Danıştay 13. Daire E.2021/787 K.2022/4679

Dava konusu istem: Balçova Belediye Başkanlığı'nca 25/08/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “3 Yıllık Yakıt Hariç, 12 Adet Sürücülü-9 Adet Sürücüsüz 21 Adet Araç Kiralama” ihalesinde teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 28/10/2020 tarih ve 2020/UH.I-1764 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; isteklilerce sunulan birim fiyat teklif cetvelleri ile Teknik Şartname’nin 11. maddesi gereğince sunulması gereken “Taşıt Teklif Formu” isimli belgeler incelendiğinde, ... tarafından, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 1.500,00-TL (4.500,00-TL/3 araç) teklif edildiği, taşıt teklif formunda “isteklilerce sürücü hariç teklif edilen aylık bedel” kısmında 2.638,00-TL yazıldığı, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 3.000,00-TL teklif edildiği, taşıt teklif formunda 3.720,00-TL yazıldığı, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 2.000,00-TL (8.000,00-TL/4 araç) teklif edildiği,

taşıt teklif formunda 3.518,00-TL yazıldığı; davacı ... şirketi tarafından, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 2.500,00-TL (7.500,00-TL/3 araç) teklif edildiği, taşıt teklif formunda 2.638,00-TL yazıldığı, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 3.500,00-TL teklif edildiği, taşıt teklif formunda 3.720,00-TL yazıldığı, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 3.000,00-TL (8.000,00-TL/4 araç) teklif edildiği, taşıt teklif formunda 3.518,00-TL yazıldığı; ... Kur.

Pers. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 2.300,00-TL (6.900,00-TL/3 araç) teklif edildiği, taşıt teklif formunda 2.638,00-TL yazıldığı, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 3.000,00-TL teklif edildiği, taşıt teklif formunda 3.720,00-TL yazıldığı, “…” araç için birim fiyat teklif cetvelinde 3.000,00-TL (12.000,00-TL/4 araç) teklif edildiği, taşıt teklif formunda 3.518,00-TL yazıldığı,

İsteklilerce tekliflerinin ekinde sunulması gereken taşıt teklif formunda yer alan “İsteklice sürücü hariç teklif edilen aylık bedel” sütununa, birim fiyat teklif cetvelinde araç başına teklif edilen aylık bedel tutarının yazılması gerektiği, ihaleye katılan 7 istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan tutarların anılan formda yer alan bilgilerle uyumlu olarak yazıldığı,

söz konusu üç istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelleri ile taşıt teklif formları incelendiğinde ise, birim fiyat teklif cetvellerinde araçlar için teklif edilen aylık kiralama bedelleri için farklı tutarlar teklif edilmesine rağmen taşıt teklif formundaki araç tiplerinin, kasko bedellerinin ve yazılan hatalı tutarların aynı olduğu, ayrıca idarece ihale dokümanında yer verilen taşıt teklif formuna ilişkin format dışında iki sayfalık farklı bir formun aynı formatta üç istekli tarafından da kullanıldığının anlaşıldığı,

Üç isteklinin de ihale dokümanındaki formattan farklı ve aynı formatta taşıt teklif formu kullanmasının ve aylık bedel kısmında aynı hatayı yapmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, isteklilerin irade birliği içerisinde birlikte hareket ettiklerine dair kuvvetli bir karine oluşturduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, teklif dosyasında taşıt teklif formundaki "isteklilerce sürücü hariç teklif edilen aylık bedel" kalemlerine teklif cetvellerinde belirtilen miktar yerine sehven kasko bedelinin %2'si olarak yazıldığı, ancak sehven yazılmış olsa bile aktarılan bilginin gerçek ve şartnameye uygun olduğu, bu durumun kendisine herhangi bir avantaj da sağlamadığı, serbest rekabet ortamının bozulmadığı, ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihaleyi belli şirketlere verebilmek için hukukî gerekçe bulma gayreti içine girdiği,

oysa ki Kurul ve yargı mercilerinin kamu ihalelerinde serbest rekabet ortamını bozduğu konusunda her türlü şüpheden uzak biçimde, kesin olarak ispat edilmediği sürece kişilerin ihalelere katılmaktan mahrum bırakılmasını hukuka aykırı bulduğu, ihalede rakip firmaların kendisinden şüphe etmemeleri ve şikâyetçi olmamalarının dahi başkalarıyla işbirliği içinde hareket ederek serbest rekabeti bozmadığına önemli bir delil oluşturduğu, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği, aynı hatanın yapılmasının tek başına irade birliği içerisinde hareket edildiğine dair karine teşkil etmediği,

aralarında herhangi bir hukukî ve organik bağ bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, üç isteklinin de ihale dokümanındaki formattan farklı ve aynı formatta taşıt teklif formu kullanmasının ve aylık bedel kısmında aynı hatayı yapmasının hayatın olağan akışına uygun olarak değerlendirilemeyeceği ve bu durumun isteklilerin irade birliği içerisinde hareket ettikleri yönünde kuvvetli karine oluşturduğu, 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesi kapsamında yer alan bir yasak fiil ve davranışın hangi gerekçeye dayalı olduğu, başka bir anlatımla bu yasak fiil ve davranışı teşkil eden vakıa, işlem ve eylemlerin neler olduğunun dava konusu Kurul kararında açıkça ortaya konulduğu,

ticari faaliyette bulunan ve ihalelere katılan şirketlerin basiretli birer tacir gibi hareket ederek, ticari faaliyetlerini önemli ölçüde etkileyebilecek ve ekonomik düzenin korunmasına ilişkin tedbir niteliğindeki ihalelere katılmaktan yasaklama yaptırımının uygulanmasına yönelik olarak kanunda düzenlenmiş ve yasak fiil ve davranışlar kapsamında kabul edilen rekabeti engelleyici davranışlar ile ihalelerde birden fazla teklif sunulması durumlarının neler olduğunun farkında ve Danıştay kararlarında hangi tür fiil ve davranışların bu kapsamda değerlendirildiğinin bilincinde olmalarının önem arz ettiği belirtilerek istemin reddi gerektiği

savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) GEREKÇEDE KARŞI OY

Balçova Belediye Başkanlığı'nca 25/08/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “3 Yıllık Yakıt Hariç, 12 Adet Sürücülü-9 Adet Sürücüsüz 21 Adet Araç Kiralama” ihalesinde teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 28/10/2020 tarih ve 2020/UH.I-1764 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Davacı tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusu Kurulca, İhale Komisyonunca belirtilen sebeplerden, isteklilerce tekliflerinin ekinde sunulması gereken taşıt teklif formunda yer alan “İsteklice sürücü hariç teklif edilen aylık bedel” sütununa, birim fiyat teklif cetvelinde araç başına teklif edilen aylık bedel tutarının yazılması gerektiği, ancak davacı tarafından sunulan belgeler incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde araçlar için teklif edilen aylık kiralama bedelleri ile taşıt teklif formundaki sütuna farklı tutarların yazıldığı,

ihaleye katılan diğer iki istekli tarafından da aynı şekilde hata yapıldığı ve üç istekli tarafından birim fiyat teklif cetvellerinde araç başına teklif edilen aylık bedel sütununda farklı tutarlar teklif edilmesine rağmen taşıt teklif formundaki araç tiplerinin, kasko bedellerinin ve yazılan hatalı tutarların aynı olduğu, ayrıca idarece ihale dokümanında yer verilen taşıt teklif formuna ilişkin format dışında iki sayfalık farklı bir formun aynı formatta üç istekli tarafından da kullanıldığı,

üç isteklinin de ihale dokümanındaki formattan farklı ve aynı formatta taşıt teklif formu kullanmasının ve aylık bedel kısmında aynı hatayı yapmasının isteklilerin irade birliği içerisinde birlikte hareket ettiklerine dair kuvvetli bir karine oluşturduğuna yönelik gerekçe yönünden uygun bulunarak başvurunun reddine karar verilmiştir.

İhaleye ait Teknik Şartname'nin "Diğer Hususlar" başlıklı 11. maddesinde, "... 12-Firmalar ihale dosyasında birim fiyat teklif mektubunun ekinde hangi model ve marka araca teklif verdiklerini ve kasko değerini gösterir taşıt teklif formunu idareye sunmaları zorunludur. Aksi hâlde istekliler ihalede değerlendirme dışı bırakılacaktır." kuralına yer verilmiştir.

Davacı ile diğer iki istekli tarafından aynı hatanın yapıldığı belirtilen hususlar, birlikte hareket ettiklerine yönelik olarak kuvvetli bir karine oluşturmamaktadır.

Bununla birlikte, davacı tarafından taşıt teklif formunda yer alan “İsteklice sürücü hariç teklif edilen aylık bedel” sütununa yazılan bedeller ile birim fiyat teklif cetvelinde araç başına teklif edilen aylık bedel tutarlarının aynı olması gerekirken farklı tutarlar teklif edildiği, dolayısıyla Teknik Şartnameye aykırı olarak teklif sunulduğu ve bu sebeple teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamakta olup, kararın bu gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla karara gerekçe yönünden katılmıyorum.