Danıştay 13. Daire E.2021/4425 K.2021/3804

Dava konusu istem: T.C. Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. tarafından gerçekleştirilen ''Ankara -Eskişehir-Ankara, Ankara -İstanbul-Ankara ve Konya-İstanbul Konya arasında işletilmekte olan yüksek hızlı trenlerle bağlantılı olarak Eskişehir Gar-Bursa-Eskişehir Gar hattında Yükleniciye ait Otobüslerle Kombine Yolcu Taşımacılığı ve Tren Bilet Satış Hizmetlerinin 1 (Bir) Yıl Süreyle Yükleniciye Yaptırılması'' ihalesine istekli olarak katılan davacı şirket tarafından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket tarafından, idari şartnameye göre en az 20 (yirmi) otobüsü bulunduğunun kendine ait ruhsat veya sözleşme süresince geçerli olacak şekilde kiralama sözleşmesi v.b. ile belgelenebileceği, bu kapsamda ... Turizm Taşımacılık Gıda Hizm. San. ve Tic.

A.Ş. tarafından kendilerine yönelik düzenlenen 26.07.2021 tarihli araç taahhütnamesinin şartnamede belirtilen kira sözleşmesi v.b. tanımına uyduğu iddiasında bulunulmuş ise de; söz konusu taahhütnamenin, ihalenin davacı şirket üzerinde kalması hâlinde araçların temin edileceğine dair taahhüt niteliğinde olduğu ve şartnamede belirtilen 'sözleşme süresi boyunca geçerli olacaktır' şeklinde bir beyanı içermediği, söz konusu araçların hâlihazırda ve mevcut olduğuna ilişkin bir durumun da gerçekleşmediği;

bu itibarla, idari şartname hükümleri hilafına sunulan belge uyarınca davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair dava konusu konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, en fazla yolcu taşıma garantisinin davacı şirket tarafından verildiği, ihalede aranan öz mal veya kiralık araç için v.b. terimi kullanılması nedeniyle araç taahhütnamesinin de geçerli kabul edilmesinin zorunlu olduğu, buna rağmen idarenin haksız ve keyfi tutumu nedeniyle ihale dışında bırakıldıkları, kendilerince teklif edilen garanti yolcu sayısının diğer firmadan %54 daha fazla olduğu, vb. kısaltması nedeniyle kira sözleşmesi dışındaki belgelerin de geçerli kabul edilmesi gerektiği, taahhütnamede araçların plakaları da belirtilerek ihale süresi boyunca davacıya tahsis edildiğinin açıkça belirtildiği,

şartnamede v.b. ifadesi olmasa idi taahhütname yerine kira sözleşmesinin yapılacağı, ihale dokümanında taahhütname örneği olmaması nedeniyle genel kullanılan ve yeterli ifadeleri içeren bir taahhütname düzenlendiği, taahhütnamenin de kira sözleşmesi gibi taraflara yükümlülük yükleyen ve hukuki geçerliliği olan bir belge olduğu, idarenin aynı iş için daha önce 50 araç şartı getirdiği, firmalarının yaptığı itiraz neticesinde durumun düzeltilerek 20 araç istendiği, bu durumun şartname hükümlerinin somut ihtiyaçlar gözetilmeksizin düzenlendiğini göstediği,

idarenin kullanmayacağı araçları uhdesinde bulundurma şartı getirerek yalnızca büyük firmaların ihaleye girmesini sağlamaya çalıştığı, orta ölçekli firmalar yönünden rekabeti kısıtladığı, işin aslında çok daha az sayıda araç ile de görülebileceği, nitekim 7-8 araç istenmesi hâlinde de işin yapılabileceği ve zaten bu sayıda aracın davacı şirket ve benzeri birçok şirketin öz malı olarak bulunduğu, işin ihale edildiği firmanın 1 yıl için 150000/gün sayısı hesabıyla ortalama günlük 410 yolcu taşımayı taahhüt ettiği, koltuk sayısının en az 40 olması,

seferlerin karşılıklı yapılacak olması göz önüne alındığında günlük karşılıklı yapılacak 5 sefer ile bu rakama ulaşıldığı, ancak buna rağmen idarece 20 araç şartı getirildiği, ayrıca Yönetmeliğin 30/1. maddesi gereğince bir tereddüt oluşmuş ise davacıdan açıklama istenmesi gerektiği, ancak istenmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacı şirketin aldığı taahhüdün ileriye yönelik olması nedeniyle şartnamedeki mevcudunda en az 20 otobüs bulundurma şartını taşımadığı, taahhüdün sözleşme süresince geçerli olacağına ilişkin bir beyanın bulunmadığı, muhteviyatı itibarıyla da ihale şartını karşılamadığı, taahhütnamenin tek taraflı ve şartlı bir beyan olduğu, karşılıklı hak ve yükümlülükleri ihtiva etmediği, 'kiralama sözleşmesi ve vb.' ifadesinden kastın, kiralama, kullanım ödüncü sözleşmesi gibi bir şeyin kullanım hakkını veren bir sözleşme ile ihalede belirlenen şartın yerine getirilmesi olduğu,

Yönetmeliğin 30/1. maddesindeki prosedürün teklifin esasını değiştirecek durumlarda uygulanamayacağı, verilen taahhütnamenin yaptırımı olmayan tek taraflı beyan olmasının yanı sıra ihale dokümanındaki alt yüklenici çalıştırma yasağını da aşacak mahiyette olduğu, taahhütnamede araçların tahsisinden ziyade şartname hükümleri doğrultusunda çalıştırılacağının bildirildiği, belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.