reddedilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, dava konusu işleme dayanak alınan kuralda öngörülen amaçla davacı hakkında tesis edilen işlem arasında hakkaniyete uygun, adil ve makûl bir dengenin bulunmadığı,

bu itibarla, davacı tarafından bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun, disiplin cezası gerekçe gösterilerek reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle "istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline" karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bağımsız Denetim Yönetmeliği ile bağımsız denetçilerin yetkilendirme şartlarının belirlendiği, bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmek isteyenlerin, bağımsız denetim mesleğinin gerektirdiği şeref ve haysiyete uymayan bir durumunun bulunmaması ve olumsuz bir itibara sahip olmaması gerektiği, davacının yetkilendirme başvurusunun, bağlı olduğu meslek odası tarafından hakkında disiplin cezası uygulandığı için reddedilmediği, salt disiplin cezasının bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmeye engel teşkil etmediği, ancak davacıya verilen disiplin cezasının, davacının yetkilerini meslek mensubu olmayan birine kullandırdığından dolayı verildiği,

her ne kadar davacıya “meslekî faaliyetten geçici olarak alıkoyma” cezası verilmiş olsa da davacının fiilinin cezasının “meslekten çıkarma” olduğu, bağımsız denetimin ortaya çıkışındaki faktörler, bağımsız denetim faaliyetinin niteliği, bağımsız denetimin kamu yararına etki derecesi gibi hususlar dikkate alındığında, meslek ruhsat yetkilerini meslek mensubu olmayan birine kullandırma fiilinin bağımsız denetim faaliyetleriyle bağdaştırılmasının mümkün olmadığı, davacının disiplin cezasına konu fiili nedeniyle Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendindeki şartı sağlamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.