Danıştay 13. Daire E.2022/1311 K.2024/5084

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Düzce ilinde kurulacak olan ... Hidroelektrik Santrali üretim tesisi için 16/07/2009 tarihinden itibaren 49 yıl süreyle üretim faaliyeti göstermek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... Elektrik Üretim Limited Şirketi'ne verilen ... tarih ve ... numaralı elektrik üretim lisansının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ...tarih ve ... sayılı üretim lisansına inşaat öncesi 25 ay 16 gün, inşaat dönemi 75 ay 29 gün olmak üzere tesis tamamlama tarihinin 31/12/2017 olarak derç edildiği, müdahil şirketin sahip olduğu söz konusu üretim lisansı kapsamında inşa ettiği "...

HES" üretim tesisinin 21/02/2017 tarihinde geçici kabulünün yapılması sonrasında işletmeye geçtiği, anılan üretim lisansı kapsamında elektrik santralı kurulması planlanan parsellere ilişkin kamulaştırma kararının iptali istemiyle 18/12/2018 tarihinde ...

İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı esasına kayıtlı davanın açıldığı, Mahkemenin ... tarihli kararında, "... elektrik enerjisi üretimi amacıyla kamu yararı kararı alınarak kamulaştırılan parsellerin kısmen kamulaştırılması mümkün iken davaya konu taşınmazların tamamının kamulaştırmaya konu edilmesinde kamu yararı olmadığı" gerekçesiyle söz konusu parsellere ilişkin kamulaştırma kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu tarih itibarıyla üretim lisansına derç edilen tesis tamamlama tarihinin sona ermiş bulunduğu,

üretim lisansı sahibi tüzel kişinin (müdahilin) belirtilen süre içerisinde üretim tesisinin kurulacağı sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde etme yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından, davalı idarece müdahil şirkete verilen üretim lisansında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 27/09/2021 tarih ve E:2021/3589, K:2021/3036 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda.

6446 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesinde yer alan kuralın, üretim lisansına derç edilen inşaat öncesi süre içerisinde üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri tamamlayamamış lisans sahibi şirketlere 6 aylık ek süre verilmesine ve mücbir sebep halleri hariç bu süre içerisinde de yükümlülüklerini tamamlayamayanların lisanslarının iptal edilmesine yönelik olduğu,

bu madde kapsamında mevcut lisans sahiplerine verilecek süreyi ve yükümlülükleri düzenleyen Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesinde sayılan ve yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin ise üretim lisansına derç edilen inşaat öncesi süre içerisinde üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlükleri tamamlayamamış lisans sahiplerine yönelik olduğu,

ancak üretim lisansına derç edilen inşaat öncesi süre içerisinde üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini tamamlayarak üretim tesisinin inşasına başlamış ve hatta tesisini tamamlayıp geçici kabulü yapıldıktan sonra işletmeye almış olan lisans sahipleri açısından bahsedilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin uygulanamayacağının anlaşıldığı;

Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu elektrik üretim lisansının sahibi müdahil şirketin, lisansına derç edilen tesis tamamlama süresi olan 31/12/2017 tarihinden önce ve kendisine verilen süre içerisinde söz konusu hidroelektrik üretim tesisini tamamladığı,...

Mekanik Sanayi A.Ş. tarafından 21/02/2017 tarihinde geçici kabulü yapılan tesisin işletmeye geçtiği göz önüne alındığında, lisans sahibi şirketin üretim lisansına derç edilen inşaat öncesi süre içerisinde ve mücbir sebep halleri haricinde tarafına verilen 6 aylık ek sürede üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini tamamlayamayan tüzel kişilerden olmadığı anlaşıldığından, durumunun 6446 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesi ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesi kapsamında değerlendirilmesinde ve lisansının iptal edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı,

müdahil şirkete elektrik üretim lisansı verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı ve davalı yanında müdahilin istinaf başvurularının kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 6446 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesi ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesi kapsamında yükümlülükler tamamlanmadığı için dava konusu lisansın iptali gerektiği, kaçak olarak inşaatına başlanılan tesisin hukuka aykırı olarak tamamlandığı, üretim lisansının inşasına yönelik süreler daha önce dolmasına rağmen mücbir sebep veya yasal gereklilik bulunmadan sürekli uzatıldığı, inşaat öncesi yükümlülüklerden olan kamulaştırma işlemlerinin lisans alındıktan itibaren yaklaşık 10 yıl geçmesine rağmen tamamlanmadığı,

tesisin bitirilmiş olmasının yasal yükümlükleri ortadan kaldırmayacağı, üretim lisansının düzenlenmesinden 9 yıl sonra kamulaştırma işlemlerine başlanıldığından yükümlüklerin yerine getirilmemesinde mücbir sebep bulunduğu iddiasının yerinde olmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı yanında Müdahil tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.