Danıştay 13. Daire E.2021/4278 K.2021/4520

Dava konusu istem: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı'nca 17/11/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İdaremiz Personel Taşıma (Servis) Hizmeti Alım İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 27/01/2021 tarih ve 2021/UH.I-242 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idarece yapılan değerlendirmede, dava dışı ... Seyahat Turizm Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin (... Seyahat) teklif dosyası kapsamında, araç listesindeki Ankara'da çalıştırılacak olan araçlara ait ruhsatların ve taşıt tanıtma kartlarının eksik sunulduğu, bu hususun bekletme kararı verilen Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında da tespit edildiği, bu nedenle, ...

Seyahat'in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığı, bununla birlikte, mevzuat uyarınca, ihale komisyonu tarafından teklifler değerlendirildikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplanarak buna göre öncelikli olarak sınır değerin altında kalan tekliflere yönelik aşırı düşük teklif incelemesinin yapılacağı, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunursa teklifin esas yönden değerlendirileceği, bir başka deyişle, aşırı düşük teklif açıklaması -bu uyuşmazlıktaki gibi- hukuken uygun bulunmadığı takdirde,

teklifin esas unsurları bakımından düzeltici işlem tesis edilmesine gerek kalmayacağının belirtilmediği;

Uyuşmazlık konusu olayda, ... Seyahat tarafından sunulan teklifin, aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, anılan şirket tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği ve davacı şirket tarafından iddia edilen hususlardan ötürü ... Seyahat'in teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ayrıca bir düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığından bahisle davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, ... Seyahat'in teklifinin yeterlik kriterleri bağlamında değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin iddianın incelenmesine de yer olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, teklif dosyası kapsamında ...

Seyahat tarafından sunulan belgeler arasında Ankara'da çalışacak 15 adet araca ilişkin "Ticarî Taşıt Tanıtma Kartının", 23 adet araca ilişkin ise araç tescil belgelerinin bulunmadığı, bu nedenle anılan şirketin teklifinin ihalenin en başında değerlendirmeye alınmaması gerektiği, bir ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasına geçilebilmesi için sunulan teklifin hukuka uygun olması gerektiği, dava konusu ihalede ise, bu şart sağlanmadan aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı,

gerek davalı idarece gerekse İdare Mahkemesi'nce taraflarınca bu konuda ileri sürülen iddiaların yerinde olduğu belirtilmesine rağmen sonuç olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, bu karar nedeniyle itirazen şikâyet başvuru bedelinin taraflarına iade edilmesinin önüne geçildiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, İdare Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

TOKİ Başkanlığı'nca 17/11/2020 tarihinde açık ihale usulü ile ... ihale kayıt numaralı "İdaremiz Personel Taşıma (Servis) Hizmeti Alım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir. Dava konusu ihale kapsamında beş istekli tarafından teklif sunulmuş, ihaleyi yapan idarece belirlenen sınır değerin altında teklif sunan ... Seyahat'ten aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması istenilmiş, anılan şirketçe yapılan açıklama ihale komisyonunca hukuka uygun bulunmayarak bu şirketin teklifi reddedilmiş, ihalenin davacı şirketin üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından yapılan 28/12/2020 tarihli şikâyet başvurusunda, ... Seyahat'in teklif dosyası kapsamında eksik belge sunulduğu ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan açıklamaların hukuka uygun olmadığı iddialarında bulunulmuş, ihaleyi yapan idarenin 07/01/2021 tarihli işlemi ile bu başvurunun reddine karar verilmesine üzerine, 12/01/2021 tarihli dilekçe ile Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kurul tarafından yapılan inceleme neticesinde, itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 27/01/2021 tarih ve 2021/UH.I-242 sayılı karar verilmiş; bu Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Kamu İhale Kurumu" başlıklı 53. maddesinde, "a) Bu Kanun'la verilen görevleri yapmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip Kamu İhale Kurumu kurulmuştur. Kamu İhale Kurumu, bu Kanun'da belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkilidir.

...

b) Bu Kanun'a göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurum'un görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır:

1) İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak. ...";

"İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi hâlinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurum'un görev alanında bulunmaması hâllerinde başvurunun reddine, karar verilir. ..." kuralları yer almıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Kurul tarafından alınacak kararlar" başlıklı 21. maddesinde, "(1) İtirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi hâlinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hâllerinde başvurunun reddine, karar verilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallara göre, 4734 sayılı Kanun'a göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmanın Kurul'un görevleri arasında sayıldığı,

itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul'ca, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi hâlinde ihalenin iptaline, idare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda düzeltici işlem belirlenmesine, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması,

usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurum'un görev alanında bulunmaması hâllerinde başvurunun reddine karar verileceği anlaşılmaktadır.

Davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul'ca yapılan incelemede, ... Seyahat tarafından, teklif dosyasında eksik bilgi ve belge sunulduğu, ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasının hukuka uygun olmadığından bahisle davacı şirketin iddialarının yerinde olduğu, söz konusu aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu, ancak yapılan inceleme ve hukukî değerlendirmeler neticesinde ...

Seyahat'in teklifinin yeterlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmekle birlikte, ihaleyi yapan idare tarafından anılan şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması nedeniyle teklifinin reddedildiği anlaşıldığından, bu hususta düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılarak, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul'ca, idare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda düzeltici işlem belirlenmesine karar verileceği dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararında yapılan değerlendirmede, ihaleye katılan ... Seyahat'in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde tespitte bulunulmasına rağmen sonuç olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.