Danıştay 13. Daire E.2021/4392 K.2021/5353

Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nce 12/04/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "36 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alım İşi (01/05/2021-30/04/2024)" ihalesine yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 02/06/2021 tarih ve 2021/UH.II-1901 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 1. iddia yönünden, ihale konusu işin araç kiralama ile şoför temininden oluştuğu, personel temini kapsamında farklı nitelikte ve özellikte personel içerdiği, benzer iş olarak ise her türlü araç kiralama hizmetlerinin belirlendiği, idare tarafından belirlenen benzer iş tanımındaki işlerin ihale konusu iş ile aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilecek niteliğinin olduğu, teçhizat, ekipman, malî güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıdığı, bu çerçevede ihaleye katılımı artıracak şekilde hem sürücülü hem sürücüsüz araç kiralama hizmetleri şeklinde belirlenen benzer iş tanımında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı;

2. iddia yönünden, idarelerce ihalelere katılımı daraltıcı nitelikte düzenlemelerin yapılmamasının esas olduğu, kamu yararı, hizmet gerekleri ve ihale konusu işin ifası sırasında oluşabilecek durumlar göz önünde bulundurularak ihalenin kısmî teklife açılıp açılamayacağı hususunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiği; davacı şirket tarafından, ihale kapsamında araç kiralama ve personel çalıştırma hizmet alımı olarak birbirinden farklı iki ayrı iş kaleminin bulunduğu, buna karşın ihalenin kısmî teklife açılmadığı ve ihaleye konsorsiyum olarak katılma imkânı tanınmadığı, ihalenin kısmî teklife açılması gerektiğinin iddia edildiği,

dava konusu ihale kapsamında çalıştırılması öngörülen işin 36 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi olduğu, iş kapsamında 565 sürücü personel çalıştırılacağı ve 1.857 adet aracın kullanılacağı, personel maliyetinin toplam ihale bedeli içerisindeki payı dikkate alındığında işin niteliği itibarıyla personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, ihale konusu işin esasen araç kiralama işi olduğunun anlaşıldığı, kısmî teklif verilmesine izin verilip verilmemesi hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu kapsamda belirli bir serbestiye sahip olduğu,

başvuruya konu ihalenin mevcut doküman düzenlemeleriyle kısmî teklife açılmadan yapılmasının katılımı engelleyici ve rekabeti daraltıcı nitelikte olmadığı, öte yandan, idareler tarafından işin farklı uzmanlıklar gerektirmesi durumunda, ihaleye konsorsiyumların teklif verip veremeyeceğinin ihale dokümanında belirtileceği, başvuruya konu işin farklı uzmanlık gerektirmediğinden konsorsiyumların ihaleye teklif veremeyeceğine ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı;

3. iddia yönünden, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde, sadece ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 1. Grup (285 adet klimalı binek araç), 2. Grup (430 adet klimalı binek araç), 3. Grup (283 adet hafif ticari araç), 4. Grup (23 adet çok amaçlı otomobil), 7. Grup (29 adet tek sıra kabinli kamyonet), 8. Grup (287 adet 4x2 çift sıra kabinli kamyonet) ve 9. Grup (108 adet panelvan araç) araçların Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6. maddesinde yer alan düzenlemeye tâbi olduğu,

isteklilerin teklif edecekleri Kasko Değer Listesinde yer alan 1. Grup, 2. Grup, 3. Grup, 4. Grup, 7. Grup, 8. Grup ve 9. Gruptaki araçlar için “Teklif Edilen Aracın Marka Model Listesi/Beyan Formu”na 02/10/2014 tarih ve 29137 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında” 2014/6814 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2/b maddesi gereğince, teklif edilen taşıtın Türkiye,

Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının bulunduğu yılın Ocak ayı (2020 Yılı) Motorlu Kara Taşıtları kasko değer listesinde yer alan araç marka ve model tiplerindeki gibi listede yazılan şekliyle araç kodu, araç markası, araç tipi, model yılı, aracın kasko bedeli, aracın % 2 kasko bedeli bilgilerini birebir doldurarak sunacaklarının belirtildiği, Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen 10 sürücü personelin, binek tipi, hafif ticari tipi, çok amaçlı otomobil, tek sıra kabinli kamyonet, 4x2 çift sıra kabinli kamyonet ile panelvan tipi araçlarda (1.

Grup, 2. Grup, 3. Grup, 4. Grup, 7. Grup, 8. Grup ve 9. Grup) istihdam edileceği ve bunlara brüt asgari ücretin %50 fazlasının verileceğinin düzenlendiği, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6. maddesinde yer alan düzenleme gereğince şoför giderleri dahil binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde aylık kiralama bedelinin taşıtın Türkiye Sigorta,

Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini ve yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerektiği, başvuruya konu edilen 5. Grup, 6. Grup, 10. Grup, 11. Grup, 12. Grup, 13. Grup, 14. Grup, 15. Grup,

16. Grup ve 17. Grupta belirtilen araçların Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6. maddesinde yer alan düzenlemeye tâbi olmadığının anlaşıldığı;

4. iddia yönünden, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin %26’sının işçilik maliyetinden oluştuğu, belediyelerce personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapılamayacağı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının, çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı,

yaklaşık maliyetin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa aynî yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade ettiği, bu çerçevede ihale konusu işin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.1.1. maddesindeki personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin kriterleri sağlamadığı ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet kapsamında olmadığı;

5. iddia yönünden, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 21. maddesine ait dipnotlarda yer alan düzenlemeler birlikte ele alındığında, işin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılması isteniyorsa bu sorumluluğun yükleniciye ait olduğu hususunun Sözleşme Tasarısı’nın 21.1. maddesinde belirtileceği ve 21.2. maddesinde sigorta kapsam ve limitlerinin açıkça düzenleneceği,

ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 21.1. maddesinde işin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılacağı belirtilmiyor ise Sözleşme Tasarısı’nın 21.2. maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmesine gerek bulunmadığı,

İdari Şartname’nin 25.1. maddesinde yer alan “Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır” şeklindeki düzenleme gereğince araçlara ait sigorta ve kasko giderlerinin teklif fiyata dahil edilmesi gereken giderler arasında olduğunun anlaşılabileceği, nitekim Teknik Şartname’nin “Araçlarda İstenen Diğer Şartlar ve Kullanım Sırasında Uygulanacak Kurallar” başlıklı B düzenlemesinin 4. alt maddesinin de bu hususla aynı doğrultuda olduğu,

söz konusu giderlerin iş ve iş yerinin sigortalanmasına ilişkin giderler ile aynı hususu ihtiva etmemekle birlikte Teknik Şartname'nin anılan maddesinde kasko sigorta kapsamının belirlendiği, dolayısıyla bu hususun tekliflerin oluşturulması bakımından belirsizlik yaratmayacağı, öte yandan, iş ve iş yerinin sigortalanmasına ilişkin giderlerin teklif fiyata dahil giderler olarak belirlenmediği ve Sözleşme Tasarısı’nın “Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri”nin belirtildiği 21.2. maddesi boş bırakılmak suretiyle bu hususta bir belirleme yapılmadığı,

dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4. maddesi uyarınca iş ve iş yerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilerek tekliflerin oluşturulacağı, ayrıca dokümanda belirtilen sigortanın asgari limitler ve teminatlar üzerinden hesaplanıp teklifin oluşturulabileceği anlaşıldığından anılan düzenlemenin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiğine ilişkin iddiasının Kurulca incelenmediği, bu kapsamda kiralanacak araçların bir kısmının Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamı dışında tutularak aylık kira bedellerinin kasko sigortası değerlerinin %2’sinden fazla tutulmasının mevzuata uygun olmadığı,

Taşıt Kanunu'na tâbi bütün araçların anılan Esas ve Usuller çerçevesinde edinilmesi gerektiği, Esas ve Usullerde düzenlenen üst sınıra uyulmamasının yaklaşık maliyetin hukuka aykırı olarak belirlenmesine ve kamu zararına yol açtığı, aynı şekilde sürücülere verilecek ücretin asgari ücretin %50 fazlasını aşmasının da mevzuata aykırı olduğu, ihalede belirlenen benzer iş tanımının hukuka aykırı olduğu, ihaleye kısmî teklif verilmesini ve konsorsiyum olarak katılımı engelleyen düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, uyuşmazlık konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım işi olduğu,

ihale dokümanında kasko sigortasının kapsam ve limitlerinin belirlenmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.