Danıştay 13. Daire E.2021/758 K.2024/4964

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 101. maddesinin birinci fıkrası ve 128. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile V-101.1 sayılı Bilgi Suistimali ve Piyasası Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrası ve 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 05/09/2019 tarihli işlemlerden başlamak üzere hakkında 6 ay süreyle borsalarda işlem yapma yasağı getirilmesine ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; borsalarda geçici veya sürekli işlem yapma yasağının 6362 sayılı Kanun'un 101. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde düzenlendiği, anılan maddede, 107. maddede yer alan fiilleri işlediğine dair makul şüphe bulunanların borsalarda geçici veya sürekli işlem yapma yasağı ile karşılaşabileceklerinin belirtildiği,

aynı Kanun'un 107. maddesinin 1. fıkrasında ise piyasa dolandırıcılığının düzenlendiği ve sermaye piyasası araçlarının fiyatlarına, fiyat değişimlerine, arz ve taleplerine ilişkin olarak yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla alım veya satım yapanlar, emir verenler, emir iptal edenler, emir değiştirenler veya hesap hareketleri gerçekleştirenlerin hapis veya para cezası ile cezalandırılacaklarının kurala bağlandığı, ayrıca 107. maddeyi ihlal edenlerin gerçekleştirdikleri fiillerin suç olarak kabul edildiği;

... Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (...) pay piyasasında 23/07/2019-07/08/2019 döneminde meydana gelen olağandışı fiyat ve miktar hareketlerinin 6362 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında incelenmesi için görevlendirilen davalı idare uzmanları tarafından ... tarih ve ... sayılı Denetleme Raporunun düzenlendiği, anılı raporda özetle; “..

22/07/2019 tarihine kadar endeksle uyumlu hareket eden ... payının 23/07/2019 itibarıyla endeks ile ayrışmaya başladığı ve ortalama işlem miktarının artmaya başladığı, 18/07/2019-22/07/2019 döneminde 115.224 adet olan ortalama günlük toplam işlem miktarının 23/07/2019-07/08/2019 döneminde 18/07/2019-22/07/2019 dönemine göre yaklaşık 10 kat artarak 1.161.309 adet olduğu, aynı şekilde 22/07/2019 tarihinde 3,44-TL olan pay ağırlıklı ortalama fiyatının (AOF) 07/08/2019 tarihinde 22/07/2019 tarihli AOF'ye göre %58,49 artarak 5,45-TL olduğu ve aynı dönemde endeksin %2,99 azaldığı,

inceleme döneminde en fazla işlemi gerçekleştiren yatırımcıların sırasıyla. M.E.H. (3.458.448 adet işlem, %12,41), N.Ö. (2.885.377 adet işlem, %10,35) ve G.Ü.

(2.885.377 adet işlem, %10,35) olduğu, inceleme döneminde muhtelif tarihlerde N.Ö. ile davacının aynı IP adresi üzerinden ... pay piyasasına emir ilettiğinden raporda ismi geçen diğer yatırımcılar ile davacının işlemlerinin ‘GRUP’ adı altında incelendiği, inceleme döneminde ‘grup’ tarafından ... pay piyasasında 3.615.097 adet alım (%25,94), 3.362.842 adet satım (%24,13) işlemi olmak üzere toplam 6.997.939 adet işlem (%25,04) gerçekleştirildiği, grup tarafından inceleme döneminde ... pay piyasasında 1.500 adet fiyat yükseltici işlem (FYİ) (Tüm FYİ içerisindeki oranı %34,74) gerçekleştirildiği,

inceleme döneminde grubun karşılıklı işlem miktarının 462.657 adet olduğu, grubun karşılıklı işlem miktarının grubun alımlarına oranının %12,79, satımlarına oranının %13,75 olduğu” şeklinde tespitlere yer verilmesi üzerine davacının 6362 sayılı Kanun’un 105. maddesi uyarınca savunmasının alındığı, anılan savunma yazısının 6362 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmesi sonucunda düzenlenen ... tarih ve ...

Denetleme Raporu sonucunda davacı hakkında dava konusu Kurul kararıyla, 05/09/2019 tarihli işlemlerden başlamak üzere 6 ay süreyle borsalarda işlem yapma yasağı getirilmesi üzerine anılan kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Uyuşmazlığa konu inceleme döneminde, davacının ... pay piyasasında 245.828 adet alım, 68.158 adet satım olmak üzere toplam 313.986 adet işlem gerçekleştirdiği, davacının en fazla işlem gerçekleştiren yatırımcılarda %1,76 oranında alım, %1,13 oranında satış; en fazla fiyat yükseltici işlemde, fiyat yükselten alış sayısının 37 ve oranının %0,86, fiyat yüksekten alış miktarı oranının 1,84; en fazla alım emri veren yatırımcılar içinde %1,31, satım emrinde ise 360,916 adet ile %1,92, toplam emir miktarının 600.714 adet ile %1,62;

en fazla alım emri ileten yatırımcılar içinde 84 alım emri sayısı (%0,44) ve 43 satım emri sayısı (%0,30) toplam 127 emir sayısı ile %0,38; en fazla alım emri iptali edenler arasında 44.001 adet ile %1,27, 461.746 adet ile de %10,96 oranında satış emri iptal ettiği, bu dönemde davacı tarafından iletilen emir miktarının piyasadaki toplam iletilen alım miktarına oranının %1,31, iptal edilen emir miktarının %1,27 olduğu, davalı idare tarafından olağan üzerinde fiyat ve miktar hareketleri olduğu kabul edilerek dava konusu işlemin tesis edildiği;

Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler kapsamında 106. ve 107. maddelerde sayılan fiilleri işlediğine dair makul şüphe bulunan kişiler hakkında incelemenin sonuçlanması beklenmeksizin Kurul tarafından borsalarda işlem yapma yasağı kararı verilebileceği;

Olayda, ... pay piyasasında 23/07/2019-07/08/2019 döneminde meydana gelen olağandışı fiyat ve miktar hareketlerinin incelenmesi için başlatılan incelemede; olağandışı pay hareketlerinin tespit edilmesi ve davacının içinde yer aldığı bir grubun bu işlemlerin oluşmasında etkili olduğu hususunda makul şüphe bulunduğundan bahisle, bir tedbir niteliğinde dava konusu işlemin tesis edildiği;

Öncelikle, pay sahiplerinin kendinden kendine işleminin bulunmasının, bu işlemin tesis edilebilmesinin esaslı bir unsuru olmadığı gibi, tek başına lehe veya aleyhe delil olamayacağı, davacının N.Ö. ile aynı IP adresini kullandığına ilişkin belgelerin ise, davalı idarenin YD itiraz dilekçesi ekinde sunulmuş olup, bu liste halindeki belgenin incelenmesinden 95.10.189.201 nolu IP'den anılan kişilerin işlem yaptığı;

Öte yandan, halen devam eden inceleme sürecinde nihai işlemlerin tesisi öncesinde incelenecek olan hususların tamamına ilişkin maddi verilerin tespiti ve değerlendirilmesinin bu aşamada yapılmasına gerek olmadığı, makul şüphenin varlığının ortaya koyulmasının yeterli olduğu;

Bu durumda, 23/07/2019-07/08/2019 döneminde ... pay piyasasında misliyle artan miktar ve fiyat hareketlerinde, davacının bir grubun eylemleri ile aynı doğrultuda veya amaca yönelik işlem yaptığına ilişkin makul şüphe oluştuğundan, tedbir niteliğinde tesis edilen Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği, söz konusu tespitlerle ilgili olarak bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği, grup olarak adlandırılan kişileri tanımadığı, aldığı payların sadece küçük bir bölümünü sattığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.